Montimi, përdorimi dhe kujdesi për gomat: pyetje dhe përgjigje, faqja 3 nga 8

Pohimi është i saktë: gomat sigurojnë kapjen elastike të mjetit me rrugën. Goma është elastike dhe e fryrë me ajër: deformohet pak dhe i përshtatet sipërfaqes së rrugës, duke krijuar kontaktin nëpërmjet të cilit mjeti përshpejton, frenon dhe kthen. Kjo kapje varet nga gjendja e protektorit dhe nga presioni i saktë i fryrjes.

Pohimi është i saktë: gomat e mbajnë peshën e mjetit, mundësojnë lëvizjen e tij dhe i zbutin goditjet. Ajri nën presion brenda gomës e mban peshën; kapja me rrugën e bën të mundur nisjen, frenimin dhe kthimin; elasticiteti i gomës i thith goditjet e vogla nga gropat dhe pabarazitë, para se t'i marrë pezullimi. Prandaj gomat duhen mbajtur me presionin e duhur.

Pohimi është i saktë: gomat mund të jenë tubolare (pa kamerdare) ose me kamerdare. Goma me kamerdare ka brenda një tub gome të veçantë që mban ajrin. Goma tubolare nuk e ka këtë tub: ajri mbahet nga vetë goma, e cila puthitet hermetikisht me diskun. Lloji shënohet në anë të gomës: „TUBELESS“ për gomën tubolare, „TUBE TYPE“ për atë me kamerdare.

Pohimi është i saktë: gomat janë ndër elementët më të rëndësishëm për sigurinë gjatë lëvizjes. Ato janë e vetmja pjesë e mjetit që prek rrugën: përmes tyre kalojnë forca e tërheqjes, e frenimit dhe e drejtimit. Një gomë e konsumuar, e dëmtuar ose me presion të gabuar e zgjat rrugën e frenimit dhe e bën mjetin të rrëshqasë më lehtë, sidomos në kthesa dhe në rrugë të lagur.

Pohimi është i saktë: gomat tubolare përdoren kryesisht në autovetura dhe autobusë, ku kërkohet siguri e lartë. Kur shpohet, goma pa kamerdare zbrazet ngadalë, sepse mbetet e puthitur me diskun; te goma me kamerdare tubi mund të çahet dhe goma zbrazet menjëherë. Gomat tubolare ngrohen edhe më pak gjatë lëvizjes. Prandaj ato janë zgjedhja e zakonshme për mjetet që ecin shpejt dhe mbajnë pasagjerë.

Pohimi është i gabuar: gomat ndikojnë drejtpërdrejt në stabilitetin (qëndrueshmërinë) e mjetit gjatë lëvizjes. Mjeti mbahet në rrugë vetëm përmes sipërfaqes së vogël ku gomat e prekin atë. Presioni i gabuar, lulet e konsumuara ose goma të ndryshme në të njëjtin aks e bëjnë mjetin të tërhiqet anash, të lëkundet dhe të rrëshqasë në kthesa ose gjatë frenimit.

Pohimi është i gabuar: gomat tubolare nuk përdoren vetëm në kamionë. Ato përdoren kryesisht në autovetura dhe autobusë, por edhe në shumë kamionë dhe mjete të tjera. Goma tubolare nuk ka kamerdare: ajri mbahet nga vetë goma, e puthitur me diskun, dhe kur shpohet zbrazet më ngadalë. Shënimi „TUBELESS“ në anë të gomës e tregon këtë lloj.

Pohimi është i gabuar: gomat ndikojnë edhe në ruajtjen e balestrave. Goma e fryrë siç duhet thith një pjesë të goditjeve nga gropat dhe të çarat e rrugës, para se ato të arrijnë te suspensioni. Kur goma është e fryrë tepër ose e dëmtuar, goditjet kalojnë më të forta te balestrat dhe amortizatorët, që lodhen dhe mund të thyhen më shpejt.

Pohimi është i saktë: në shënimin 315/80 R 22.5 154/150 M, numri 315 është gjerësia e gomës në milimetra. Gjerësia matet nga njëra anë e gomës te tjetra, kur goma është e fryrë. Pjesët e tjera të shënimit tregojnë: 80 raportin lartësi/gjerësi në përqindje, R thurjen radiale, 22.5 diametrin e diskut në inç, 154/150 treguesit e ngarkesës (tek/çift) dhe M treguesin e shpejtësisë.

Pohimi është i saktë: numri 80 tregon se lartësia e gomës është 80% e gjerësisë së saj prej 315 mm. Lartësia matet nga batistrada, pjesa që prek rrugën, deri te pjesa që puthitet me diskun. Këtu ajo është 0,80 × 315 = 252 mm. Sa më i vogël ky numër, aq më e ulët është goma në krahasim me gjerësinë e saj.

Pohimi është i saktë: numri 22.5 tregon diametrin e brendshëm të gomës, 22.5 inç. Ky është diametri i diskut ku montohet goma, prandaj goma dhe disku duhet të kenë të njëjtin numër. Një inç është 25,4 mm, kështu që 22.5 inç janë rreth 571,5 mm. Germa R para tij tregon se goma është me thurje radiale.

Pohimi është i gabuar: germa M është treguesi i shpejtësisë maksimale të gomës, jo shenjë se goma është me kamerdare. Shpejtësia që i përgjigjet çdo germe gjendet në tabela: M do të thotë deri në 130 km/orë. Nëse goma është me kamerdare ose jo, tregohet me shënime të veçanta në anë të saj, si „TUBELESS“ për gomën tubolare.

Pohimi është i gabuar: germa R tregon se goma është me thurje radiale, jo shpejtësinë e lejuar. Në gomën radiale fijet e skeletit shtrihen tërthor, nga njëra buzë e gomës te tjetra. Treguesi i shpejtësisë është germa në fund të shënimit, këtu M, që sipas tabelave do të thotë deri në 130 km/orë.

Pohimi është i gabuar: numri 154 është treguesi i ngarkesës, jo shpejtësia e lejuar. Ai tregon peshën maksimale që mban goma kur është e vetme (tek) në rrotë; sipas tabelave, 154 i përgjigjet 3750 kg. Numri 150 pas vijës së pjerrët vlen për gomën e vendosur çift. Shpejtësia tregohet me germën M, që do të thotë deri në 130 km/orë.

Pohimi është i gabuar: numri 22.5 nuk është presioni i fryrjes, por diametri i diskut në inç. Ai tregon diametrin e brendshëm të gomës, pra madhësinë e diskut ku montohet. Presioni i fryrjes nuk shkruhet në këtë shënim: atë e jep prodhuesi i mjetit, në librin e mjetit ose në një etiketë mbi mjet, shpesh sipas ngarkesës.

Pohimi është i saktë: në shënimin 11.00 - 20 149/145 K, numri 11 është gjerësia e gomës në inç. Në këtë shënim të vjetër gjerësia jepet me inç dhe jo me milimetra: 11 × 25,4 = 279,4 mm. Vija „-“ tregon thurjen diagonale, 20 diametrin e diskut në inç, 149/145 treguesit e ngarkesës (tek/çift) dhe K treguesin e shpejtësisë.

Pohimi është i saktë: vija „-“ në shënimin 11.00 - 20 149/145 K tregon një gomë me thurje diagonale, që përdoret me kamerdare. Në gomën diagonale fijet e skeletit vendosen të pjerrëta, në shtresa që kryqëzohen me njëra-tjetrën. Kur goma është radiale, në vend të vijës shkruhet germa R, si te 12.00 R 20.

Pohimi është i saktë: numri 20 tregon diametrin e brendshëm të gomës, 20 inç. Ky është diametri i diskut ku montohet goma: 20 × 25,4 = 508 mm. Goma montohet vetëm në disk me të njëjtin diametër. Në shënimin 11.00 - 20, numri 11.00 para vijës është gjerësia e gomës, gjithashtu në inç.

Pohimi është i gabuar: numri 145 është treguesi i ngarkesës për gomën e vendosur çift, jo tek. Në shënimin 149/145, numri i parë (149) vlen kur goma është e vetme në rrotë, i dyti (145) kur është e montuar në çift me një tjetër, si te rrotat dopio të kamionëve. Në çift secila gomë mban pak më pak: sipas tabelave, 149 i përgjigjet 3250 kg dhe 145 i përgjigjet 2900 kg.

Pohimi është i gabuar: germa K është treguesi i shpejtësisë maksimale të gomës, jo shenjë e kamerdares. Sipas tabelave, K do të thotë deri në 110 km/orë. Në shënimin 11.00 - 20, ajo që tregon gomën diagonale, që përdoret me kamerdare, është vija „-“ mes gjerësisë dhe diametrit.

Pohimi është i gabuar: numri 145 është treguesi i ngarkesës për gomën e vendosur çift, jo diametri i brendshëm. Diametri i brendshëm, pra ai i diskut, është numri 20 pas vijës, në inç (rreth 508 mm). Numri 149 para vijës së pjerrët është treguesi i ngarkesës për gomën tek; peshat që u përgjigjen këtyre numrave gjenden në tabela.

Pohimi është i saktë: skeleti i gomës është prej fijesh sintetike ose metalike, të thurura në formë diagonale ose radiale. Skeleti është shtresa e brendshme që i jep gomës formën dhe fortësinë dhe mban presionin e ajrit. Në gomat diagonale fijet kryqëzohen të pjerrëta; në ato radiale shtrihen tërthor, nga njëra buzë te tjetra, dhe përforcohen me breza nën batistradë.

Pohimi është i saktë: goma me kamerdare ka shënimin „TUBOTYPE“ (në gomë zakonisht „TUBE TYPE“). Ky shënim tregon se goma duhet montuar me kamerdare brenda, sepse vetë nuk e mban ajrin. Goma tubolare, pa kamerdare, shënohet ndryshe: „TUBELESS“. Shiko shënimin para se ta montosh gomën, që ta përdorësh ashtu siç e ka parashikuar prodhuesi.

Pohimi është i saktë: goma tubolare ka shënimin „TUBELESS“. Fjala angleze do të thotë „pa tub“, pra pa kamerdare: ajri mbahet nga vetë goma, e puthitur hermetikisht me diskun. Kur shpohet, një gomë e tillë zakonisht zbrazet më ngadalë se ajo me kamerdare, dhe kjo të jep kohë ta ndalosh mjetin me siguri.

Pohimi është i saktë: goma zgjidhet sipas diskut, shpejtësisë së mjetit, stinës dhe kushteve të tjera. Ajo duhet të ketë diametrin e diskut, përmasat e lejuara për mjetin, një tregues shpejtësie jo më të ulët se shpejtësia maksimale e mjetit dhe një tregues ngarkese që mjafton për peshën e tij. Stina ka rëndësi, sepse gomat verore dhe dimërore sillen ndryshe në të ftohtë, në borë dhe në akull.