Frenimi dhe përshpejtimi: pyetje dhe përgjigje, faqja 5 nga 9

Pohimi është i saktë: te treguesi i presionit ka një dritë të kuqe që ndizet kur presioni është i ulët. Drejtuesi nuk e ndjek gjithmonë matësin, prandaj drita e kuqe e paralajmëron menjëherë kur ajri nuk mjafton për një frenim të sigurt. Kur ndizet gjatë lëvizjes, ndalo në vend të sigurt dhe kontrollo sistemin; para nisjes, prit derisa drita të fiket.

Pohimi është i saktë: duhet kontrolluar gjithmonë që presioni në rezervuarët kryesorë të mos bjerë nën vlerën minimale të vendosur nga prodhuesi. Nën këtë vlerë ajri nuk mjafton për ta frenuar mjetin me forcën e duhur, sidomos për disa frenime radhazi. Prandaj para nisjes prit që presioni të arrijë vlerën e duhur, dhe gjatë rrugës ndiq matësin dhe dritën paralajmëruese.

Pohimi është i saktë: bllokazhi i motorit në zbritje e ul shpejtësinë e mjetit edhe pa përdorur frenat. Kur e aktivizon, një valvol e ngushton tubin e shkarkimit dhe motori, i lidhur me rrotat përmes marshit, vepron si një frenë. Kështu në zbritje të gjata e mban shpejtësinë nën kontroll dhe i kursen frenat e shërbimit, që përndryshe do të mbinxeheshin dhe do të dobësoheshin.

Pohimi është i gabuar: tahografi nuk ndikon në frenimin e mjeteve të artikuluara. Tahografi është një pajisje regjistrimi: ai regjistron shpejtësinë, kohën e drejtimit dhe pushimet e drejtuesit. Frenimin e përmirësojnë pajisje si ABS-ja, valvola e ngarkesës, ngadalësuesi dhe frena e motorit, si edhe mirëmbajtja e rregullt e frenave dhe e gomave.

Pohimi është i gabuar: pompa hidraulike e sistemit të drejtimit nuk ndikon në frenimin e kamionëve. Ajo i jep forcë përforcuesit të drejtimit, që timoni të kthehet lehtë. Frenimin e përmirësojnë pajisje të tjera: ABS-ja, valvola që e përshtat presionin sipas ngarkesës, frena e motorit dhe ngadalësuesi.

Pohimi është i gabuar: sistemi i ndriçim-sinjalizimit nuk e përmirëson frenimin e kamionit. Dritat e frenave i paralajmërojnë ata që vijnë pas se po ngadalëson, dhe kjo është e rëndësishme për sigurinë, por nuk e shkurton distancën e frenimit. Frenimin e përmirësojnë ABS-ja, valvola e ngarkesës, frena e motorit, ngadalësuesi dhe mirëmbajtja e rregullt e frenave.

Pohimi është i saktë: bllokazhi i motorit shërben për ta ulur shpejtësinë e mjetit gjatë zbritjeve. Në një zbritje të gjatë frenat e shërbimit, po të përdoren pa pushim, mbinxehen dhe humbasin efikasitet. Bllokazhi i motorit e ngadalëson mjetin nëpërmjet motorit dhe marshit të futur, pa konsumuar ferrotat, kështu që frenat e shërbimit mbeten të ftohta dhe gati për rastet kur duhet ndalim.

Pohimi është i saktë: bllokazhi i motorit e pengon daljen e gazrave të djegura dhe kështu i ul xhirot e boshtit motorik. Kur e aktivizon, një valvol e mbyll pjesërisht tubin e shkarkimit dhe furnizimi me naftë ndërpritet. Pistonët duhet t'i shtyjnë gazrat kundër kësaj pengese, dhe kjo punë e frenon boshtin motorik. Me marshin të futur, ngadalësimi kalon te rrotat.

Pohimi është i saktë: bllokazhi i motorit e ul shpejtësinë kur kutia e shpejtësisë është në marsh. Ai frenon boshtin motorik, dhe ky efekt arrin te rrotat vetëm kur motori është i lidhur me to përmes friksionit dhe marshit. Në neutral ose me friksionin të shtypur, motori ngadalësohet, por mjeti vazhdon lirshëm. Në zbritje zgjidh marshin e duhur, që bllokazhi të veprojë sa më mirë.

Pohimi është i gabuar: bllokazhi i motorit nuk shërben për ta mbajtur mjetin të ndaluar në pjerrësi. Ai vepron vetëm kur mjeti lëviz dhe motori rrotullohet: e ngadalëson mjetin, por nuk mund ta mbajë të palëvizur. Mjetin e ndaluar në pjerrësi e mban freni i parkimit; te mjetet e rënda vendosen, kur duhet, edhe pykat nën rrota.

Pohimi është i gabuar: bllokazhi i motorit nuk është menduar për rrugët horizontale, por për zbritjet. Në zbritje të gjata pesha e mjetit e shtyn përpara dhe frenat e shërbimit, po të përdoreshin pa pushim, do të mbinxeheshin. Aty bllokazhi i motorit e mban shpejtësinë pa i konsumuar ato. Në rrugë horizontale mjeti ngadalësohet vetë sapo heq këmbën nga gazi, dhe për ndalim përdor frenat e shërbimit.

Pohimi është i gabuar: bllokazhi i motorit nuk i konsumon ferrotat e frenave. Ai e ngadalëson mjetin nëpërmjet motorit, duke penguar daljen e gazrave të shkarkimit, pa asnjë fërkim te rrotat. Përkundrazi, duke i zëvendësuar frenat e shërbimit në zbritje të gjata, ai i kursen ferrotat dhe tamburët nga konsumimi dhe mbinxehja.

Pohimi është i saktë: për frenim sa më efikas duhet kontrolluar vazhdimisht presioni i ajrit në sistemin pneumatik. E gjithë forca e frenave vjen nga ajri në rezervuarë. Nëse presioni bie nën vlerën minimale, frenat dobësohen dhe distanca e frenimit zgjatet. Ndiq matësin e presionit dhe dritën paralajmëruese, dhe mos u nis para se presioni të arrijë vlerën e duhur.

Pohimi është i saktë: për frenim sa më efikas duhet kontrolluar konsumimi i gomave. Forca e frenave arrin te rruga vetëm përmes gomave. Kur profili i tyre është i konsumuar, goma e kap më pak rrugën, sidomos kur është e lagur, dhe distanca e frenimit zgjatet shumë. Kontrollo rregullisht thellësinë e profilit, presionin dhe gjendjen e gomave.

Pohimi është i saktë: për frenim sa më efikas duhet kontrolli dhe shërbimi i pjesëve të sistemit të frenimit. Ferrotat konsumohen, tamburët dhe disqet nxehen dhe gërryhen, valvolat dhe tubat mund të rrjedhin ose të bllokohen, dhe në rezervuarë mblidhet ujë. Kontrollet dhe shërbimet në kohë i zbulojnë këto defekte para se ta dobësojnë frenimin.

Pohimi është i gabuar: korsa e pedalit të frenave kontrollohet rregullisht, jo vetëm kur riparohet motori. Një pedal që zbret më shumë se zakonisht tregon ferrota të konsumuara, rregullim të gabuar ose rrjedhje, dhe frenat veprojnë me vonesë. Korsa e pedalit nuk ka lidhje me riparimin e motorit: ajo kontrollohet gjatë shërbimeve të frenave dhe sa herë që vëren ndryshim në pedal.

Pohimi është i gabuar: kontrolli i sistemit të drejtimit nuk e bën frenimin më efikas. Sistemi i drejtimit duhet kontrolluar për sigurinë e mjetit, por frenimi varet nga të tjera: presioni i ajrit, gjendja e pjesëve të sistemit të frenimit dhe konsumimi i gomave. Këto janë kontrollet që e mbajnë frenimin sa më efikas.

Pohimi është i gabuar: kontrolli i mekanizmave të transmetimit të lëvizjes nuk e bën frenimin më efikas. Friksioni, kutia e shpejtësisë dhe transmisioni e çojnë lëvizjen e motorit te rrotat; ato kontrollohen për arsye të tjera. Efikasiteti i frenimit varet nga presioni i ajrit në sistemin pneumatik, gjendja e pjesëve të frenave dhe konsumimi i gomave.

Pohimi është i gabuar: frena e motorit te mjetet e rënda nuk kufizohet vetëm te tatëpjetat. Ajo është më e dobishme në zbritje të gjata, ku i kursen frenat e shërbimit nga mbinxehja, por mund të përdoret edhe për të ngadalësuar butë para një kthese, një kryqëzimi ose një kufizimi shpejtësie. Ajo nuk e zëvendëson frenin e shërbimit kur duhet një ndalim i shpejtë.

Pohimi është i saktë: kur aktivizohet frena e motorit, pajisja ndërpret furnizimin me naftë nga sistemi i injektimit. Motori pushon së prodhuari forcë dhe, me marshin të futur, rrotullohet vetëm nga lëvizja e mjetit. Njëkohësisht një valvol e ngushton tubin e shkarkimit, dhe rezistenca e motorit e ngadalëson mjetin. Pa naftë, motori nuk e shtyn mjetin përpara ndërkohë që e frenon.

Pohimi është i gabuar: frena e motorit nuk e kthen fazën e shkarkimit në fazë thithjeje. Kur aktivizohet, një valvol e ngushton tubin e shkarkimit, kështu që gazrat nuk dalin lirshëm. Pistoni duhet t'i ngjeshë ato gjatë fazës së shkarkimit, dhe kjo punë e frenon motorin: faza e shkarkimit bëhet praktikisht një fazë ngjeshjeje, jo thithjeje.

Pohimi është i saktë: frena e motorit e ngushton tubin e shkarkimit me një valvol të posaçme. Kur e aktivizon, valvola mbyllet pjesërisht dhe gazrat nuk dalin lirshëm. Pistonët duhet t'i shtyjnë kundër kësaj pengese, dhe rezistenca që krijohet e frenon motorin, e me marshin të futur edhe mjetin. Njëkohësisht ndërpritet furnizimi me naftë.

Pohimi është i gabuar: frena e motorit nuk e shkëput friksionin. Për ta frenuar mjetin, motori duhet të mbetet i lidhur me rrotat përmes friksionit dhe marshit. Nëse friksioni shkëputet, motori ngadalësohet më vete, ndërsa mjeti vazhdon me inerci dhe frena e motorit nuk ka asnjë efekt. Prandaj, kur e përdor, mos e shtyp pedalin e friksionit.

Pohimi është i saktë: me frenën e motorit të aktivizuar, faza e shkarkimit bëhet praktikisht një fazë ngjeshjeje që e ngadalëson mjetin. Valvola në tubin e shkarkimit e mbyll pjesërisht daljen e gazrave. Kur pistoni ngjitet për t'i nxjerrë ato, i gjen të penguara dhe duhet t'i ngjeshë. Kjo punë e frenon boshtin motorik dhe, përmes marshit, edhe rrotat.

Pohimi është i gabuar: frena e motorit nuk punon kur kutia e shpejtësisë është në neutral. Ajo frenon boshtin motorik, dhe ky efekt arrin te rrotat vetëm përmes marshit të futur. Në neutral motori ngadalësohet më vete, por mjeti vazhdon i lirë. Frena e motorit vepron më mirë me një marsh të ulët, që e mban motorin në xhiro më të larta.