Montimi, përdorimi dhe kujdesi për gomat: pyetje dhe përgjigje, faqja 1 nga 8

Pohimi është i saktë: kur blen goma të reja, kontrollo treguesit e përmasave të tyre. Përmasat shënohen në faqen anësore të gomës, për shembull 205/55 R16: gjerësia në milimetra, lartësia e profilit si përqindje e gjerësisë dhe diametri i diskut në inç. Ato duhet të jenë ato që lejon prodhuesi i mjetit, sepse gomat e një përmase tjetër mund të mos përshtaten dhe ndryshojnë sjelljen e mjetit dhe leximin e shpejtësisë.

Pohimi është i saktë: kur blen goma të reja, kontrollo edhe treguesin e stinës. Gomat e dimrit kanë përzierje gome dhe vija që e kapin më mirë rrugën në të ftohtë, në borë dhe në akull; ato shënohen me „M+S“ ose me simbolin e malit me flok bore. Gomat e verës kapen më mirë kur është ngrohtë. Zgjidh gomat sipas stinës në të cilën do t'i përdorësh.

Pohimi është i saktë: kur blen goma të reja, kontrollo treguesin e shpejtësisë. Ky është një shkronjë pas indeksit të ngarkesës, për shembull „T“ = 190 km/orë, „H“ = 210 km/orë, „V“ = 240 km/orë, dhe tregon shpejtësinë më të lartë që goma përballon në siguri. Ai nuk duhet të jetë më i ulët se ai që kërkon prodhuesi i mjetit, sepse mbi këtë shpejtësi goma mbinxehet dhe mund të shpërthejë.

Pohimi është i saktë: kur blen goma të reja, kontrollo edhe vitin e prodhimit. Goma plaket edhe kur nuk përdoret: me kalimin e viteve forcohet, çahet dhe e kap më keq rrugën. Data e prodhimit shënohet në faqen anësore me katër shifra, për shembull „2325“: java e 23-të e vitit 2025. Mos prano si „të reja“ goma që kanë qëndruar shumë vite në magazinë.

Pohimi është i saktë: kur blen goma të reja, kontrollo edhe treguesin e ngarkesës që mban goma. Indeksi i ngarkesës është një numër në faqen anësore, për shembull „91“, që tregon peshën më të madhe që mban secila gomë (91 = 615 kg). Ai nuk duhet të jetë më i ulët se ai që kërkon prodhuesi i mjetit: një gomë e mbingarkuar mbinxehet, deformohet dhe mund të shpërthejë, sidomos në mjetet e rënda.

Pohimi është i gabuar: kur blen goma të reja, treguesi i ngarkesës duhet kontrolluar. Ky numër në faqen anësore tregon peshën më të madhe që mban secila gomë. Nëse është më i ulët se ai që kërkon prodhuesi i mjetit, goma mbingarkohet, mbinxehet dhe mund të shpërthejë, sidomos kur mjeti është i ngarkuar plot. Te kamionët dhe autobusët kjo ka rëndësi të veçantë.

Pohimi është i gabuar: kur blen goma të reja nuk ka nevojë t'i peshosh. Pesha e gomës nuk tregon asgjë për përshtatshmërinë e saj. Ajo që kontrollohet janë shënimet në faqen anësore: përmasat, indeksi i ngarkesës, treguesi i shpejtësisë, treguesi i stinës dhe data e prodhimit, që duhet të përputhen me kërkesat e prodhuesit të mjetit.

Pohimi është i gabuar: kur blen goma të reja, nuk mjafton të kontrollosh vetëm përmasat. Dy goma me të njëjtat përmasa mund të ndryshojnë shumë: njëra mund të mbajë më pak peshë, të jetë për shpejtësi më të ulët, të jetë për verë në vend të dimrit ose të jetë prodhuar shumë vite më parë. Kontrollo edhe indeksin e ngarkesës, treguesin e shpejtësisë, treguesin e stinës dhe vitin e prodhimit.

Pohimi është i gabuar: kur blen goma të reja, nuk mjafton të kontrollosh vetëm treguesin e shpejtësisë. Ky tregues tregon vetëm shpejtësinë më të lartë që përballon goma. Duhet të kontrollosh edhe përmasat, që goma të përshtatet me mjetin, indeksin e ngarkesës, treguesin e stinës dhe vitin e prodhimit, sepse goma plaket edhe kur nuk përdoret.

Pohimi është i gabuar: kur blen goma të reja, nuk mjafton të kontrollosh vetëm vitin e prodhimit. Një gomë e prodhuar së fundi mund të jetë e papërshtatshme për mjetin tënd: me përmasa të tjera, me indeks ngarkese ose shpejtësie më të ulët se ai që kërkon prodhuesi, ose për një stinë tjetër. Kontrollo të gjitha shënimet në faqen anësore të gomës.

Pohimi është i saktë: rrota ndërrohet mundësisht me mjetin në një rrugë horizontale. Në pjerrësi mjeti i ngritur mund të lëvizë dhe të rrëshqasë nga kriku, me rrezik për ty dhe për mjetin. Në vend të sheshtë dhe të fortë kriku qëndron drejt dhe i qëndrueshëm. Aktivizo edhe frenën e parkimit, fut një marsh dhe, kur i ke, vendos pykat bllokuese te rrotat e tjera.

Pohimi është i gabuar: dadoçekët lirohen pak para se mjeti të ngrihet me krik, jo pasi është ngritur. Kur rrota prek tokën, ajo nuk rrotullohet, dhe ti mund t'i lirosh dadoçekët me çelës pa e lëkundur mjetin. Me rrotën në ajër, ajo do të rrotullohej bashkë me çelësin, dhe forca që përdor mund ta rrëzonte mjetin nga kriku. I liron vetëm pak, pastaj ngre mjetin dhe i heq krejt.

Pohimi është i gabuar: dadiçekët montohen kur mjeti është ende mbi krik, dhe shtrëngohen përfundimisht pasi mjeti ulet. Pa dadiçekët, rrota nuk qëndron në vend dhe mjeti nuk mund të ulet mbi të. Prandaj vendos rrotën rezervë, vidhosi dadiçekët dhe shtrëngoji lehtë, ul mjetin nga kriku dhe pastaj shtrëngoji fort, në formë kryqi, kur rrota prek tokën dhe nuk rrotullohet më.

Pohimi është i saktë: gomat e konsumuara tej kufirit të lejuar zëvendësohen me të reja. Kanalet e protektorit, pjesës së gomës që prek rrugën, e largojnë ujin nga poshtë saj. Kur thellësia e tyre bie nën kufirin e lejuar, goma rrëshqet lehtë në rrugë të lagur, rrezikon aquaplaning dhe frenimi zgjatet. Në kanale ka tregues konsumi: kur protektori arrin nivelin e tyre, goma duhet ndërruar.

Pohimi është i gabuar: në të njëjtin aks të mjetit nuk përdoren goma me përmasa të ndryshme. Dy goma me përmasa të ndryshme rrotullohen ndryshe dhe e kapin rrugën ndryshe: gjatë frenimit dhe në kthesa mjeti tërhiqet nga njëra anë, ndërsa diferenciali dhe sistemet si ABS punojnë gabim. Në një aks montohen goma të njëjta, me të njëjtat përmasa dhe të të njëjtit tip.

Pohimi është i saktë: përmasat e gomave i përcakton prodhuesi i mjetit dhe ato gjenden në manualin e përdorimit. Prodhuesi i zgjedh sipas peshës, shpejtësisë dhe frenave të mjetit, si edhe sipas hapësirës në harqet e rrotave. Përmasat e lejuara shënohen në manual dhe shpesh edhe në një etiketë në kornizën e derës ose në kapakun e rezervuarit. Monto vetëm goma me këto përmasa.

Pohimi është i saktë: kriku hidraulik i kamionit e ngre mjetin për të ndërruar një rrotë edhe kur ai është i ngarkuar. Ai është ndërtuar për peshat e mëdha të mjeteve të rënda: me pak forcë mbi levë, lëngu hidraulik e shtyn pistonin dhe e ngre mjetin me forcë shumë të madhe. Prandaj ngarkesa nuk shkarkohet për të ndërruar rrotën; mjafton që kriku të vendoset në pikën e duhur dhe mbi sipërfaqe të fortë.

Pohimi është i gabuar: kriku hidraulik nuk vendoset kudo, por në pikat e ngritjes që cakton prodhuesi i mjetit. Këto pika, zakonisht te aksi ose te shasia pranë rrotës, janë mjaftueshëm të forta për ta mbajtur peshën. Nën një pjesë tjetër kriku mund ta shtrembërojë atë ose të rrëshqasë, dhe mjeti bie. Vendose afër rrotës që ndërrohet, mbi sipërfaqe të sheshtë dhe të fortë.

Pohimi është i gabuar: autobusët dhe kamionët përdorin rrotë rezervë me të njëjtat përmasa si rrotat e tjera. Në mjetet e rënda secila gomë mban një ngarkesë të madhe; një gomë më e vogël do të mbingarkohej, do të mbinxehej dhe mund të shpërthente. Te rrotat e dyfishta, një gomë me diametër tjetër nuk e ndan ngarkesën njësoj me gomën fqinje. Rrota rezervë duhet të jetë e njëjtë me ato që zëvendëson.

Pohimi është i gabuar: kriku hidraulik i mjeteve të transportit të mallrave ngre shumë më tepër se 900 kilogramë. Një kamion i ngarkuar peshon disa dhjetëra tonë, dhe vetëm një aks i tij mban disa tonë. Prandaj krikët hidraulikë të mjeteve të rënda kanë aftësi ngritëse deri në 20 tonë, sa për ta ngritur mjetin edhe kur është i ngarkuar.

Pohimi është i saktë: kriku hidraulik i mjeteve të rënda ka aftësi ngritëse deri në 20 tonë. Kjo aftësi i duhet, sepse një aks i një kamioni ose autobusi të ngarkuar mban disa tonë, dhe rrota duhet ndërruar pa e shkarkuar mallin. Përdore gjithmonë në pikat e ngritjes që cakton prodhuesi dhe mbi sipërfaqe të fortë.

Pohimi është i saktë: rrota ndërrohet mundësisht me mjetin në një rrugë të sheshtë. Në vend të sheshtë kriku qëndron drejt dhe nuk rrëshqet, ndërsa mjeti nuk ka prirje të lëvizë kur ngrihet. Në pjerrësi pesha e mjetit e shtyn krikun anash dhe mjeti mund të bjerë. Sipërfaqja duhet të jetë edhe e fortë: në dhé të butë vendos nën krik një dërrasë të gjerë.

Pohimi është i gabuar: kriku hidraulik i mjeteve të rënda mund ta ngrejë autobusin edhe me pasagjerët brenda. Aftësia e tij ngritëse, deri në 20 tonë, mjafton për peshën që mban një aks i autobusit të mbushur. Megjithatë, kur ka një vend të sigurt jashtë rrugës, është më mirë që pasagjerët të zbresin e të presin atje, sepse mjeti mbi krik duhet të lëkundet sa më pak.

Pohimi është i saktë: kur mjeti i rëndë pengon qarkullimin gjatë ndërrimit të gomës, qoftë edhe pjesërisht, mjetet që vijnë pas paralajmërohen me trekëndëshin e lëvizshëm të rrezikut. Një kamion ose autobus i ndaluar në karrexhatë është pengesë e madhe, dhe ti punon pranë tij, i ekspozuar ndaj trafikut. Ndiz dritat e emergjencës, vish jelekun reflektues dhe vendos trekëndëshin prapa mjetit, aq larg sa të duket me kohë.

Pohimi është i saktë: kriku hidraulik vendoset afër rrotës që ndërrohet, në pikat që lejojnë ngritjen e saktë të mjetit. Këto pika i cakton prodhuesi: janë pjesë të forta, zakonisht te aksi ose te shasia, që e mbajnë peshën pa u dëmtuar. Kur kriku është pranë rrotës, mjeti ngrihet në mënyrë të qëndrueshme dhe aq sa duhet që rrota të mos prekë tokën.