Ndërtimi dhe funksionimi i motorëve me djegie të brendshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 14 nga 24

Pohimi është i gabuar: pompa e presionit të lartë në linjë nuk e qarkullon lëngun ftohës. Ajo punon vetëm me naftën: me elementët e pompimit e dërgon me presion të lartë te injektorët. Lëngun ftohës e qarkullon pompa e ujit, nëpër motor dhe radiator; janë dy sisteme të ndara.

Pohimi është i gabuar: pompa e presionit të lartë nuk e thith naftën nga rezervuari. Këtë e bën pompa e presionit të ulët (pompaçia), që e dërgon naftën përmes filtrit te pompa e presionit të lartë. Kjo e fundit e merr naftën nga pompaçia, ia ngre presionin dhe e shpërndan te injektorët.

Pohimi është i saktë: pompa lineare (në linjë) e presionit të lartë ka një element pompimi për çdo cilindër. Elementët vendosen njëri pas tjetrit në trupin e pompës, si cilindrat e motorit. Secili ka një piston të vogël që lëviz në cilindrin e vet dhe i dërgon naftën me presion injektorit të një cilindri të motorit. Prandaj një motor me gjashtë cilindra ka pompë me gjashtë elementë.

Pohimi është i saktë: pompa lineare e presionit të lartë ka boshtin e vet me gunga. Ky bosht rrotullohet nga motori dhe ka një gungë për çdo element pompimi. Kur gunga e shtyn pistonin e elementit lart, nafta shtypet me presion të lartë dhe dërgohet te injektori; radha dhe pozicioni i gungave përcaktojnë kur injektohet nafta në çdo cilindër.

Pohimi është i gabuar: pompa lineare e presionit të lartë nuk ka vetëm një element pompimi, por një për çdo cilindër. Elementët vendosen në një rresht (prandaj quhet lineare) dhe secili ushqen injektorin e cilindrit të vet. Pompa me një element të vetëm, që e shpërndan naftën me radhë te injektorët, është pompa rrotative.

Pohimi është i gabuar: pompa lineare e presionit të lartë nuk dërgon vaj lubrifikues te pjesët e motorit. Ajo dërgon vetëm naftë me presion te injektorët. Lubrifikimin e motorit e bën sistemi i lubrifikimit, me pompën e vajit, që e thith vajin nga nënkarteri dhe e dërgon me presion te bronzinat, boshtet dhe pjesët e tjera në lëvizje.

Pohimi është i gabuar: pompa lineare e presionit të lartë nuk ka lidhje me frenat. Ajo i shërben vetëm sistemit të ushqimit, duke e dërguar naftën me presion te injektorët. Frenat punojnë me sistemin e tyre: me lëng frenash (hidraulikë) ose, në mjetet e rënda, me ajër të kompresuar nga kompresori.

Pohimi është i saktë: me pedalin e gazit drejtuesi rregullon sasinë e naftës që pompa lineare u dërgon injektorëve. Pedali lidhet me një mekanizëm të pompës që ndryshon sasinë e naftës për çdo injektim. Kur e shtyp pedalin, në cilindra hyn më shumë naftë dhe motori jep më shumë fuqi; kur e lëshon, sasia ulet deri në atë që mjafton për xhiron minimale.

Pohimi është i saktë: pompa lineare e dërgon naftën me presion te injektorët në sasinë që kërkon pedali i gazit. Sa më shumë e shtyp pedalin, aq më shumë naftë injektohet në çdo cikël dhe aq më shumë fuqi jep motori. Pompa ka edhe një rregullator që e kufizon sasinë kur motori arrin xhiron maksimale dhe e mban xhiron minimale kur pedali është i lëshuar.

Pohimi është i gabuar: injektorët e parregullt nuk pastrohen duke shtypur pedalin e gazit me mjetin në marsh neutral. Kjo vetëm e çon motorin në xhiro të larta pa dobi dhe e lodh. Injektorët e ndotur ose të parregullt kontrollohen dhe pastrohen nga një servis i specializuar, me pajisje të posaçme, ose zëvendësohen.

Pohimi është i gabuar: injektorët nuk pastrohen duke zbritur një të tatëpjetë me motor të fikur. Me motor të fikur nafta nuk kalon fare nëpër injektorë, pra ata nuk pastrohen. Përveç kësaj, lëvizja me motor të fikur është e rrezikshme: servofreni dhe servotimoni nuk ndihmojnë më, ndaj frenat dhe timoni rëndohen. Injektorët i pastron ose i ndërron një servis i specializuar.

Pohimi është i gabuar: drejtuesi nuk e rregullon sasinë e naftës së injektuar me ndonjë buton në panelin e bordit. Sasinë e naftës e rregullon pedali i gazit, përmes pompës së presionit të lartë ose të njësisë së kontrollit elektronik, sipas fuqisë që kërkohet. Rregullimet e vetë pompës dhe të injektorëve i bën vetëm një specialist, me pajisje të posaçme.

Pohimi është i gabuar: filtri i naftës nuk pastrohet pas çdo 10 furnizimeve me karburant. Ai ndërrohet sipas afateve të prodhuesit në librin e mirëmbajtjes, që jepen në kilometra ose në kohë. Në shumë mjete nga filtri duhet shkarkuar herë pas here uji që mblidhet në fund të tij; disa mjete e paralajmërojnë këtë me një dritë në panel.

Pohimi është i gabuar: në klimë të ftohtë drejtuesi nuk e aktivizon pompën e karburantit me buton para ndezjes. Pompa vihet në punë vetë, nga sistemi i mjetit. Në motorin diesel ndezjen në të ftohtë e ndihmojnë kandeletat e parangrohjes: kur kthen çelësin, në panel ndizet drita e tyre (një spirale) dhe ti pret të fiket para se ta ndezësh motorin.

Pohimi është i saktë: nëse pompa e presionit të ulët ndalon së punuari, motori diesel fiket. Pa pompaçinë nafta nuk arrin nga depozita te pompa e presionit të lartë, kështu që as injektorët nuk marrin naftë. Pasi mbaron nafta që ka mbetur në tuba, motori fiket. E njëjta gjë ndodh kur mbaron nafta në depozitë ose kur bllokohet filtri.

Pohimi është i saktë: pompa elektrike e presionit të ulët mund të jetë e zhytur në rezervuarin e karburantit. Kjo është një zgjidhje e zakonshme: pompa vendoset brenda depozitës, ku e ftoh vetë karburanti dhe punon më qetë. Ajo e shtyn naftën drejt filtrit dhe pompës së presionit të lartë sa herë që sistemi elektrik i mjetit e vë në punë.

Pohimi është i saktë: në motorin diesel me pompë-injektor nuk duhet një pompë e veçantë e presionit të lartë. Pompa-injektor bashkon në një pjesë të vetme pompën dhe injektorin: çdo cilindër ka të vetën, të montuar në testatë, që e krijon vetë presionin shumë të lartë dhe e injekton naftën. Pompa e presionit të ulët nevojitet ende për ta sjellë naftën nga depozita.

Pohimi është i saktë: tymi i motorit diesel tregon djegie të dobët, që mund ta shkaktojnë papastërtitë e depozituara në injektorë. Kur sprucatorët e injektorëve janë të ndotur, nafta nuk pluhurizohet mirë: formohen pika të mëdha që nuk digjen plotësisht dhe shndërrohen në tym të zi. Kjo rrit harxhimin dhe ndotjen; injektorët duhet t'i kontrollojë një servis.

Pohimi është i saktë: injektorët e motorit diesel e fusin (injektojnë) naftën në dhomën e djegies. Ata e marrin naftën me presion të lartë dhe e spërkasin të pluhurizuar në fund të kohës së shtypjes, kur ajri në cilindër është shumë i nxehtë. Nafta ndizet vetë në kontakt me këtë ajër, pa kandelë.

Pohimi është i saktë: sprucatori është pjesë përbërëse e injektorit. Ai është maja e injektorit, me vrima shumë të vogla, nga të cilat nafta del me presion të lartë dhe pluhurizohet në pika shumë të imta. Kështu përzihet mirë me ajrin e nxehtë dhe digjet plotësisht. Një sprucator i ndotur ose i konsumuar shkakton tym, harxhim më të madh dhe humbje fuqie.

Pohimi është i saktë: injektorët bëjnë pjesë në sistemin e ushqimit të motorit diesel. Sistemi i ushqimit e çon naftën nga depozita deri në cilindër: depozita, pompaçia, filtrat, pompa e presionit të lartë, tubat dhe në fund injektorët, që e fusin naftën të pluhurizuar në dhomën e djegies.

Pohimi është i gabuar: injektorët nuk montohen në piston, por në kokën e motorit (testatë). Pistoni lëviz pa pushim lart e poshtë, kështu që një injektor aty nuk do të mund të lidhej me tubat e naftës. Injektori vendoset në testatë, me majën brenda dhomës së djegies ose të paradhomës. Në kokën e pistonit të shumë motorëve diesel ka vetëm një gropë që formon dhomën e djegies.

Pohimi është i gabuar: injektorët e motorit diesel nuk e spërkasin naftën në kolektorin e thithjes, por në dhomën e djegies. Motori diesel thith vetëm ajër dhe e shtyp aq fort sa ai nxehet shumë; nafta injektohet në fund të shtypjes, direkt në cilindër ose në paradhomë, dhe ndizet vetë. Injektimi në kolektorin e thithjes përdoret në disa motorë me benzinë.

Pohimi është i gabuar: injektorët-pompë të motorëve diesel nuk komandohen vetëm mekanikisht. Te pompa-injektor presionin e krijon mekanikisht një gungë e boshtit me gunga, por në motorët e sotëm çastin dhe sasinë e injektimit i komandon njësia e kontrollit elektronik, me një valvol elektromagnetike. Ka pra edhe injektorë-pompë me komandim elektronik.

Pohimi është i gabuar: elektro-injektorët nuk e rrisin konsumin; përkundrazi, zakonisht e ulin atë. Energjia elektrike që u duhet është shumë e vogël. Falë komandimit elektronik ata e injektojnë naftën saktë në kohë dhe në sasi, edhe disa herë në një cikël, kështu që djegia është më e plotë dhe motori harxhon më pak.