Montimi, përdorimi dhe kujdesi për gomat: pyetje dhe përgjigje, faqja 2 nga 8

Pohimi është i gabuar: për të ndërruar një rrotë të kamionit, malli nuk shkarkohet detyrimisht. Kriku hidraulik me të cilin pajisen mjetet e rënda ka aftësi ngritëse deri në 20 tonë dhe e ngre kamionin edhe kur është i ngarkuar. Shkarkimi i mallit do të ishte i gjatë, i vështirë dhe shpesh i rrezikshëm anës rrugës. Kujdesu që kriku të jetë në pikën e duhur dhe mjeti të jetë i bllokuar me frenën e parkimit dhe me pyka.

Pohimi është i gabuar: rrota rezervë hiqet nga vendi i saj para se ta ngresh mjetin me krik. Para ngritjes përgatitet gjithçka që të duhet, që mjeti të qëndrojë mbi krik sa më pak kohë. Te kamionët rrota rezervë është shpesh nën shasi dhe ulet me një mekanizëm: ta bësh këtë me mjetin të ngritur do të thoshte të punosh pranë dhe poshtë një mjeti të paqëndrueshëm dhe ta lëkundësh pa nevojë.

Pohimi është i saktë: mos e hap valvulën e uljes së krikut hidraulik ndërsa je ende nën mjet. Kur hapet valvula, lëngu hidraulik del dhe mjeti ulet me gjithë peshën e vet; nëse ndodhesh poshtë tij, mund të shtypesh. Para se ta ulësh mjetin, sigurohu që ti dhe të tjerët të jeni larg tij, dhe mos fut kurrë trupin nën një mjet që mbahet vetëm nga kriku.

Pohimi është i gabuar: para se të ndërrosh një rrotë të mjetit të rëndë, nuk mjafton një pykë e vetme, edhe kur frena e parkimit është aktivizuar. Kur ngre një rrotë, mjeti humbet një pikë mbështetjeje dhe mund të lëvizë; te kamionët frena e parkimit shpesh vepron vetëm në disa akse. Vendos pyka bllokuese te rrotat e tjera, para dhe prapa tyre, që mjeti të mos lëvizë në asnjë drejtim.

Pohimi është i saktë: para se të ndërrosh një rrotë të kamionit, aktivizo frenën e parkimit dhe vendos bllokuesit te rrotat e tjera. Kur ngrihet një rrotë, mjeti humbet një pikë mbështetjeje dhe mund të lëvizë, sidomos në një pjerrësi të lehtë. Frena e parkimit dhe pykat bllokuese, të vendosura para dhe prapa rrotave që mbeten në tokë, e pengojnë mjetin të rrokulliset dhe të bjerë nga kriku.

Pohimi është i gabuar: edhe në rrugë të sheshtë, krahas frenës së parkimit, nevojiten pykat bllokuese të rrotave. Kur një rrotë ngrihet me krik, mjeti humbet një pikë mbështetjeje dhe mund të lëvizë pak, dhe një lëvizje e vogël mjafton që ai të bjerë nga kriku. Te kamionët frena e parkimit shpesh vepron vetëm në disa akse. Prandaj vendos pykat te rrotat e tjera, para dhe prapa tyre.

Pohimi është i saktë: para se ta ngresh kamionin për të ndërruar një rrotë, sigurohu që ke gjithçka që të nevojitet. Kriku, çelësi i dadiçekëve, rrota rezervë, pykat bllokuese, trekëndëshi i rrezikut dhe jeleku reflektues duhet të jenë gati dhe në gjendje të mirë. Kështu mjeti qëndron mbi krik sa më pak kohë dhe ti nuk largohesh prej tij për të kërkuar diçka ndërkohë që ai është i ngritur.

Pohimi është i gabuar: kur ndërron gomën e kamionit në korsinë e emergjencës, malli nuk shkarkohet detyrimisht. Kriku hidraulik i mjeteve të rënda e ngre kamionin edhe të ngarkuar. Shkarkimi anës autostradës do të të mbante gjatë pranë trafikut të shpejtë dhe mund ta bllokonte korsinë e emergjencës. Ndiz dritat e emergjencës, vendos trekëndëshin e rrezikut, bllokoji rrotat me pyka dhe puno me kujdes, por pa humbur kohë.

Pohimi është i saktë: dadiçekët shtrëngohen në formë kryqi, pak nga pak, disa herë radhazi. Kur shtrëngon fort një dado dhe pastaj kalon te fqinja, rrota tërhiqet nga njëra anë dhe nuk mbështetet njëtrajtësisht në moco: mund të lëkundet ose dadot mund të lirohen gjatë lëvizjes. Duke kaluar te dadoja përballë, në kryq, rrota afrohet njëlloj me mocën nga të gjitha anët.

Pohimi është i saktë: te rrotat e dyfishta sigurohu që dy gomat të mos fërkohen me njëra-tjetrën gjatë lëvizjes. Fërkimi i faqeve anësore krijon nxehtësi të madhe dhe i konsumon gomat; një gomë e mbinxehur mund të shpërthejë ose të marrë flakë. Prandaj midis tyre lihet një hapësirë, që e siguron distancuesi kur ka, dhe të dyja gomat mbahen me të njëjtin presion.

Pohimi është i saktë: kur ndërron një rrotë në aks me rrota të dyfishta, ripozicionoje distancuesin nëse ka. Distancuesi e mban hapësirën e duhur midis dy rrotave, që gomat të mos fërkohen me njëra-tjetrën gjatë lëvizjes dhe të mos mbinxehen. Nëse e harron ose e vendos gabim, gomat mund të prekin njëra-tjetrën dhe rrotat nuk mbështeten si duhet.

Pohimi është i gabuar: kur vendos rrotën rezervë, dadiçekët shtrëngohen plotësisht. Me dado të pashtrënguara rrota lëkundet, filetat dhe vrimat e diskut dëmtohen shpejt dhe rrota mund të shkëputet gjatë lëvizjes. Fileta nuk dëmtohet kur shtrëngon siç duhet, në formë kryqi dhe me forcën që kërkon prodhuesi. Pas disa kilometrave rikontrollo shtrëngimin.

Pohimi është i gabuar: te rrotat e dyfishta faqet anësore të gomave nuk duhet të prekin njëra-tjetrën. Rrotat rrotullohen bashkë, sepse janë të fiksuara në të njëjtën moco, jo sepse gomat prekin njëra-tjetrën. Kur faqet fërkohen, krijohet nxehtësi e madhe, gomat konsumohen dhe mund të shpërthejnë. Midis tyre lihet hapësira që e siguron distancuesi.

Pohimi është i saktë: kur ndërron gomën e kamionit në korsinë e emergjencës, vendos trekëndëshin e lëvizshëm të rrezikut. Korsia e emergjencës është ngjitur me trafikun e shpejtë të autostradës, dhe një drejtues i lodhur ose i shpërqendruar mund të devijojë drejt saj. Trekëndëshi, i vendosur në largësi prapa mjetit, dhe dritat e emergjencës i paralajmërojnë me kohë. Vish edhe jelekun reflektues.

Pohimi është i gabuar: pasi vendos rrotën rezervë të kamionit, ndalo pas disa kilometrash dhe kontrollo shtrëngimin e dadiçekëve. Rrota mbështetet plotësisht në moco vetëm pasi fillon të lëvizë, dhe dadot mund të lirohen pak në kilometrat e para. Te kamionët, me ngarkesa të mëdha, një rrotë e liruar mund të shkëputet dhe të shkaktojë aksident të rëndë. Disa minuta kontrolli e shmangin këtë rrezik.

Pohimi është i saktë: pas disa kilometrave me rrotën rezervë të montuar, dadiçekët shtrëngohen përsëri. Gjatë lëvizjes rrota mbështetet plotësisht në moco dhe dadot mund të lirohen pak. Te kamionët, me ngarkesa të mëdha, kjo mund të çojë në dëmtimin e bulonave dhe deri në shkëputjen e rrotës. Rishtrëngimi pas disa kilometrave siguron që rrota të mbetet e fiksuar mirë.

Pohimi është i gabuar: presioni maksimal i fryrjes nuk është i njëjtë për të gjitha mjetet e transportit të mallrave. Ai varet nga ndërtimi dhe përmasat e gomës, ndërsa presioni i përdorimit varet edhe nga ngarkesa e aksit dhe pozicioni i gomës në mjet. Presioni maksimal shënohet në faqen anësore të gomës, ndërsa presionin e duhur e jep prodhuesi i mjetit. Kontrolloje me goma të ftohta.

Pohimi është i saktë: në faqen anësore të gomës shënohen gjerësia, profili, diametri, indeksi i ngarkesës dhe ai i shpejtësisë. Për shembull, te një gomë kamioni „315/80 R22.5 156/150 L“ do të thotë: 315 mm gjerësi, profil 80% e gjerësisë, ndërtim radial (R), disk me diametër 22,5 inç, indeksi i ngarkesës për rrotë të vetme dhe për rrota të dyfishta dhe, në fund, shkronja e shpejtësisë.

Pohimi është i saktë: rrotat e realizojnë lëvizjen e automjetit. Motori e prodhon forcën dhe transmisioni e çon atë te rrotat lëvizëse, që rrotullohen dhe, falë kapjes së gomave me rrugën, e shtyjnë mjetin përpara. Rrotat e mbajnë edhe peshën e mjetit, e drejtojnë atë kur kthen timonin dhe e ndalojnë kur frenon.

Pohimi është i saktë: rrota përbëhet nga disku dhe goma. Disku, prej çeliku ose alumini, fiksohet në moco me dadoçekë dhe e mban gomën. Goma, e montuar rreth diskut dhe e fryrë me ajër, është pjesa që prek rrugën: ajo e kap mjetin pas rrugës dhe i zbut goditjet.

Pohimi është i saktë: rrotat e paekuilibruara e përkeqësojnë qëndrueshmërinë e mjetit gjatë lëvizjes. Kur pesha nuk është e shpërndarë njëtrajtësisht rreth rrotës, ajo lëkundet gjatë rrotullimit: timoni dridhet, sidomos në disa shpejtësi, goma konsumohet në mënyrë të parregullt, dhe kushinetat dhe pezullimi dëmtohen. Ekuilibrimi bëhet me pesha të vogla që gomisti i vendos në disk.

Pohimi është i saktë: rrotat montohen në moco me anë të dadoçekëve. Moco është pjesa në fund të aksit që rrotullohet mbi kushineta bashkë me rrotën. Disku i rrotës vendoset mbi bulonat e saj dhe fiksohet me dadoçekë, të shtrënguar në formë kryqi dhe me forcën e duhur, që rrota të mbështetet njëtrajtësisht.

Pohimi është i gabuar: rrotat e ekuilibruara nuk i prishin kushinetat e mocos; i prishin rrotat e paekuilibruara. Një rrotë e paekuilibruar lëkundet gjatë rrotullimit dhe çdo lëkundje godet kushinetat, pezullimin dhe sistemin e drejtimit. Ekuilibrimi, me pesha të vogla të vendosura në disk, e bën rrotullimin të butë dhe i ruan këto pjesë më gjatë.

Pohimi është i gabuar: rrotat duhet të ekuilibrohen sërish pas riparimit të gomës. Gjatë riparimit goma hiqet nga disku, mund t'i shtohet një arnë dhe pozicioni i saj mbi disk ndryshon; kështu ndryshon edhe shpërndarja e peshës rreth rrotës. Pa ekuilibrim të ri, rrota lëkundet gjatë rrotullimit, timoni dridhet dhe goma, kushinetat dhe pezullimi konsumohen më shpejt.

Pohimi është i gabuar: rrotat ndikojnë në ruajtjen e balestrave. Balestrat janë pjesë e pezullimit dhe marrin çdo goditje që vjen nga rrotat. Kur rrotat janë të paekuilibruara, të shtrembëruara ose me goma me presion të gabuar, dridhjet dhe goditjet shtohen dhe balestrat lodhen e dëmtohen më shpejt. Rrotat e mirëmbajtura dhe gomat e fryra siç duhet i ruajnë ato.