Ndërtimi dhe funksionimi i motorëve me djegie të brendshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 18 nga 24

Pohimi është i gabuar: turbokompresori nuk e ul fuqinë e motorit, por e rrit atë. Ai fut në cilindra ajër nën presion, pra më shumë oksigjen, dhe kështu në të njëjtin motor digjet më shumë karburant në mënyrë më të plotë. Një motor me turbo jep dukshëm më shumë fuqi se i njëjti motor pa të.

Pohimi është i gabuar: turbokompresori ka ndikim të madh në fuqinë e motorit. Pikërisht për këtë vendoset: duke e ngjeshur ajrin, fut më shumë oksigjen në cilindra dhe lejon të digjet më shumë karburant. Prandaj, kur turbo-ja prishet, motori humbet dukshëm fuqi.

Pohimi është i gabuar: turbokompresori nuk i rikthen gazrat e djegies në dhomën e djegies. Gazrat vetëm rrotullojnë turbinën dhe pastaj dalin në atmosferë përmes sistemit të shkarkimit. Në dhomën e djegies turbo-ja dërgon ajër të pastër, të ngjeshur nga kompresori. Rikthimin e një pjese të gazrave në thithje e bën sistemi EGR, jo turbo-ja.

Pohimi është i gabuar: turbokompresori lubrifikohet me vajin e motorit, jo me vajin e grupit të timonit. Kushinetat e tij marrin vaj me presion nga sistemi i lubrifikimit të motorit, që i lubrifikon dhe i ftoh. Vaji i drejtimit të ndihmuar (servotimonit) qarkullon në një qark tjetër, të ndarë, dhe s'ka lidhje me turbo-n.

Pohimi është i saktë: për të njëjtën fuqi, motori me turbokompresor konsumon më pak karburant. Turbo-ja shfrytëzon energjinë e gazrave të shkarkimit, që përndryshe do të humbiste, dhe përmirëson djegien. Kështu një motor më i vogël me turbo jep fuqinë e një motori më të madh pa turbo, me më pak fërkime dhe humbje, pra me konsum më të ulët.

Pohimi është i gabuar: turbina e turbokompresorit vihet në lëvizje nga gazrat e shkarkimit, jo nga boshti motorik. Kompresori që merr lëvizjen nga boshti motorik, me rrip ose me ingranazhe, është kompresori mekanik (volumetrik), një pajisje tjetër. Përparësia e turbo-s është se përdor energjinë e gazrave që përndryshe do të humbiste.

Pohimi është i saktë: turbina vë në lëvizje kompresorin, që dërgon ajrin me presion në dhomën e djegies. Turbina dhe kompresori janë në të njëjtin bosht. Kur gazrat e shkarkimit rrotullojnë turbinën, rrotullohet edhe kompresori, që thith ajrin, e ngjesh dhe e shtyn në cilindra.

Pohimi është i saktë: turbina vihet në lëvizje nga gazrat e djegura që dalin nga motori në atmosferë. Gazrat e shkarkimit dalin nga cilindrat me temperaturë dhe presion të lartë. Para se të dalin jashtë, ato kalojnë përmes turbinës dhe e rrotullojnë atë, duke i dhënë një pjesë të energjisë së tyre, që përndryshe do të humbiste.

Pohimi është i saktë: nëse turbina ka defekt, fuqia e motorit zvogëlohet. Kur turbina nuk rrotullohet si duhet, kompresori nuk e ngjesh më ajrin dhe në cilindra hyn më pak ajër. Karburanti digjet më keq, motori humbet fuqi dhe shpesh nxjerr tym. Shenja të tjera janë një fishkëllimë e pazakontë dhe rritja e konsumit të vajit.

Pohimi është i gabuar: turbina me defekt e ul fuqinë e motorit. Turbina vë në lëvizje kompresorin, që fut ajrin me presion në cilindra. Kur ajo nuk punon si duhet, në motor hyn më pak ajër, karburanti digjet më keq dhe motori humbet dukshëm fuqi. Një defekt i tillë duhet kontrolluar shpejt në servis.

Pohimi është i gabuar: turbina e turbokompresorit nuk shërben për të rritur efektin frenues të motorit. Detyra e saj është të shfrytëzojë gazrat e shkarkimit për të vënë në lëvizje kompresorin, që fut më shumë ajër në cilindra dhe rrit fuqinë. Për frenimin me motor, mjetet e rënda kanë pajisje të veçanta, si frena e motorit (frena në shkarkim) ose retarderi.

Pohimi është i gabuar: turbina nuk i rikthen gazrat e djegura në cilindër. Ajo vetëm shfrytëzon rrjedhën e gazrave të shkarkimit për t'u rrotulluar, dhe gazrat pastaj dalin në atmosferë. Fuqia rritet sepse turbina vë në lëvizje kompresorin, që fut në cilindër ajër të pastër nën presion. Rikthimin e gazrave e bën sistemi EGR, për të ulur ndotjen, jo për fuqi.

Pohimi është i gabuar: motori Diesel kërkon patjetër filtër karburanti. Pompa e presionit të lartë dhe injektorët kanë pjesë të përpunuara me shumë saktësi, që dëmtohen nga papastërtitë më të imëta dhe nga uji. Prandaj filtri i naftës është i domosdoshëm dhe shpesh ka edhe ndarës uji, që duhet zbrazur rregullisht.

Pohimi është i gabuar: edhe motori Diesel kërkon filtër ajri. Ai thith sasi shumë të mëdha ajri. Pluhuri, nëse do të futej në cilindra, do të gërryente pistonat, segmentet dhe cilindrat si zmeril. Filtri i ajrit e pastron ajrin para se të hyjë në motor, njësoj si te motori me benzinë.

Pohimi është i saktë: filtri i ajrit duhet ndërruar periodikisht, sipas gjendjes së tij. Me kalimin e kohës ai mbushet me pluhur dhe papastërti dhe e lë ajrin të kalojë gjithnjë e më me vështirësi. Ndërrohet në afatet e prodhuesit, por më shpesh kur mjeti punon në rrugë me pluhur, p.sh. në kantiere ose në rrugë të pashtruara.

Pohimi është i saktë: filtri i ajrit e pastron nga papastërtitë ajrin që futet në dhomën e djegies. Pluhuri, rëra dhe grimcat e tjera, nëse do të hynin në cilindra, do të gërryenin pistonat, segmentet dhe muret e cilindrave. Filtri i mban ato jashtë dhe kështu e mbron motorin nga konsumimi i parakohshëm.

Pohimi është i saktë: filtri i ajrit i ndotur rrit konsumin e karburantit. Kur filtri është i bllokuar, motori merr më pak ajër se sa duhet. Përzierja bëhet e pasur me karburant dhe djegia nuk është e plotë: motori humbet fuqi, harxhon më shumë karburant për të njëjtën punë dhe nxjerr më shumë tym.

Pohimi është i gabuar: filtri i ajrit duhet ndërruar edhe kur mjeti punon në rrugë të pastra. Edhe mbi asfalt ajri ka pluhur, polen dhe grimca të tjera, që e mbushin filtrin pak nga pak. Prandaj ai ndërrohet në afatet e caktuara nga prodhuesi; në rrugë me pluhur thjesht duhet ndërruar më shpesh.

Pohimi është i gabuar: filtri i ri i ajrit nuk e rrit ndotjen e mjedisit, përkundrazi. Me filtër të pastër motori merr sasinë e duhur të ajrit dhe karburanti digjet plotësisht, me më pak tym dhe gazra të dëmshme. Ndotjen e rrit filtri i bllokuar, që e mbyt motorin dhe e bën djegien jo të plotë.

Pohimi është i gabuar: filtri i ajrit ndikon në konsumimin e çiftit piston-cilindër. Këtu „konsum“ do të thotë gërryerje. Nëse filtri është i dëmtuar, i vendosur keq ose mungon, pluhuri hyn në cilindra dhe, bashkë me vajin, vepron si zmeril mbi pistonat, segmentet dhe muret e cilindrave. Një filtër në gjendje të mirë e mbron këtë çift nga konsumimi i parakohshëm.

Pohimi është i saktë: motorët dizel kanë një filtër ajri dhe një filtër nafte. Filtri i ajrit pastron ajrin që thith motori, që pluhuri të mos gërryejë cilindrat. Filtri i naftës mban papastërtitë dhe ujin, që do të dëmtonin pompën e presionit të lartë dhe injektorët. Krahas tyre motori ka edhe filtër vaji.

Pohimi është i saktë: filtri i ajrit i motorit Diesel duhet kontrolluar periodikisht dhe, kur duhet, i zëvendësohet fisheku. Fisheku, elementi filtrues prej letre të veçantë, mbushet me pluhur dhe e mbyt motorin. Shumë mjete të rënda kanë edhe tregues të bllokimit të filtrit. Në mjedise me pluhur kontrolli bëhet më shpesh.

Pohimi është i saktë: elementët e sistemit të shkarkimit ulin temperaturën e gazrave të shkarkimit para se të dalin jashtë. Gazrat dalin nga cilindrat shumë të nxehtë. Ndërsa kalojnë përmes kolektorit, tubave dhe marmitave, ata ftohen dhe zgjerohen gradualisht. Kështu dalin në atmosferë më pak të nxehtë, pa rrezik për njerëzit dhe sendet afër.

Pohimi është i saktë: sistemi i shkarkimit ul presionin e gazrave që dalin jashtë, për të zvogëluar zhurmën. Gazrat dalin nga cilindrat me presion të lartë dhe me goditje të forta. Në marmitë (zhurmëshues) ato kalojnë nëpër dhoma dhe tuba të shpuar, ku zgjerohen dhe ngadalësohen, kështu që dalin jashtë me presion të ulët dhe me shumë më pak zhurmë.

Pohimi është i saktë: marmita duhet zëvendësuar kur ka çarje ose thyerje, edhe të vogla. Nga një e çarë gazrat dalin para kohe: rritet zhurma, rritet ndotja, dhe monoksidi i karbonit, gaz helmues pa erë, mund të hyjë në kabinë. Një e çarë e vogël zmadhohet shpejt nga nxehtësia dhe dridhjet.