Përgjegjësia e drejtuesit për mallin: pyetje dhe përgjigje, faqja 4 nga 5

Pohimi është i gabuar: drejtuesi përgjigjet për shkeljet e tij edhe kur e kryen transportin për llogari të të tretëve, me kontratë me afat të pacaktuar. Edhe kur punon për një kompani që transporton mallrat e të tjerëve, ai është personi që drejton mjetin dhe zbaton rregullat. Shkeljet e shpejtësisë, të kohës së drejtimit ose të ngarkesës ndëshkohen te drejtuesi, pavarësisht nga kontrata e tij e punës.

Pohimi është i saktë: transporti i trungjeve konsiderohet transport jashtë norme kur ngarkesa i kalon kufijtë e përmasave të përcaktuara nga Kodi Rrugor. Trungjet janë shpesh shumë të gjata dhe mund të dalin përtej gjatësisë së lejuar. Në atë rast mjeti bëhet jashtë norme: kërkon autorizim nga pronari i rrugës, sipas itinerarit, dhe masa të veçanta sinjalizimi e sigurie gjatë qarkullimit.

Pohimi është i saktë: mjeti që transporton mallra të rrezikshme ADR duhet të ketë me vete udhëzimet me shkrim, të cilat sipas pyetësorit i siguron dërguesi. Udhëzimet me shkrim tregojnë rreziqet e mallit dhe çfarë duhet të bëjë ekuipazhi në rast aksidenti, rrjedhjeje ose zjarri: pajisjet mbrojtëse që duhet të veshë, si t'i paralajmërojë të tjerët dhe kë të njoftojë. Mbaji në kabinë, në një vend ku i gjen menjëherë.

Pohimi është i gabuar: udhëzimet me shkrim për mallrat e rrezikshme nuk i jep pritësi i mallit. Sipas pyetësorit, ato i siguron dërguesi, që e njeh mallin dhe rreziqet e tij, dhe duhet të jenë në kabinë që para nisjes. Pritësi e merr mallin vetëm në fund të udhëtimit, kurse udhëzimet të duhen gjatë gjithë rrugës, në rast aksidenti, rrjedhjeje ose zjarri.

Pohimi është i saktë: në transportin ADR drejtuesi duhet të sigurohet që paketimet të mos kenë rrjedhje gjatë ngarkimit. Një paketim që rrjedh mund të shkaktojë zjarr, helmim ose ndotje, sidomos kur lënda përzihet me të tjera ose derdhet në rrugë. Prandaj kontrolloji paketimet para se të ngarkohen dhe mos prano asnjë që është i dëmtuar, i hapur ose me shenja rrjedhjeje.

Pohimi është i gabuar: etiketat e rrezikut në paketimet e mallrave të rrezikshme nuk janë të bardha me shkronja të kuqe. Sipas ADR, ato janë katrorë të vendosur në kulm (në formë rombi), me një simbol që tregon rrezikun dhe me numrin e klasës në këndin e poshtëm. Ngjyra ndryshon sipas klasës, p.sh. e kuqe për lëngjet dhe gazet e ndezshme, portokalli për eksplozivët. Kështu rreziku njihet me një shikim.

Pohimi është i gabuar: ATP nuk është marrëveshja për mallrat e rrezikshme; ajo quhet ADR. ATP është marrëveshja ndërkombëtare për transportin e ushqimeve që prishen, të cilat në pyetësor quhen mallra delikatë, dhe për mjetet speciale me temperaturë të kontrolluar që përdoren për to. ADR rregullon paketimin, etiketimin, panelet portokalli dhe dokumentet e mallrave të rrezikshme.

Pohimi është i saktë: ATP është marrëveshja ndërkombëtare për transportin e produkteve ushqimore delikate, që prishen. Ajo përcakton kërkesat për mjetet speciale (të izoluara, frigoriferike ose me ngrohje) dhe temperaturat që duhet të ruhen gjatë transportit, që ushqimi të mbërrijë i freskët dhe i sigurt. Mjeti që i plotëson këto kërkesa pajiset me certifikatën ATP.

Pohimi është i gabuar: ATP nuk është autorizim për transportin e produkteve të naftës. ATP është marrëveshja ndërkombëtare për transportin e ushqimeve që prishen dhe për mjetet speciale me temperaturë të kontrolluar. Produktet e naftës, si nafta dhe benzina, janë mallra të rrezikshme: ato transportohen sipas rregullave ADR, me autocisterna dhe drejtues që i plotësojnë kërkesat e saj.

Pohimi është i gabuar: drejtuesi duhet t'i respektojë kushtet e kontratës së transportit, edhe kur nuk i duken të kënaqshme. Kontratën e lidh kompania me klientin dhe ajo e detyron transportuesin, pra edhe ty si drejtues. Nëse mendon se një kusht nuk është i mirë nga ana profesionale, njofto kompaninë tënde dhe kërko udhëzime; nuk mund të vendosësh vetë ta shpërfillësh. Sigurisht, asnjë kusht nuk të lejon të shkelësh rregullat e qarkullimit.

Pohimi është i saktë: mallrat që duhen transportuar shpejt, që të konsumohen të freskëta, ose që kërkojnë kushte të veçanta ruajtjeje, quhen mallra delikatë. Të tillë janë p.sh. mishi, peshku, qumështi, frutat, perimet dhe ushqimet e ngrira. Ato prishen shpejt nëse vonohen ose nëse nuk ruhet temperatura e duhur, prandaj transportohen me mjete të përshtatshme, shpesh sipas marrëveshjes ATP.

Pohimi është i gabuar: këto mallra quhen „delikatë“, jo „dietike“. Mallrat delikatë janë ato që duhen transportuar shpejt, që të konsumohen të freskëta, ose që kërkojnë kushte të veçanta ruajtjeje, si mishi, qumështi, frutat dhe ushqimet e ngrira. Fjala „dietik“ ka të bëjë me ushqimin për një dietë të caktuar, jo me mënyrën si transportohet malli.

Pohimi është i gabuar: këto mallra quhen „delikatë“, jo „të vështira“. Ato janë të ndjeshme ndaj kohës dhe temperaturës: prishen nëse vonohen ose nëse nuk ruhen siç duhet. Prandaj transportohen shpejt, me mjete të përshtatshme, shpesh me temperaturë të kontrolluar sipas marrëveshjes ATP.

Pohimi është i gabuar: për një tejkalim prej 5% të masës maksimale të shënuar në lejen e qarkullimit nuk parashikohet pezullimi i lejedrejtimit. Kjo nuk do të thotë se mbingarkesa lejohet: masa e shënuar në lejen e qarkullimit është kufiri që duhet të respektosh, dhe drejtuesi mban përgjegjësi për mbingarkesën. Një mjet i mbingarkuar frenon në distancë më të gjatë, mbinxeh frenat, rëndon gomat dhe dëmton rrugën.

Pohimi është i gabuar: mosrespektimi i afatit të kontraktuar quhet „vonesë“, jo „dëmtim“. Në kontratën e transportit, „dëmtimi“ është ndryshimi i cilësisë së mallit, i brendshëm ose i jashtëm, që e ul vlerën e tij: p.sh. një kuti e shtypur ose ushqim i prishur. Vonesa ka të bëjë me kohën e dorëzimit, jo me gjendjen e mallit.

Pohimi është i saktë: „dëmtimi“ është ndryshimi i cilësisë së mallit, i brendshëm ose i jashtëm, që e ul vlerën e tij. Malli arrin te marrësi, por jo në gjendjen që u dorëzua: p.sh. ambalazhi është çarë, makineria është gërvishtur ose ushqimi është prishur nga temperatura. Kjo e dallon dëmtimin nga humbja, kur malli mungon, dhe nga vonesa, kur nuk respektohet afati.

Pohimi është i gabuar: mosdorëzimi i mallit te marrësi në vendin e caktuar është „humbje totale“, jo „humbje e pjesshme“. Humbja e pjesshme ndodh kur malli dorëzohet, por me peshë, masë ose numër më të vogël se ai që iu dorëzua transportuesit: p.sh. mungojnë disa kuti nga një paletë. Kur nuk dorëzohet asgjë, humbja është totale.

Pohimi është i saktë: „humbja e pjesshme“ është pakësimi i peshës, masës ose numrit të mallit që i dorëzohet marrësit, krahasuar me atë që iu dorëzua transportuesit. Malli arrin, por jo i gjithi: p.sh. ngarkove 20 paleta dhe dorëzon 18. Prandaj numëroje dhe kontrolloje ngarkesën kur e merr dhe kur e dorëzon, dhe shëno çdo mospërputhje në dokumentin shoqërues.

Pohimi është i saktë: „humbja totale“ është mosdorëzimi i mallit te marrësi në vendin e caktuar, për çfarëdo shkaku. Nuk ka rëndësi nëse malli është vjedhur, është shkatërruar në një aksident apo ka humbur gjatë rrugës: marrësi nuk merr asgjë. Kur dorëzohet vetëm një pjesë e mallit, flitet për humbje të pjesshme; kur dorëzohet i gjithi, por me cilësi të ulur, për dëmtim.

Pohimi është i gabuar: ndryshimi i cilësisë së mallit, që e ul vlerën e tij, quhet „dëmtim“, jo „humbje totale“. Humbje totale ka kur malli nuk i dorëzohet fare marrësit në vendin e caktuar, për çfarëdo arsye. Në rastin e dëmtimit malli arrin, por në gjendje më të keqe, p.sh. i thyer, i lagur ose i prishur.

Pohimi është i saktë: „vonesa“ është mosrespektimi nga transportuesi i afatit të dorëzimit të përcaktuar në kontratë. Malli mund të arrijë i plotë dhe i paprekur, por pas afatit të rënë dakord. Për disa mallra, si ushqimet delikate ose pjesët që pret një fabrikë, edhe një vonesë e shkurtër shkakton dëm, prandaj planifiko rrugën dhe pushimet që të dorëzosh në kohë.

Pohimi është i gabuar: „vonesa“ nuk është defekti i kamionit në rrugë, por mosrespektimi i afatit të dorëzimit të përcaktuar në kontratë. Një defekt mund të jetë shkaku i një vonese, por nuk është vetë vonesa. Në kontratë vonesa matet me kohën: malli arrin pas afatit të rënë dakord, për çfarëdo shkaku.

Pohimi është i gabuar: pakësimi i peshës, madhësisë ose numrit të mallit në destinacion quhet „humbje e pjesshme“, jo „vonesë“. Vonesa ka të bëjë vetëm me kohën: transportuesi nuk e respekton afatin e dorëzimit të përcaktuar në kontratë. Humbja e pjesshme ka të bëjë me sasinë: te marrësi arrin më pak mall se sa iu dorëzua transportuesit.

Pohimi është i saktë: gjatë disa operacioneve të shkurtra, në sipërfaqen e ushqimeve të ngrira, në një pjesë të ngarkesës, lejohet një rritje e temperaturës deri në 3 °C. Kjo ndodh p.sh. gjatë ngarkimit, shkarkimit ose shkrirjes së akullit nga avulluesi i frigoriferit. Rritja duhet të jetë e vogël dhe e përkohshme: pas saj temperatura duhet të kthehet menjëherë në vlerën e kërkuar, ndryshe ushqimi mund të prishet.

Pohimi është i gabuar: rritja e lejuar e temperaturës në sipërfaqen e ushqimeve të ngrira, gjatë operacioneve të shkurtra, është deri në 3 °C, jo vetëm 1 °C. Kjo tolerancë vlen vetëm për një pjesë të ngarkesës dhe vetëm për pak kohë, p.sh. gjatë ngarkimit, shkarkimit ose shkrirjes së akullit nga avulluesi. Pas tyre temperatura duhet të kthehet në vlerën e kërkuar.