Ndërtimi dhe funksionimi i motorëve me djegie të brendshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 2 nga 24

Pohimi është i gabuar: friksioni e transmeton lëvizjen nga motori te kutia e shpejtësisë, jo nga kutia e shpejtësisë te diferenciali. Nga kutia e shpejtësisë te diferenciali lëvizjen e çon transmisioni kardanik (boshti kardanik). Friksioni ndodhet përpara kutisë së shpejtësisë, midis saj dhe volanit të motorit.

Pohimi është i saktë: friksioni mekanik e ndihmon drejtuesin të ndërrojë marshet. Kur shtyp pedalin, motori shkëputet nga kutia e shpejtësisë dhe ingranazhet e saj nuk mbajnë më forcën e motorit. Kështu marshi i ri futet lehtë, pa goditje dhe pa zhurmë. Pas ndërrimit e lëshon pedalin dhe motori lidhet sërish me rrotat.

Pohimi është i saktë: komandimi i friksionit mekanik mund të jetë mekanik, hidraulik ose me ajër (pneumatik). Te komandimi mekanik pedali tërheq një kavo ose leva; te hidrauliku pedali shtyn vajin nga një cilindër kryesor te një cilindër marrës; te kamionët e rëndë shpesh ndihmon ajri i komprimuar, që e bën pedalin më të lehtë. Në të gjitha rastet komanda arrin te kushineta e friksionit.

Pohimi është i saktë: friksioni mekanik shërben edhe për zbutjen e ngarkesave dinamike që lindin gjatë lëvizjes. Disku i friksionit ka susta që thithin dridhjet dhe goditjet e vogla midis motorit dhe transmetimit. Kur goditja është e fortë, disku mund të rrëshqasë pak dhe nuk e kalon plotësisht te motori, kutia e shpejtësisë dhe boshtet.

Pohimi është i gabuar: friksioni mekanik e transmeton lëvizjen me fërkim, jo nëpërmjet vajit. Disku me ferrota shtrëngohet nga disku shtrëngues pas volanit të motorit dhe rrotullohet bashkë me të. Lëvizjen nëpërmjet vajit e transmeton friksioni hidraulik, ku pompa e hedh vajin drejt turbinës.

Pohimi është i gabuar: friksioni mekanik nuk përbëhet vetëm nga disku me ferrota. Ai ka edhe diskun shtrëngues (spinxhidiskun) me sustat e tij, që e shtrëngon diskun pas volanit të motorit, kushinetën e friksionit, që e liron kur shtyp pedalin, dhe komandimin nga pedali. Disku me ferrota është pjesa që fërkohet dhe e transmeton lëvizjen.

Pohimi është i gabuar: friksioni mekanik e merr lëvizjen nga motori, jo nga kutia e shpejtësisë. Disku i friksionit shtrëngohet pas volanit të motorit, që rrotullohet bashkë me boshtin motorik. Friksioni ia jep lëvizjen kutisë së shpejtësisë, përmes boshtit të saj primar. Rruga e lëvizjes është motor, friksion, kuti shpejtësie, jo e kundërta.

Pohimi është i gabuar: motorin nuk e ndez friksioni, por motorino e ndezjes (starteri). Motorino është një motor i vogël elektrik që e rrotullon motorin derisa ai të ndizet. Friksioni vetëm e lidh dhe e shkëput motorin nga kutia e shpejtësisë. Në shumë mjete, për siguri, motori ndizet me pedalin e friksionit të shtypur.

Pohimi është i saktë: kur shtyp pedalin e friksionit, ndërpritet transmetimi i lëvizjes nga motori te rrotat aktive. Disku i friksionit lirohet nga volani i motorit, prandaj motori vazhdon të rrotullohet pa e çuar lëvizjen te kutia e shpejtësisë. Kjo lejon nisjen, ndalimin pa e fikur motorin dhe ndërrimin e marsheve. Mjeti nuk ndalon vetë: vazhdon të lëvizë me inerci.

Pohimi është i saktë: kur shtyp pedalin e friksionit, disku (ose disqet) me ferrota ndahen nga volani i motorit. Pedali e shtyn kushinetën e friksionit kundër sustave të diskut shtrëngues dhe ky largohet nga disku me ferrota. Disku mbetet i lirë midis volanit dhe diskut shtrëngues dhe lëvizja e motorit nuk kalon më te kutia e shpejtësisë.

Pohimi është i saktë: pedali i friksionit mekanik shtypet me këmbën e majtë. Pedali i friksionit është ai më i majti; këmba e djathtë përdor pedalin e gazit dhe atë të frenit. Kështu mund të frenosh ose të japësh gaz ndërsa shtyp friksionin, si në nisje ose kur ndalon. Kur nuk e përdor, mbaje këmbën e majtë jashtë pedalit.

Pohimi është i saktë: kur pedali i friksionit mbahet i shtypur për një kohë të gjatë, dëmtohet kushineta e friksionit. Me pedalin të shtypur kushineta shtyp vazhdimisht sustat e diskut shtrëngues dhe rrotullohet nën ngarkesë, prandaj nxehet dhe konsumohet. Te semafori ose në ndalesa të gjata vendos marshin në neutral dhe lëshoje pedalin.

Pohimi është i saktë: shtypja e pedalit të friksionit mundëson ndërrimin e lehtë të marsheve. Me friksionin të shtypur motori nuk e shtyn më kutinë e shpejtësisë dhe ingranazhet e saj lirohen nga ngarkesa. Kështu marshi del dhe hyn lehtë, pa goditje dhe pa kërcitje. Shtype pedalin deri në fund para çdo ndërrimi.

Pohimi është i gabuar: shtypja e pedalit të friksionit e ndërpret transmetimin e fuqisë së motorit, nuk e realizon atë. Fuqia transmetohet kur pedali është i lëshuar dhe disku i friksionit është i shtrënguar pas volanit të motorit. Kur e shtyp, motori shkëputet nga kutia e shpejtësisë dhe rrotat nuk marrin më forcë prej tij. Forca shkon te rrotat aktive (tërheqëse), që nuk janë domosdoshmërisht rrotat drejtuese, me të cilat kthen mjetin.

Pohimi është i gabuar: shtypja e pedalit të friksionit gjatë lëvizjes nuk e ndalon mjetin menjëherë. Ajo vetëm e shkëput motorin nga rrotat: mjeti vazhdon të lëvizë me inerci dhe humbet frenimin e motorit, sidomos në të tatëpjetë, ku mund edhe të shpejtojë. Për të ndaluar përdor frenat; friksionin e shtyp para se mjeti të ndalojë plotësisht, që motori të mos fiket.

Pohimi është i gabuar: shtypja e pedalit të friksionit i ndan disqet, nuk i bashkon. Kur e shtyp pedalin, kushineta e friksionit vepron mbi sustat e diskut shtrëngues dhe disku me ferrota lirohet nga volani i motorit. Disqet bashkohen, dhe lëvizja transmetohet, kur e lëshon pedalin.

Pohimi është i gabuar: shtypja e pedalit të friksionit shërben për ta ndërprerë transmetimin e lëvizjes, jo për ta transmetuar. Lëvizja kalon nga motori te kutia e shpejtësisë kur pedali është i lëshuar dhe disku i friksionit është i shtrënguar. Pedalin e shtyp kur do ta shkëputësh motorin: për nisje, për ndërrim marshesh dhe për ndalim.

Pohimi është i saktë: friksioni mekanik mund të ketë një ose disa disqe. Shumica e automjeteve të lehta kanë friksion me një disk. Kur forca e motorit është e madhe, si te kamionët dhe autobusët, përdoren dy ose më shumë disqe, që shtojnë sipërfaqen e fërkimit pa e zmadhuar diametrin e friksionit.

Pohimi është i saktë: friksioni mekanik ka në përbërje diskun (ose disqet) me ferrota dhe diskun shtrëngues (spinxhidiskun). Disku shtrëngues, me sustat e tij, e shtrëngon diskun me ferrota pas volanit të motorit, që të rrotullohen bashkë. Kur shtyp pedalin, kushineta e friksionit vepron mbi sustat dhe disku shtrëngues e liron diskun me ferrota.

Pohimi është i saktë: friksioni mekanik përdoret edhe në mjetet e rënda. Kamionët dhe autobusët me kuti shpejtësie manuale kanë friksion mekanik, shpesh me dy disqe dhe me komandim hidraulik ose me ndihmën e ajrit, që pedali të mos jetë shumë i rëndë. Disa mjete të rënda kanë në vend të tij transmetim hidraulik dhe kuti automatike.

Pohimi është i gabuar: friksioni mekanik nuk është pjesë e motorit, por e sistemit të transmetimit të lëvizjes. Ai ndodhet midis motorit dhe kutisë së shpejtësisë. Motori e prodhon rrotullimin e boshtit motorik dhe të volanit; friksioni e merr këtë lëvizje dhe e çon te boshti primar i kutisë së shpejtësisë, ose e shkëput kur shtyp pedalin.

Pohimi është i gabuar: disku i friksionit e merr lëvizjen nga motori, jo nga kutia e shpejtësisë. Ai shtrëngohet pas volanit të motorit dhe ia jep lëvizjen boshtit primar të kutisë së shpejtësisë. Përveç diskut, friksioni mekanik ka edhe diskun shtrëngues me sustat e tij dhe kushinetën e friksionit.

Pohimi është i gabuar: friksioni mekanik i zakonshëm punon i thatë, jo në ambient vaji. Ai e transmeton lëvizjen me fërkimin midis ferrotave të diskut dhe volanit të motorit; nëse ferrotat lyhen me vaj, fërkimi bie dhe friksioni rrëshqet. Prandaj rrjedhjet e vajit nga motori ose nga kutia e shpejtësisë drejt friksionit duhen riparuar. Disqet që punojnë në vaj janë një tip i veçantë: friksioni i lagur me shumë disqe.

Pohimi është i saktë: friksioni hidraulik është pjesë e mekanizmave të transmetimit të lëvizjes. Ai zë të njëjtin vend si friksioni mekanik, midis motorit dhe kutisë së shpejtësisë, por e transmeton lëvizjen përmes vajit: pompa, e lidhur me motorin, e hedh vajin drejt turbinës, që e çon lëvizjen te kutia. Përdoret zakonisht bashkë me kutitë automatike.

Pohimi është i saktë: friksioni hidraulik i transmeton rrotullimet e boshtit motorik te boshti i parë (primar) i kutisë së shpejtësisë. Pompa e tij rrotullohet bashkë me motorin dhe e hedh vajin drejt turbinës; turbina, e lidhur me boshtin primar të kutisë, fillon të rrotullohet nga rryma e vajit. Kështu lëvizja kalon pa kontakt të drejtpërdrejtë midis pjesëve.