Montimi, përdorimi dhe kujdesi për gomat: pyetje dhe përgjigje, faqja 4 nga 8

Pohimi është i gabuar: batistrada e gomës nuk është e sheshtë, ajo ka lule, me kanale dhe brinjë. Kanalet e luleve e largojnë ujin, baltën dhe borën nga pjesa ku goma prek rrugën, që goma ta kapë asfaltin edhe kur është i lagur. Një batistradë e lëmuar, pa lule, rrëshqet lehtë dhe në ujë mund ta humbasë fare kontaktin me rrugën.

Pohimi është i gabuar: goma tubolare ka shënimin „TUBELESS“, jo „TUBOTYPE“. „TUBOTYPE“ (zakonisht „TUBE TYPE“) shënohet te goma me kamerdare, që e mban ajrin me një tub të veçantë brenda. Goma tubolare nuk ka kamerdare: ajri mbahet nga vetë goma, e puthitur me diskun.

Pohimi është i saktë: në shënimin 12.00 R 20 154/149 L, germa R tregon se goma është me thurje radiale. Në gomën radiale fijet e skeletit shtrihen tërthor, nga njëra buzë e gomës te tjetra, dhe nën batistradë ka breza përforcues. Kjo e bën gomën më të qëndrueshme: ajo ngrohet më pak dhe konsumohet më ngadalë se goma diagonale, e cila në shënim ka vijën „-“.

Pohimi është i saktë: germa L është treguesi i shpejtësisë maksimale të lejuar për gomën, dhe vlera e saj gjendet në tabela. Çdo germë i përgjigjet një shpejtësie: L do të thotë deri në 120 km/orë, K deri në 110 km/orë, M deri në 130 km/orë. Mjeti nuk duhet të ketë goma me tregues shpejtësie më të ulët se ai që kërkon prodhuesi i tij.

Pohimi është i saktë: në shënimin 12.00 R 20, „00“ tregon se lartësia e gomës është sa gjerësia e saj. Këtu nuk shkruhet raporti lartësi/gjerësi pas një vije të pjerrët, si te 315/80. Në këtë shënim të vjetër me inç goma ka profil të plotë: lartësia nga batistrada deri te pjesa që puthitet me diskun është sa gjerësia, pra 12 inç.

Pohimi është i saktë: numri 20 tregon diametrin e brendshëm të gomës, 20 inç. Ky është diametri i diskut ku montohet goma, rreth 508 mm (20 × 25,4). Goma dhe disku duhet të kenë të njëjtin diametër. Numri 12.00 në fillim të shënimit është gjerësia e gomës, gjithashtu në inç.

Pohimi është i saktë: numri 154 është treguesi i ngarkesës së lejuar kur goma është e vetme (tek), dhe vlera e tij gjendet në tabela. Sipas tabelave, 154 i përgjigjet 3750 kg për gomë. Numri pas vijës së pjerrët, 149, vlen kur goma vendoset në çift me një tjetër. Mos e ngarko mjetin aq sa gomat të mbajnë më shumë se kjo peshë.

Pohimi është i saktë: numri 149 është treguesi i ngarkesës së lejuar kur goma vendoset në çift me një tjetër, dhe vlera e tij gjendet në tabela. Sipas tabelave, 149 i përgjigjet 3250 kg për gomë. Në çift, si te rrotat dopio të kamionëve, secila gomë mban më pak se kur është e vetme (154, pra 3750 kg), sepse ngarkesa nuk ndahet gjithmonë njëlloj mes të dyjave.

Pohimi është i gabuar: germa L është treguesi i shpejtësisë maksimale, jo shenjë e thurjes së kryqëzuar. Sipas tabelave, L do të thotë deri në 120 km/orë. Lloji i thurjes tregohet mes gjerësisë dhe diametrit: R për gomën radiale, si këtu te 12.00 R 20, ndërsa vija „-“ për gomën diagonale, me fije të kryqëzuara.

Pohimi është i gabuar: numri 12.00 është gjerësia e gomës në inç, jo diametri i diskut. 12 inç janë rreth 305 mm (12 × 25,4). Diametri i diskut është numri 20 pas germës R, pra 20 inç, rreth 508 mm. Një disk prej 1200 mm do të ishte më shumë se dyfishi i kësaj madhësie.

Pohimi është i gabuar: numri 149 është treguesi i ngarkesës për gomën e vendosur çift, jo shpejtësia e lejuar. Shpejtësia tregohet me germën në fund të shënimit, L, që sipas tabelave do të thotë deri në 120 km/orë. Numrat 154/149 tregojnë peshën që mban goma, kur është tek dhe kur është çift.

Pohimi është i saktë: në gomë është shënuar treguesi i shpejtësisë maksimale që mund të arrihet me të. Ky tregues është një germë në fund të shënimit të përmasave, p.sh. K (110 km/orë), L (120 km/orë), M (130 km/orë); vlerat gjenden në tabela. Mbi këtë shpejtësi goma ngrohet tepër dhe mund të dëmtohet ose të plasë.

Pohimi është i saktë: në gomë është shënuar java dhe viti i prodhimit. Data jepet me katër shifra, zakonisht në fund të shënimit DOT: p.sh. 2324 do të thotë java e 23-të e vitit 2024. Kështu e di moshën e gomës, që ka rëndësi, sepse materiali i saj plaket, forcohet dhe çahet me kalimin e viteve, edhe kur goma është përdorur pak.

Pohimi është i saktë: në gomë shënohet edhe stina për të cilën është e përshtatshme. Gomat për baltë dhe borë kanë shënimin M+S, ndërsa gomat dimërore të provuara në borë kanë edhe simbolin e një mali me tre maja dhe një flok dëbore. Gomat pa këto shënime janë menduar kryesisht për verë. Zgjidhi gomat sipas stinës, sepse në të ftohtë dhe në borë ato sillen shumë ndryshe.

Pohimi është i gabuar: në gomë nuk shënohet tipi i mjetit që e përdor. Aty gjen përmasat, llojin e thurjes, treguesit e ngarkesës dhe të shpejtësisë, datën e prodhimit, llojin (me kamerdare ose tubolare) dhe stinën. Cila gomë i përshtatet mjetit e përcakton prodhuesi i mjetit, dhe ti e zgjedh duke krahasuar këto shënime me ato që kërkon ai.

Pohimi është i gabuar: në gomë nuk shënohet vetëm gjerësia. Shënimi i plotë, p.sh. 315/80 R 22.5 154/150 M, jep gjerësinë, raportin lartësi/gjerësi, llojin e thurjes, diametrin e diskut dhe treguesit e ngarkesës dhe të shpejtësisë. Në gomë shënohen edhe data e prodhimit, lloji (me kamerdare ose tubolare) dhe stina për të cilën është e përshtatshme.

Pohimi është i gabuar: në gomë nuk shënohet vetëm diametri i jashtëm; ai as nuk shkruhet drejtpërdrejt. Shënimi jep gjerësinë, raportin lartësi/gjerësi dhe diametrin e brendshëm, atë të diskut, prej të cilave mund të llogaritet diametri i jashtëm. Përveç tyre, në gomë shënohen lloji i thurjes, treguesit e ngarkesës dhe të shpejtësisë, data e prodhimit dhe stina.

Pohimi është i saktë: gomat e automjeteve, si rregull, duhet të jenë me ajër (pneumatike). Ajri i ngjeshur brenda gomës e bën atë elastike: ajo thith goditjet e rrugës, puthitet mirë me asfaltin dhe e mban mjetin të qëndrueshëm. Prandaj presioni i fryrjes ka kaq rëndësi: shumë ose pak ajër ia ndryshon gomës formën dhe sjelljen në rrugë.

Pohimi është i saktë: gomat e automjeteve nuk duhet të kenë dëmtime ose deformime. Një e çarë, një fryrje në anë të gomës ose fije të skeletit që duken nga jashtë tregojnë se struktura e saj është dobësuar. Një gomë e tillë mund të plasë papritur, sidomos me shpejtësi ose me ngarkesë, dhe mjeti del jashtë kontrollit. Kontrolloji gomat rregullisht dhe ndërroji kur gjen dëmtime të tilla.

Pohimi është i saktë: kanalet e luleve në batistradë duhet të kenë thellësi jo më të vogël se 1,6 mm. Përmes tyre largohet uji nga pjesa ku goma prek rrugën. Kur kanalet bëhen të cekëta, goma e kap më keq rrugën, rruga e frenimit zgjatet dhe në ujë rritet rreziku që goma të ngrihet mbi një shtresë uji (aquaplaning). Shumë goma kanë në kanale tregues konsumimi që e shënojnë këtë kufi.

Pohimi është i saktë: gomat në të njëjtin aks duhet të jenë të njëjta nga tipi dhe dimensioni. Gomat e ndryshme kanë kapje, elasticitet dhe diametër të ndryshëm. Kur janë në të njëjtin aks, njëra rrotë frenon dhe kthehet ndryshe nga tjetra: mjeti tërhiqet anash gjatë frenimit dhe sillet keq në kthesa.

Pohimi është i saktë: goma mund të riparohet, nëse struktura e saj nuk është dëmtuar dhe nuk ka deformime. Një shpim i vogël në batistradë, p.sh. nga një gozhdë, zakonisht riparohet në një servis gomash. Por kur goma ka të çara të mëdha, fryrje ose fije të këputura të skeletit, riparimi nuk ia kthen fortësinë dhe goma duhet ndërruar.

Pohimi është i saktë: rekomandohet që gomat të përdoren sipas stinës. Gomat dimërore kanë material që mbetet i butë në të ftohtë dhe lule më të thella, që e kapin më mirë borën dhe baltën; në verë ato konsumohen shpejt dhe frenojnë më keq. Gomat verore, në të kundërt, forcohen në të ftohtë dhe e kapin keq rrugën me borë ose akull.

Pohimi është i gabuar: thellësia e luleve nuk duhet të jetë më e vogël se 1,6 mm; nuk ka kufi të sipërm. Pohimi e kthen rregullin së prapthi: 1 mm është më pak se minimumi i lejuar. Sa më të thella lulet, aq më mirë e largon goma ujin dhe aq më mirë e kap rrugën. Gomat e reja kanë lule shumë më të thella se ky minimum.

Pohimi është i gabuar: gomat në të njëjtin aks duhet të kenë të njëjtin tip dhe dimension; marka e njëjtë nuk mjafton. Gomat me dimensione të ndryshme kanë diametër, gjerësi dhe kapje të ndryshme, edhe kur i bën i njëjti prodhues. Në të njëjtin aks kjo e bën mjetin të tërhiqet anash, sidomos gjatë frenimit, dhe e prish sjelljen e tij në kthesa.