Ndërtimi dhe funksionimi i motorëve me djegie të brendshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 7 nga 24

Pohimi është i gabuar: transmisioni kryesor nuk e merr lëvizjen nga diferenciali, por ia jep atij. Lëvizja vjen nga kardani te pinjoni, pinjoni rrotullon koronën dhe korona rrotullon trupin e diferencialit. Vetëm pastaj diferenciali, me satelitët dhe planetarët e tij, ua shpërndan lëvizjen semiakseve dhe rrotave, duke i lejuar ato të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme në kthesë.

Pohimi është i gabuar: transmisioni kryesor nuk shërben për ta rritur ose për ta zvogëluar shpejtësinë e mjetit në rrugë. Çifti pinjon-koronë ka një raport të përhershëm: ai i ul gjithmonë në të njëjtën masë rrotullimet që vijnë nga kardani dhe e kthen lëvizjen me kënd të drejtë, drejt rrotave. Shpejtësinë e mjetit gjatë lëvizjes e ndryshon drejtuesi me pedalin e gazit, me kambion dhe me frenat.

Pohimi është i gabuar: transmisioni kryesor nuk është pjesë e boshtit motorik. Boshti motorik ndodhet brenda motorit dhe merr lëvizjen nga pistonat. Çifti pinjon-koronë ndodhet në aksin lëvizës, bashkë me diferencialin: ai merr lëvizjen nga kardani, ose drejtpërdrejt nga kambio kur motori dhe rrotat aktive janë në të njëjtën anë, dhe ia jep diferencialit.

Pohimi është i saktë: rregullimi (regjistrimi) i çiftit pinjon-koronë bën që dhëmbët e pinjonit të ingranojnë saktë me ata të koronës. Dhëmbët duhet të takohen në pjesën e duhur dhe me lojën e duhur midis tyre. Nëse janë shumë larg ose shumë afër, ngarkesa bie vetëm në një pjesë të dhëmbit: transmisioni bën zhurmë, nxehet dhe konsumohet shpejt, deri në thyerje dhëmbësh.

Pohimi është i saktë: rregullimi i çiftit pinjon-koronë bëhet nëpërmjet rregullimit të kushinetave konike të pinjonit. Pinjoni mbahet nga kushineta konike: duke i shtrënguar ato në masën e duhur dhe duke e zhvendosur pinjonin me rondele rregulluese, ai vendoset në pozicionin e saktë ndaj koronës. Kështu dhëmbët ingranojnë mirë, pa lojë të tepërt dhe pa u ngjeshur.

Pohimi është i gabuar: çifti pinjon-koronë nuk mund të montohet në vend të diferencialit. Ata janë dy mekanizma që punojnë bashkë, por kryejnë punë të ndryshme. Çifti pinjon-koronë i ul rrotullimet dhe e kthen lëvizjen me kënd të drejtë; diferenciali e ndan lëvizjen midis dy rrotave dhe u lejon atyre të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme në kthesë. Korona është e fiksuar mbi trupin e diferencialit.

Pohimi është i saktë: rregullimi i çiftit pinjon-koronë bëhet në servise të specializuara. Ai kërkon çmontimin e aksit lëvizës, vegla dhe instrumente matëse të posaçme, si dhe vlerat e sakta të prodhuesit për lojën midis dhëmbëve dhe shtrëngimin e kushinetave. Një rregullim i gabuar e dëmton shpejt transmisionin. Si drejtues, nëse dëgjon zhurmë të re nga aksi lëvizës, çoje mjetin në servis.

Pohimi është i gabuar: rregullimi i çiftit pinjon-koronë nuk kërkon rregullimin e vetëm njërës kushinetë të koronës. Për t'i vendosur saktë dhëmbët njëri ndaj tjetrit duhen rregulluar si kushinetat konike të pinjonit, ashtu edhe kushinetat e të dy anëve të koronës (të trupit të diferencialit). Vetëm kështu pozicioni i të dy ingranazheve dhe loja midis dhëmbëve dalin të sakta.

Pohimi është i gabuar: drejtuesi nuk e rregullon çiftin pinjon-koronë gjatë lëvizjes së mjetit. Ky rregullim bëhet me mjetin të ndaluar, në servis të specializuar, duke çmontuar aksin lëvizës dhe duke matur me instrumente lojën midis dhëmbëve dhe shtrëngimin e kushinetave. Detyra e drejtuesit është të vërejë shenjat e problemit, si zhurmat ose rrjedhjet e vajit, dhe ta çojë mjetin në servis.

Pohimi është i gabuar: çifti pinjon-koronë rregullohet, dhe ndërrohet vetëm kur është dëmtuar. Kur montohet, dhe kur me kohën kushinetat konsumohen e loja midis dhëmbëve rritet, ai rregullohet në servis të specializuar nëpërmjet kushinetave dhe rondeleve rregulluese. Ndërrimi i çiftit nevojitet vetëm kur dhëmbët janë dëmtuar ose janë konsumuar shumë; edhe çifti i ri rregullohet gjatë montimit.

Pohimi është i saktë: në kthesë diferenciali bën që rrotat aktive të rrotullohen me numër të ndryshëm rrotullimesh. Në kthesë rrota e jashtme përshkon një hark më të gjatë se rrota e brendshme, prandaj duhet të rrotullohet më shpejt. Diferenciali ia lejon këtë: njërës rrotë i shtohen aq rrotullime sa i pakësohen tjetrës. Pa të, njëra nga rrotat do të rrëshqiste mbi rrugë.

Pohimi është i gabuar: diferenciali nuk e ruan tërheqjen kur njëra rrotë ka kapje të dobët. Diferenciali i zakonshëm u jep të dy rrotave të njëjtin moment, aq sa mund të mbajë rrota me rezistencën më të vogël. Nëse njëra rrotë është në baltë, akull ose zhavorr, ajo rrotullohet në vend, ndërsa tjetra nuk merr forcë dhe mjeti nuk lëviz. Për këtë arsye mjetet e rënda dhe ato për terren kanë bllokazhin e diferencialit.

Pohimi është i saktë: diferenciali ka vaj lubrifikues që duhet zëvendësuar periodikisht. Në trupin e aksit, ingranazhet e diferencialit dhe çifti pinjon-koronë punojnë pjesërisht të zhytur në vaj. Me kohën vaji vjetrohet dhe mbledh grimca metali, prandaj vajos më keq. Ndërrimi bëhet sipas afateve të prodhuesit, ndërsa niveli kontrollohet dhe rrjedhjet riparohen menjëherë.

Pohimi është i saktë: diferenciali parandalon rrëshqitjen e rrotave gjatë kthesës. Në kthesë rrota e jashtme përshkon rrugë më të gjatë se e brendshmja. Nëse të dyja do të ishin të lidhura me të njëjtin bosht, njëra do të detyrohej të rrëshqiste mbi asfalt: gomat do të konsumoheshin dhe mjeti do të drejtohej më keq. Diferenciali i lejon të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme, secila sipas harkut të vet.

Pohimi është i gabuar: në kthesë diferenciali u lejon rrotave të jashtme dhe të brendshme të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme, jo me të njëjtën shpejtësi. Rrota e jashtme përshkon një hark më të gjatë, prandaj duhet të rrotullohet më shpejt se rrota e brendshme. Pikërisht për këtë ekziston diferenciali; nëse rrotat do të rrotulloheshin njësoj, njëra do të rrëshqiste mbi rrugë.

Pohimi është i saktë: diferenciali e ndan lëvizjen midis dy rrotave lëvizëse të të njëjtit aks. Lëvizjen që vjen nga korona e merr trupi i diferencialit, dhe satelitët ua shpërndajnë dy planetarëve, një për secilin semiaks. Kështu të dyja rrotat marrin forcë, por secila mund të rrotullohet me shpejtësinë e vet, siç ndodh në kthesa ose në rrugë të pabarabarta.

Pohimi është i saktë: diferenciali u lejon rrotave lëvizëse të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme njëra nga tjetra. Kjo duhet sidomos në kthesë, ku rrota e jashtme përshkon një hark më të gjatë dhe rrotullohet më shpejt, por edhe kur rrotat kalojnë mbi gunga. Pa diferencial, njëra nga rrotat do të rrëshqiste mbi rrugë, gomat do të konsumoheshin dhe mjeti do të drejtohej më keq.

Pohimi është i saktë: diferenciali e transmeton lëvizjen në rrota përmes dy gjysmëboshteve (semiakseve). Secili semiaks është i lidhur nga njëra anë me një ingranazh planetar të diferencialit dhe nga ana tjetër me rrotën. Kështu lëvizja ndahet në dy rrugë të veçanta dhe secila rrotë mund të rrotullohet me shpejtësinë e vet, p.sh. në kthesë.

Pohimi është i gabuar: në kthesë diferenciali kalon rrotullime nga rrota e brendshme te ajo e jashtme, jo e kundërta. Rrota e brendshme përshkon një hark më të shkurtër, prandaj ngadalësohet; rrotullimet që i pakësohen asaj i shtohen rrotës së jashtme, që përshkon harkun më të gjatë. Kjo ndodh sepse satelitët e diferencialit fillojnë të rrotullohen rreth aksit të tyre.

Pohimi është i saktë: në kthesë diferenciali kalon një pjesë të rrotullimeve nga rrota e brendshme te ajo e jashtme. Rrota e brendshme përshkon harkun më të shkurtër dhe ngadalësohet; satelitët fillojnë të rrotullohen rreth aksit të tyre dhe i shtojnë rrotës së jashtme aq rrotullime sa i pakësohen të brendshmes. Kështu rrota e jashtme përshkon harkun më të gjatë pa rrëshqitur.

Pohimi është i saktë: diferenciali e transmeton lëvizjen në rrota me anë të semiakseve. Semiakset janë dy boshte, një për secilën rrotë lëvizëse të aksit. Secili lidhet me shlica me një ingranazh planetar të diferencialit dhe në skajin tjetër me rrotën. Kështu diferenciali ua jep lëvizjen të dyja rrotave, por i lë ato të rrotullohen me shpejtësi të ndryshme kur duhet.

Pohimi është i saktë: diferenciali punon në mjedis me vaj lubrifikues. Ingranazhet e tij, satelitët dhe planetarët, bashkë me çiftin pinjon-koronë, ndodhen në trupin e mbyllur të aksit, që mbushet me vaj deri në nivelin e caktuar. Vaji zvogëlon fërkimin, konsumimin dhe nxehjen e dhëmbëve. Prandaj niveli i vajit kontrollohet dhe rrjedhjet riparohen pa vonesë.

Pohimi është i saktë: planetarët janë ingranazhet e diferencialit që lidhen me semiakset nëpërmjet shlicave. Diferenciali ka dy planetarë, një për secilin semiaks. Shlicat janë dhëmbë dhe kanale të gjata në skajin e semiaksit dhe në vrimën e planetarit, që hyjnë njëri në tjetrin: kështu të dy rrotullohen gjithmonë bashkë, por semiaksi mund të hiqet e të montohet. Lëvizjen planetarëve ua japin satelitët, të ingranuar me ta.

Pohimi është i saktë: në kthesë satelitët e diferencialit rrotullohen rreth aksit të tyre. Në rrugë të drejtë satelitët nuk rrotullohen rreth vetes: ata lëvizin bashkë me trupin e diferencialit dhe i shtyjnë të dy planetarët njësoj. Në kthesë rrota e brendshme ngadalësohet; satelitët fillojnë të rrotullohen rreth aksit të tyre, mbi planetarët, dhe rrota e jashtme rrotullohet më shpejt.

Pohimi është i saktë: diferenciali e merr lëvizjen nga çifti pinjon-koronë. Pinjoni, në fund të kardanit, rrotullon koronën, e cila është e fiksuar mbi trupin e diferencialit. Trupi rrotullohet bashkë me satelitët, dhe këta ua japin lëvizjen planetarëve dhe semiakseve, pra rrotave. Kështu transmisioni kryesor dhe diferenciali punojnë si një njësi në aksin lëvizës.