Sjellja në rastet e aksidenteve: pyetje dhe përgjigje, faqja 7 nga 7

Pohimi është i gabuar: të dëmtuarin me traumë në kraharor nuk e nxit të marrë frymë thellë. Frymëmarrja e thellë e zgjeron fort kraharorin dhe mund ta lëvizë një brinjë të thyer, me dhimbje të forta dhe rrezik për mushkëritë. Lëre të marrë frymë me ritmin e vet, vendose gjysmë ulur që t'i lehtësohet frymëmarrja dhe qetësoje derisa të vijë ndihma.

Pohimi është i gabuar: i dëmtuari i vetëdijshëm me traumë në kraharor nuk shtrihet, por vendoset gjysmë ulur. Kur është shtrirë, organet e barkut shtyjnë drejt kraharorit dhe frymëmarrja bëhet edhe më e vështirë. Në pozicionin gjysmë ulur, me shpinën të mbështetur, mushkëritë kanë më shumë hapësirë dhe ai merr frymë më lehtë.

Pohimi është i gabuar: plagën e thellë në kraharor nuk e pastron, nuk e dezinfekton dhe nuk e mjekon ti. Pastrimi e vonon ndihmën dhe mund ta shtojë gjakderdhjen ose të fusë ajër në kraharor. Plaga e thellë mbulohet dhe shtypet menjëherë me një copë të pastër, i dëmtuari vendoset gjysmë ulur dhe thirret ndihma e shpejtë. Mjekimin e plagës e bëjnë mjekët.

Pohimi është i gabuar: i dëmtuari me traumë në kraharor vendoset gjysmë ulur për të marrë frymë më lehtë, jo drejt për të kufizuar daljen e gjakut. Pozicioni zgjidhet për frymëmarrjen. Ulur krejt drejt, pa mbështetje, ai lodhet dhe mund t'i bjerë të fikët. Gjakderdhja nga plaga ndalet duke e shtypur me një copë të pastër, jo me pozicionin e trupit.

Pohimi është i saktë: i dëmtuari me fraktura në gjymtyrë nuk lëvizet derisa pjesët e thyera të bëhen të palëvizshme kundrejt njëra-tjetrës. Kur lëvizin, skajet e mprehta të kockës së thyer mund të çajnë enë gjaku, nerva dhe muskuj, ose ta kthejnë një frakturë të mbyllur në të hapur. Fikso gjymtyrën ashtu siç e gjen, për shembull me një dërrasë ose me një batanije të palosur, duke përfshirë nyjet sipër dhe poshtë thyerjes.

Pohimi është i saktë: plagët e shkaktuara nga frakturat mbulohen me material të pastër. Te fraktura e hapur kocka e çan lëkurën dhe plaga lidhet drejtpërdrejt me kockën, prandaj infeksioni është shumë i rrezikshëm. Mbuloje plagën me garzë sterile ose me një copë të pastër, pa e shtypur kockën dhe pa u përpjekur ta futësh brenda, pastaj fiksoje gjymtyrën dhe prit ndihmën e shpejtë.

Pohimi është i gabuar: të plagosurit me fraktura nuk i jepet pije alkoolike. Alkooli nuk e qetëson dhimbjen në mënyrë të sigurt: i zgjeron enët e gjakut, e shton gjakderdhjen, e rëndon shokun dhe e vështirëson narkozën, nëse i plagosuri duhet operuar. Mos i jep asgjë për të pirë; fiksoje gjymtyrën e thyer, mbuloje dhe prit ndihmën e shpejtë.

Pohimi është i saktë: flakët mbi të dëmtuarin shuhen me batanije ose me material tjetër të ngjashëm. Batanija e mbështjell trupin dhe ua pret flakëve ajrin, kështu që ato shuhen. Përdor material prej pambuku ose leshi, jo sintetik, që shkrihet dhe ngjitet në lëkurë. Mos e lër të dëmtuarin të vrapojë, sepse lëvizja e ajrit i ndez flakët edhe më shumë; shtrije në tokë dhe mbuloje.

Pohimi është i saktë: mbetjet e veshjeve të ngjitura në pjesët e djegura nuk hiqen. Kur i shqit, heq bashkë me to edhe lëkurën e djegur dhe e zgjeron plagën, me dhimbje të forta dhe rrezik infeksioni. Pjesët e ngjitura lëri për mjekun; hiq vetëm rrobat dhe sendet që nuk janë ngjitur, si unazat dhe orët, para se pjesa e djegur të fryhet.

Pohimi është i saktë: gjymtyrët me djegie që i kanë skuqur futen, kur është e mundur, në ujë të ftohtë, për të lehtësuar dhimbjen. Uji i ftohtë e largon nxehtësinë nga lëkura, që përndryshe vazhdon të digjet edhe pasi flaka është shuar, dhe e qetëson dhimbjen. Mbaje gjymtyrën në ujë të ftohtë, jo me akull, të paktën disa minuta, pastaj mbuloje me një garzë të pastër.

Pohimi është i saktë: djegiet që përfshijnë trupin mbulohen me material sa më steril, ose të paktën të pastër. Lëkura e djegur nuk e mbron më trupin nga mikrobet, dhe plaga infektohet lehtë. Mbuloje lirshëm, me garzë sterile ose me një çarçaf të pastër, pa e shtrënguar. Mos vendos vajra, kremra ose ilaçe shtëpie dhe mos i çaj flluskat. Mbaje të dëmtuarin të ngrohtë, sepse me djegie të gjera ai ftohet shpejt.

Pohimi është i gabuar: kur mbi të dëmtuarin ka ende flakë, nuk pret që ato të shuhen vetë. Çdo sekondë flaka e thellon djegien. Shuaje menjëherë duke e mbështjellë të dëmtuarin me një batanije ose me një xhaketë, ose shtrije në tokë dhe rrokullise. Pastaj ftohe djegien me ujë të ftohtë dhe thirr ndihmën e shpejtë. Kujdes të mos digjesh edhe vetë.

Pohimi është i gabuar: mbetjet e veshjeve të ngjitura në djegie nuk hiqen. Kur i shqit, heq bashkë me to edhe lëkurën e djegur: plaga zgjerohet, dhimbja shtohet dhe rreziku i infeksionit rritet. Lëri pjesët e ngjitura për mjekun dhe mbuloje djegien me material të pastër. Hiq vetëm rrobat dhe sendet që nuk janë ngjitur, si unazat dhe orët, para se pjesa të fryhet.

Pohimi është i gabuar: djegiet nuk dezinfektohen me alkool. Alkooli shkakton dhimbje të forta dhe e dëmton edhe më shumë lëkurën e djegur; për më tepër, është i ndezshëm. Djegien ftohe me ujë të ftohtë dhe mbuloje me garzë sterile ose me një copë të pastër; pastrimin dhe mjekimin e plagës i bën mjeku.

Pohimi është i gabuar: te një i dëmtuar me djegie nuk mjafton të njoftosh zjarrfikësit dhe të presësh. Thirr ndihmën e shpejtë, edhe zjarrfikësit kur ka zjarr, por njëkohësisht vepro: shuaj flakët mbi të dëmtuarin me një batanije, ftohe djegien me ujë të ftohtë dhe mbuloje me material të pastër. Minutat e para vendosin sa e thellë do të bëhet djegia.