Ndërtimi dhe funksionimi i motorëve me djegie të brendshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 13 nga 24

Pohimi është i saktë: sistemi i ushqimit e dërgon lëndën djegëse dhe ajrin në dhomën e djegies në sasinë dhe në kohën e duhur. Sasia varet nga pedali i gazit dhe nga ngarkesa e motorit: më shumë lëndë djegëse kur kërkon fuqi, më pak kur ecën qetë. Koha duhet të përputhet me ciklin e çdo cilindri, që djegia të ndodhë kur pistoni është në pozicionin e duhur.

Pohimi është i saktë: rezervuari (depozita) i lëndës djegëse është pjesë e sistemit të ushqimit. Prej tij fillon rruga e lëndës djegëse: pompa e presionit të ulët e thith nga depozita dhe e dërgon përmes filtrave drejt motorit, te pompa e presionit të lartë ose te injektorët. Pjesa e tepërt kthehet zakonisht në depozitë me tubin e kthimit.

Pohimi është i gabuar: sistemi i ushqimit nuk është i njëjtë për motorët me naftë dhe për ata me benzinë. Motori me benzinë e ndez përzierjen me kandelë, dhe benzina përzihet me ajrin me karburator ose me injektorë, me presion relativisht të ulët. Motori me naftë nuk ka kandela ndezjeje: ai ka pompë të presionit të lartë dhe injektorë që e spërkasin naftën me presion shumë të lartë në ajrin e nxehtë të shtypur.

Pohimi është i gabuar: sistemi i ushqimit nuk dërgon vetëm ajër, por edhe lëndë djegëse. Ajri jep oksigjenin, kurse lënda djegëse energjinë; pa njërën prej tyre djegia nuk ndodh. Sistemi i ushqimit i mat dhe i dërgon të dyja në dhomën e djegies, në sasinë dhe në kohën e duhur.

Pohimi është i gabuar: sistemi i ushqimit nuk e furnizon motorin vetëm me lëndë djegëse, por edhe me ajër. Lënda djegëse nuk digjet pa oksigjenin e ajrit. Prandaj sistemi ka edhe pjesën e ajrit: filtrin e ajrit, kolektorin e thithjes dhe, në shumë motorë, turbokompresorin, që fut më shumë ajër në cilindra.

Pohimi është i saktë: pompa e naftës është pjesë e sistemit të ushqimit të motorit diesel. Motori diesel ka zakonisht dy pompa: pompën e presionit të ulët (pompaçinë), që e thith naftën nga depozita, dhe pompën e presionit të lartë (pompën e injeksionit), që e ngre presionin dhe e dërgon naftën te injektorët.

Pohimi është i saktë: filtrat e naftës dhe të ajrit janë pjesë e sistemit të ushqimit të motorit diesel. Filtri i naftës ndal papastërtitë dhe ujin, që do të dëmtonin pompën e presionit të lartë dhe injektorët, pjesë shumë të sakta. Filtri i ajrit pengon që pluhuri të hyjë në cilindra dhe t'i konsumojë. Të dy ndërrohen sipas afateve të mirëmbajtjes.

Pohimi është i saktë: injektorët janë pjesë e sistemit të ushqimit të motorit diesel. Ata janë pika e fundit e rrugës së naftës: e marrin me presion të lartë nga pompa dhe e spërkasin të pluhurizuar në dhomën e djegies. Nafta e pluhurizuar përzihet mirë me ajrin e nxehtë dhe digjet plotësisht.

Pohimi është i gabuar: motori diesel nuk ka karburator. Karburatori përdorej në motorët me benzinë, për ta përzier benzinën me ajrin para se të hynte në cilindër. Në motorin diesel cilindri thith vetëm ajër; nafta futet në fund të shtypjes, me pompën e presionit të lartë dhe me injektorët.

Pohimi është i gabuar: bombolat e ajrit nuk janë pjesë e sistemit të ushqimit të motorit diesel. Ato i përkasin sistemit të frenimit me ajër të kompresuar të mjeteve të rënda: kompresori i mbush dhe ajri i ruajtur në to vepron mbi frenat. Sistemi i ushqimit ka depozitën e naftës, pompat, filtrat dhe injektorët.

Pohimi është i gabuar: motori diesel nuk ka pompë injeksioni benzine. Ai punon me naftë dhe ka pompën e naftës të presionit të lartë, që e dërgon naftën te injektorët. Pompa e benzinës i përket sistemit të ushqimit të motorëve me benzinë, që punojnë ndryshe dhe e ndezin përzierjen me kandelë.

Pohimi është i gabuar: naftën nga rezervuari e thith pompa e presionit të ulët (pompaçia), jo ajo e presionit të lartë. Pompaçia e dërgon naftën përmes filtrit te pompa e presionit të lartë. Kjo e fundit e merr naftën që i sjell pompaçia, ia ngre shumë presionin dhe e dërgon te injektorët në sasinë dhe kohën e duhur.

Pohimi është i saktë: pompa e presionit të lartë e dërgon naftën te injektorët në sasinë dhe në kohën e duhur. Sasia varet nga pedali i gazit dhe nga ngarkesa e motorit, ndërsa koha duhet të përputhet me fundin e shtypjes në secilin cilindër. Në pompat mekanike këtë e rregullon vetë pompa; në sistemet e sotme e rregullon njësia e kontrollit elektronik.

Pohimi është i saktë: pompa e naftës krijon presionin e lartë me të cilin nafta dërgohet me tuba te injektorët. Presioni i lartë nevojitet që nafta të hyjë në cilindër, ku ajri është shumë i shtypur, dhe të pluhurizohet në pika shumë të vogla. Kështu përzihet mirë me ajrin dhe digjet plotësisht. Tubat që e çojnë naftën te injektorët janë prej çeliku, që ta përballojnë këtë presion.

Pohimi është i saktë: pompa e naftës mund të jetë e tipit rrotativ. Pompat e presionit të lartë janë kryesisht dy llojesh: në linjë, me një element pompimi për çdo cilindër, dhe rrotative, me një element të vetëm që e shpërndan naftën me radhë te injektorët. Pompat rrotative janë më të vogla dhe më të lehta, prandaj përdoren shpesh në autovetura dhe furgonë.

Pohimi është i gabuar: pompa e naftës nuk është vetëm me komandim elektrik. Shumë pompa, sidomos ato të presionit të lartë, vihen në lëvizje mekanikisht nga motori, me rrip, zinxhir ose ingranazhe, dhe rregullohen mekanikisht. Ka edhe pompa me komandim elektronik, si dhe pompa elektrike të presionit të ulët brenda depozitës: pra ka lloje të ndryshme.

Pohimi është i gabuar: pompa e naftës nuk e merr lëvizjen nga kutia e shpejtësisë (kambio). Pompa e presionit të lartë vihet në lëvizje nga vetë motori, nga boshti motorik përmes rripit, zinxhirit ose ingranazheve, sepse injektimi duhet të përputhet saktë me pozicionin e pistonave. Lëvizja e kambios varet nga friksioni dhe nga marshi, ndërsa pompa duhet të punojë sa herë që motori është ndezur.

Pohimi është i gabuar: pompa e naftës nuk i mbush me ajër bombolat. Bombolat e sistemit të frenimit me ajër i mbush kompresori i ajrit, që vihet në lëvizje nga motori. Pompa e naftës është pjesë e sistemit të ushqimit dhe punon vetëm me naftën: e çon atë me presion te injektorët.

Pohimi është i saktë: pompaçia e çon naftën nga depozita te pompa e presionit të lartë. Ajo punon me presion të ulët dhe e kalon naftën përmes filtrit, që pompa e presionit të lartë të ketë gjithmonë naftë të pastër dhe pa flluska ajri. Pompaçia mund të jetë mekanike, e vënë në lëvizje nga motori, ose elektrike, shpesh brenda depozitës.

Pohimi është i saktë: pompa e presionit të ulët (pompaçia) bën pjesë në sistemin e ushqimit të motorit diesel. Ajo është hallka e parë e furnizimit me naftë: e thith naftën nga depozita dhe e dërgon përmes filtrit te pompa e presionit të lartë. Kur pompaçia nuk punon, pompa e presionit të lartë mbetet pa naftë dhe motori fiket.

Pohimi është i gabuar: pompaçia nuk e dërgon naftën drejtpërdrejt në injektorë, por te pompa e presionit të lartë. Presioni që krijon pompaçia është shumë i ulët për injektimin. Pompa e presionit të lartë e ngre presionin shumë herë dhe vetëm pastaj nafta shkon te injektorët, që e spërkasin të pluhurizuar në dhomën e djegies.

Pohimi është i gabuar: pompaçia bën pjesë në sistemin e ushqimit të motorit diesel. Sistemi i ushqimit përfshin gjithçka që e çon naftën nga depozita në cilindër: depozitën, pompaçinë, filtrat, pompën e presionit të lartë, tubat dhe injektorët. Pompaçia është ajo që e thith naftën nga depozita dhe e dërgon te pompa e presionit të lartë.

Pohimi është i gabuar: nuk ka një kërkesë të tillë që pompa e presionit të ulët të vendoset larg burimeve të nxehtësisë ose të izolohet. Vendin e saj e zgjedh prodhuesi sipas llojit: pompaçia mekanike montohet në vetë motorin, që e vë në lëvizje, kurse ajo elektrike vendoset shpesh brenda depozitës, e zhytur në naftë. Nafta nuk avullon dhe nuk ndizet lehtë si benzina, prandaj nxehtësia e motorit nuk e pengon punën e pompës.

Pohimi është i gabuar: pompa e presionit të ulët nuk ka një pajisje kundër ngrirjes që aktivizohet në sezonin e ftohtë. Në të ftohtë të madh problemin e krijon vetë nafta, që trashet dhe mund ta bllokojë filtrin. Kundër kësaj përdoret nafta dimërore dhe, në shumë mjete, një ngrohës te filtri i naftës. Ndezjen e motorit të ftohtë e ndihmojnë kandeletat e parangrohjes, jo pompa.

Pohimi është i gabuar: pompa elektrike e presionit të ulët mund të vendoset brenda rezervuarit, e zhytur në lëndë djegëse. Kjo është një zgjidhje e zakonshme dhe e sigurt: pompa është e mbyllur hermetikisht dhe karburanti që e rrethon e ftoh. Nafta ndizet shumë më vështirë se benzina; madje edhe pompat e benzinës vendosen zakonisht brenda depozitës.