Defektet dhe përcaktimi i shkakut të avarive: pyetje dhe përgjigje, faqja 7 nga 9

Pohimi është i gabuar: rritja e shpejtësisë së mjetit nuk e konsumon lëngun ftohës. Lëngu ftohës qarkullon në një qark të mbyllur dhe nuk harxhohet si karburanti; sasia e tij mbetet e njëjtë në çdo shpejtësi. Kur niveli bie, ka një defekt: çarje në radiator ose në tuba, kapak radiatori i prishur ose guarnicion testate i dëmtuar. Gjej shkakun; mos u mjafto vetëm duke shtuar lëng.

Pohimi është i saktë: kur pompa e vajit bllokohet, presioni i vajit në motor bie. Pompa e thith vajin nga nënkarteri dhe e shtyn me presion nëpër kanale te bronzinat, boshtet dhe pjesët e tjera lëvizëse. Kur ajo ndalon, vaji nuk qarkullon më dhe presioni bie shpejt. Ndizet llamba e presionit të vajit ose manometri shkon drejt zeros: ndalo dhe fike motorin menjëherë, sepse pa lubrifikim ai dëmtohet rëndë.

Pohimi është i saktë: bronzinat e prishura të bjellës mund ta ulin presionin e vajit. Bronzinat janë gjysmëunaza ndërmjet bjellës dhe qafës së boshtit motorik, ku vaji mbahet me presion në një hapësirë shumë të ngushtë. Kur ato konsumohen ose dëmtohen, hapësira zmadhohet dhe vaji del prej saj më lehtë, prandaj presioni në gjithë qarkun bie. Zakonisht motori fillon edhe të trokasë.

Pohimi është i saktë: kur nënkarteri çahet dhe vaji rrjedh, presioni i vajit bie. Nënkarteri (sotokarteri) është depozita e vajit nga ku pompa e thith atë. Nëse vaji del jashtë nga një çarje, pompa nuk ka më çfarë të thithë dhe presioni bie. Pas një goditjeje nga poshtë, kontrollo nëse ka pika vaji nën mjet; kur ndizet llamba e presionit të vajit, ndalo dhe fike motorin.

Pohimi është i saktë: kur motori mbinxehet, vaji hollohet dhe presioni i tij mund të bjerë. Viskoziteti tregon sa i trashë është vaji. Në temperaturë shumë të lartë vaji bëhet i hollë, rrjedh më lehtë nëpër hapësirat e bronzinave dhe pompa nuk arrin ta mbajë presionin e duhur. Shtresa e vajit ndërmjet pjesëve hollohet dhe ato konsumohen më shpejt. Prandaj mbaje nën kontroll edhe temperaturën e motorit.

Pohimi është i gabuar: vaji mbi nivelin e duhur nuk e ul presionin e vajit. Presioni bie kur vaji mungon, kur pompa nuk punon ose kur bronzinat janë të konsumuara. Megjithatë vaji i tepërt nuk është i mirë për motorin: mund të rrjedhë nga guarnicionet dhe të arrijë në dhomën e djegies, ku digjet. Prandaj mbaje nivelin ndërmjet shenjave minimum dhe maksimum të shufrës matëse.

Pohimi është i gabuar: rënia e presionit të vajit në motor nuk e bllokon pompën hidraulike të timonit. Përforcuesi hidraulik i timonit ka vajin dhe depozitën e vet, të ndarë nga vaji i motorit, dhe pompa e tij punon me këtë vaj. Rënia e presionit të vajit të motorit rrezikon bronzinat, boshtet dhe pjesët e tjera të motorit, që mund të bllokohen. Pompa e timonit dëmtohet kur bie niveli i vajit në depozitën e saj.

Pohimi është i gabuar: rënia e presionit të vajit në motor nuk është shkak i bllokimit të pompës së naftës. Pompa e naftës është pjesë e sistemit të furnizimit me karburant dhe dëmtohet sidomos nga papastërtitë ose uji në naftë. Rënia e presionit të vajit rrezikon para së gjithash pjesët lëvizëse të motorit: bronzinat, boshtin motorik dhe boshtin me gunga, që pa vaj nxehen dhe mund të bllokohen.

Pohimi është i gabuar: këputja e rripit të pompës së lëngut ftohës nuk është shkak i uljes së presionit të vajit. Pompa e lëngut ftohës është pjesë e sistemit të ftohjes: kur rripi i saj këputet, lëngu nuk qarkullon dhe rritet temperatura e motorit, që e sheh te treguesi i temperaturës. Presioni i vajit varet nga pompa e vajit, nga sasia e vajit dhe nga gjendja e bronzinave. Megjithatë mos vazhdo me motor të mbinxehur: ndalo dhe fike.

Pohimi është i saktë: kur presioni i vajit shkon drejt zeros, kontrollo nëse nënkarteri është i çarë dhe nëse rrjedh vaj. Një nga shkaqet më të shpeshta të rënies së presionit është humbja e vajit, p.sh. pas një goditjeje të nënkarterit nga poshtë ose nga një guarnicion që rrjedh. Pasi ta ndalosh mjetin dhe ta fikësh motorin, shiko për pika ose njolla vaji nën motor dhe kontrollo nivelin me shufrën matëse.

Pohimi është i saktë: pasi ta fikësh motorin, kontrollo nivelin e vajit. Kur presioni i vajit bie drejt zeros, shkaku i parë që duhet përjashtuar është mungesa e vajit. Niveli matet me shufrën matëse, me motorin të fikur prej disa minutash, që vaji të jetë kthyer në nënkarter, dhe me mjetin në vend të rrafshët. Nëse niveli është i ulët, gjej edhe shkakun: rrjedhje ose djegie e vajit.

Pohimi është i saktë: ndalo mjetin sa më shpejt, në vend të sigurt, dhe fike motorin. Pa presion vaji, bronzinat, boshti motorik dhe pjesët e tjera lëvizëse punojnë pa shtresën mbrojtëse të vajit: ato nxehen, konsumohen brenda pak minutash dhe motori mund të bllokohet. Sa më shpejt ta fikësh, aq më i vogël është dëmi. Pastaj kontrollo nivelin dhe rrjedhjet e vajit dhe mos e ndiz pa e gjetur shkakun.

Pohimi është i gabuar: kur presioni i vajit shkon drejt zeros, ndalo dhe fike motorin; mos rrit shpejtësinë. Pa presion vaji pjesët lëvizëse të motorit nuk lubrifikohen dhe konsumohen shumë shpejt. Me shpejtësi dhe xhiro më të larta ato nxehen edhe më shumë dhe motori mund të bllokohet gjatë rrugës, gjë që është e rrezikshme edhe për qarkullimin. Ndalo në vend të sigurt dhe, nëse nuk e gjen dot shkakun, thirr ndihmë ose rimorkim.

Pohimi është i gabuar: nëse niveli i vajit është i duhuri, shtimi i vajit nuk e zgjidh rënien e presionit. Kur vaji mjafton, presioni bie për një shkak tjetër: pompa e vajit me defekt, bronzinat e konsumuara ose vaji i holluar nga mbinxehja. Vaji i shtuar mbi nivel nuk e ndreq asnjërin prej tyre dhe nuk i bën mirë motorit. Mos e ndiz motorin dhe dërgoje mjetin në servis.

Pohimi është i gabuar: presioni i vajit afër zeros është rrezik i madh për motorin. Vaji me presion krijon një shtresë të hollë ndërmjet bronzinave dhe qafave të boshteve, që i mban pjesët të ndara. Pa të metalet fërkohen drejtpërdrejt, nxehen dhe mund të shkrihen ose të bllokohen brenda pak minutash. Prandaj ndalo sa më shpejt, fike motorin dhe kontrollo nivelin dhe rrjedhjet e vajit.

Pohimi është i saktë: fashot dhe cilindrat e konsumuar e rrisin konsumin e vajit. Fashot e pistonit e mbyllin hapësirën ndërmjet pistonit dhe cilindrit dhe e kruajnë vajin e tepërt nga muret. Kur ato dhe cilindrat konsumohen, vaji kalon në dhomën e djegies dhe digjet bashkë me karburantin. Kjo duket nga tymi kaltërosh në skapamento dhe nga niveli i vajit që bie shpejt.

Pohimi është i saktë: një turbokompresor i konsumuar mund ta rrisë konsumin e vajit. Boshti i turbokompresorit rrotullohet me xhiro shumë të larta dhe lubrifikohet me vajin e motorit. Kur kushinetat dhe guarnicionet e tij konsumohen, vaji kalon në anën e ajrit të thithjes ose në atë të gazrave të shkarkimit dhe digjet. Shenjat janë tymi kaltërosh, vaji në tubat e ajrit dhe niveli që bie shpejt.

Pohimi është i saktë: fashot e thyera të vajit mund ta rrisin konsumin e vajit. Fasha e vajit lë në muret e cilindrit vetëm një shtresë të hollë vaji dhe e kthen tepricën në nënkarter. Kur ajo thyhet, vaji i tepërt mbetet në mure, kalon në dhomën e djegies dhe digjet. Motori nxjerr tym kaltërosh dhe kërkon shtim të shpeshtë vaji; riparimi bëhet në servis.

Pohimi është i gabuar: konsumi i vajit vjen nga konsumimi ose dëmtimi i pjesëve të motorit, jo nga sasia e vajit mbi nivel. Vaji konsumohet kur kalon në dhomën e djegies dhe digjet, p.sh. nga fashot dhe cilindrat e konsumuar, nga fashot e thyera të vajit ose nga turbokompresori i konsumuar, ose kur rrjedh jashtë. Megjithatë vaji nuk hidhet mbi nivel: mbaje ndërmjet shenjave minimum dhe maksimum të shufrës matëse.

Pohimi është i gabuar: bronzinat e konsumuara të bjellës nuk e rrisin konsumin e vajit, por e ulin presionin e tij. Vaji që del nga hapësira e bronzinave bie në nënkarter dhe qarkullon përsëri; ai nuk digjet. Kur bronzinat konsumohen, hapësira zmadhohet, presioni i vajit bie dhe motori trokit. Konsumin e vajit e shkaktojnë fashot dhe cilindrat e konsumuar, fashot e thyera të vajit ose turbokompresori i konsumuar, nga ku vaji kalon në dhomën e djegies.

Pohimi është i gabuar: filtri i bllokuar i vajit nuk e rrit konsumin e vajit. Filtri e pastron vajin nga papastërtitë; kur bllokohet, vaji pastrohet keq dhe pjesët konsumohen më shpejt, por sasia e vajit nuk pakësohet. Konsumi i vajit vjen nga djegia e tij në dhomën e djegies, p.sh. nga fashot e konsumuara, ose nga rrjedhjet. Ndërroje filtrin sa herë ndërron vajin.

Pohimi është i saktë: pajisjet elektrike të ndezura gjatë me motor të fikur e shkarkojnë baterinë. Kur motori punon, dinamoja (alternatori) i furnizon pajisjet dhe e karikon baterinë. Me motor të fikur, dritat, radioja, ventilatori ose pajisje të tjera e marrin rrymën vetëm nga bateria, e cila shkarkohet dhe mund të mos ketë më energji për motorinon. Mos i lër pajisjet ndezur kur qëndron me motor të fikur.

Pohimi është i saktë: përdorimi i gjatë i motorinos, kur motori nuk ndizet, e shkarkon baterinë. Motorino merr nga bateria rrymë shumë të fortë, më shumë se çdo pajisje tjetër e mjetit. Nëse e mban gjatë ose e provon shumë herë radhazi, bateria shkarkohet shpejt dhe edhe motorino nxehet. Provo ndezjen për pak sekonda, prit pak ndërmjet provave dhe, nëse motori nuk ndizet, kërko shkakun.

Pohimi është i saktë: kur niveli i elektrolitit bie, bateria shkarkohet. Në bateritë me acid, pllakat duhet të jenë të mbuluara nga elektroliti. Nga nxehtësia dhe karikimi elektroliti avullon; kur pllakat dalin mbi të, ato prishen dhe bateria mban më pak ngarkesë. Në bateritë që kanë tapa, kontrolloje nivelin dhe shto ujë të distiluar sipas udhëzimeve të prodhuesit.

Pohimi është i gabuar: kontakti i keq i masës nuk e shkarkon baterinë. Masa është lidhja e polit negativ të baterisë me trupin e mjetit dhe me motorin. Kur ky kontakt është i keq, rryma kalon me vështirësi: motorino rrotullohet ngadalë dhe pajisjet punojnë keq, edhe pse bateria mund të jetë e ngarkuar. Bateria shkarkohet nga pajisjet e ndezura me motor të fikur, nga përdorimi i gjatë i motorinos ose nga rënia e nivelit të elektrolitit.