Mirëmbajtja e mjeteve dhe riparimet e zakonshme: pyetje dhe përgjigje, faqja 2 nga 5

Pohimi është i saktë: uji i rubinetit i shtuar në lëngun ftohës rrit rrezikun e ngrirjes. Uji e hollon antifrizën, dhe me më pak antifrizë lëngu ngrin në një temperaturë më të lartë. Lëngu i ngrirë zgjerohet dhe mund të çajë radiatorin, tubat ose bllokun e motorit. Uji i rubinetit ka edhe gëlqere dhe kripëra që krijojnë depozita dhe ndryshk. Shto lëng ftohës të gatshëm ose përzierjen që rekomandon prodhuesi.

Pohimi është i gabuar: lëngu ftohës (uji me antifrizë) nuk ndërrohet çdo muaj. Kjo përzierje i ruan vetitë për një kohë të gjatë dhe ndërrohet pas intervaleve që cakton prodhuesi në librin e shërbimeve. Ajo që bëhet shpesh është kontrolli i nivelit në depozitën e zgjerimit dhe i rrjedhjeve. Ndërrimi i panevojshëm çdo muaj vetëm shton shpenzimet dhe mbetjet që ndotin mjedisin.

Pohimi është i saktë: për frena në gjendje të mirë duhet kontrolluar trashësia e ferrotave. Ferrotat (veshjet e frenave) shtypen mbi disqe ose tambure dhe me çdo frenim konsumohen pak. Kur hollohen shumë, frenimi dobësohet dhe metali i mbajtëses mund të gërryejë diskun ose tamburin. Kontrollo trashësinë në kontrollet periodike dhe ndërroji kur arrijnë kufirin që cakton prodhuesi.

Pohimi është i saktë: duhet kontrolluar konsumimi i ferrotave, i disqeve ose i tambureve. Të gjitha këto pjesë konsumohen nga fërkimi gjatë frenimit. Ferrotat e holla, disqet e holluara ose të deformuara dhe tamburet e gërryera e zgjatin distancën e frenimit, nxehen më shpejt dhe mund ta tërheqin mjetin në njërën anë. Ndërrimi në kohë e mban frenimin të fortë dhe të njëtrajtshëm.

Pohimi është i saktë: duhet kontrolluar korsa e pedalit të frenave. Korsa është rruga që bën pedali derisa frenat të veprojnë. Nëse pedali zbret shumë ose ndihet i butë, mund të ketë ajër në sistemin hidraulik, rrjedhje lëngu, ferrota të konsumuara ose frena të parregulluara. Një korsë e rregullt tregon që frenat veprojnë shpejt dhe me forcë të mjaftueshme.

Pohimi është i saktë: duhet kontrolluar efektshmëria e frenave të qëndrimit (frenave të dorës). Frena e qëndrimit duhet ta mbajë mjetin të palëvizur edhe në pjerrësi dhe me ngarkesë. Me kohën mekanizmi i saj lirohet dhe ferrotat konsumohen, dhe frena mund të mos e mbajë më mjetin. Kontrolloje rregullisht, p.sh. në një të përpjetë, dhe çoje në servis për rregullim kur nuk e mban mirë mjetin.

Pohimi është i saktë: në frenat me ajër, presioni i ajrit kontrollohet me manometrin në panelin e bordit (korskot). Te sistemi pneumatik frenat veprojnë me ajrin e ngjeshur që kompresori mbledh në rezervuarë. Para nisjes dhe gjatë rrugës ndiq manometrin: nisu vetëm kur presioni ka arritur vlerën e punës. Nëse presioni bie nën kufirin e sigurisë, ndizet një sinjal paralajmërues; ndalo dhe gjej shkakun.

Pohimi është i saktë: për sistemin e drejtimit duhen kontrolluar edhe deformimet e rrotave drejtuese. Një rrotë e shtrembëruar nga goditja në një gropë ose në bordurë lëkundet gjatë rrotullimit. Dridhjet kalojnë në timon, e bëjnë drejtimin të pasigurt dhe konsumojnë më shpejt gomat dhe pjesët e sistemit të drejtimit e të pezullimit. Pas çdo goditjeje të fortë kontrollo rrotat dhe gomat.

Pohimi është i saktë: duhen kontrolluar kokat e paralelit dhe ndërruar kur është e nevojshme. Kokat e paralelit, kyçet sferike në skajet e shufrave të drejtimit, e lidhin mekanizmin e timonit me rrotat drejtuese. Kur konsumohen, krijojnë lojë: timoni ka lëvizje boshe, mjeti nuk e mban mirë drejtimin dhe rrotat mund të dridhen. Një kokë shumë e konsumuar mund të shkëputet, dhe atëherë humbet kontrolli i rrotës.

Pohimi është i saktë: pas ndërrimit të një elementi të sistemit të drejtimit duhet kontrolluar konvergjenca e rrotave drejtuese. Konvergjenca tregon sa janë kthyer rrotat e përparme nga brenda ose nga jashtë në krahasim me drejtimin e lëvizjes. Kur ndërron një kokë paraleli ose një shufër, ky kënd ndryshon lehtë. Me konvergjencë të gabuar mjeti tërhiqet në njërën anë, gomat konsumohen shpejt në skaje dhe drejtimi bëhet më pak i qëndrueshëm.

Pohimi është i gabuar: kokat sferike ndërrohen kur janë të konsumuara, jo vetëm para kontrollit teknik vjetor. Gjendja e tyre kontrollohet rregullisht gjatë mirëmbajtjes. Një kokë sferike me lojë e bën drejtimin të pasigurt dhe mund të shkëputet në çdo kohë të vitit, me humbje të kontrollit të rrotës. Prandaj ndërrohet sapo konstatohet konsumimi, pa pritur kontrollin teknik.

Pohimi është i gabuar: për sistemin e drejtimit nuk mjafton vetëm kontrolli i lëvizjes boshe të timonit. Lëvizja boshe tregon nëse ka lojë në sistem, por drejtimi i sigurt varet nga shumë pjesë. Duhen kontrolluar edhe kokat e paralelit dhe kokat sferike, deformimet e rrotave drejtuese, konvergjenca, si dhe niveli dhe rrjedhjet e vajit të përforcuesit hidraulik.

Pohimi është i gabuar: kontrolli i herëpashershëm i grupit të timonit nuk mjafton për sistemin e drejtimit. Grupi i timonit, ku rrotullimi i timonit kthehet në lëvizje të shufrave, është vetëm një pjesë e sistemit. Duhen kontrolluar edhe kokat e paralelit dhe kokat sferike, deformimet e rrotave drejtuese dhe konvergjenca, sidomos pasi ndërrohet ndonjë element, si dhe vaji i përforcuesit hidraulik. Një defekt në cilëndo prej tyre e rrezikon kontrollin e mjetit.

Pohimi është i saktë: edhe me pasqyra të rregulluara mirë, kamioni ka zona që drejtuesi nuk i sheh (kënde të vdekura). Kabina e lartë dhe karroceria e gjatë fshehin hapësira pranë mjetit: menjëherë përpara kabinës, pranë derës së djathtë, anash rimorkios dhe pas mjetit. Aty mund të jetë një këmbësor, një biçikletë ose një veturë. Përdor të gjitha pasqyrat dhe lëviz ngadalë e me kujdes kur kthehesh ose kur ndryshon korsi.

Pohimi është i saktë: pastërtia e filtrit të ajrit kontrollohet periodikisht, që djegia të jetë e duhur. Për çdo sasi karburanti motori ka nevojë për shumë ajër. Një filtër i ndotur e pakëson ajrin që hyn në cilindra: djegia bëhet jo e plotë, motori humbet fuqi, harxhon më shumë dhe ndot më shumë. Kontrolloje sipas librit të shërbimeve dhe më shpesh kur punon në rrugë me pluhur.

Pohimi është i gabuar: drejtuesi nuk e rregullon presionin e ajrit të frenimit sipas ngarkesës. Para nisjes ai kontrollon në manometër që presioni në rezervuarët e ajrit të ketë arritur vlerën e punës dhe që nuk ka rrjedhje. Përshtatjen e forcës së frenimit sipas ngarkesës e bën vetë mjeti, me valvolën e ngarkesës (rregullatorin e presionit të ajrit në funksion të ngarkesës), që e rregullon presionin në sofjetë sipas peshës mbi rrotat.

Pohimi është i gabuar: pastrimi i injektorëve nuk është kontroll që drejtuesi bën para nisjes. Injektorët ndodhen brenda motorit dhe punojnë me presion shumë të lartë; çmontimi, pastrimi dhe rregullimi i tyre bëhen në servis, me pajisje të posaçme. Para nisjes ti kontrollon atë që shihet dhe matet lehtë: nivelin e vajit dhe të lëngut ftohës, gomat, dritat, pasqyrat, frenat dhe treguesit në bord.

Pohimi është i gabuar: në të njëjtin aks montohen goma të njëjta (lloj, masë dhe model), çfarëdo qoftë thellësia e luleve. Goma të ndryshme e kapin rrugën ndryshe dhe deformohen ndryshe nën ngarkesë. Kur rrotat e një aksi sillen ndryshe, mjeti tërhiqet anash gjatë frenimit dhe në kthesa, sidomos në rrugë të lagur. Thellësia e mjaftueshme e luleve nuk e zgjidh këtë mospërputhje.

Pohimi është i gabuar: gominat e dëmtuara të fshirëseve zëvendësohen sa më shpejt, edhe kur parashikimi nuk jep reshje. Moti mund të ndryshojë gjatë udhëtimit, dhe fshirëset nuk duhen vetëm për shiun: me to pastron xhamin nga pluhuri, balta, insektet dhe spërkatjet e mjeteve përpara. Gominat e dëmtuara lënë vija e njolla që, sidomos natën dhe kundër diellit, ta pakësojnë shumë dukshmërinë.

Pohimi është i saktë: para çdo udhëtimi kontrollo që pasqyrat e pasme të jenë të rregulluara mirë, të pastra dhe të padëmtuara. Te një kamion pasqyrat janë mënyra kryesore për të parë anash dhe prapa mjetit. Një pasqyrë e lëvizur, e pistë ose e plasaritur të fsheh mjete, çiklistë ose këmbësorë pikërisht gjatë ndërrimit të korsisë dhe në kthesa. Rregulloji kur je ulur në pozicionin e drejtimit, para se të nisesh.

Pohimi është i saktë: këshillohet të kontrollosh herë pas here që terminalet e të dy poleve të baterisë të jenë të shtrënguara mirë. Një terminal i lirshëm ose i oksiduar e prish kontaktin elektrik: motori ndizet me vështirësi, bateria nuk mbushet mirë dhe pajisjet elektrike mund të ndërpriten papritur. Kontakti i dobët mund të shkaktojë edhe shkëndija. Terminalet mbaji të pastra dhe të shtrënguara.

Pohimi është i saktë: rripat e transmetimit të lëvizjes duhen kontrolluar rregullisht. Rripat e marrin lëvizjen nga motori dhe vënë në punë pajisje si alternatori, pompa e ujit ose kompresori. Kontrollo nëse kanë krisje, konsumim ose janë të lirshëm. Një rrip që këputet gjatë rrugës mund ta lërë baterinë pa u mbushur ose motorin pa ftohje, deri në mbinxehje.

Pohimi është i saktë: amortizatorët e shkarkuar shkaktojnë zhurmë të lartë. Kur amortizatori nuk e frenon më lëkundjen e sustave, rrota dhe karroceria kërcejnë më shumë mbi gropa dhe gunga. Në këto goditje dëgjohen trokitje dhe kërcitje, sidomos në rrugë të prishura. Zhurmat e reja nga pezullimi janë shenjë që mjeti duhet kontrolluar në servis.

Pohimi është i gabuar: amortizatorët e shkarkuar e prishin komoditetin dhe sigurinë, nuk i përmirësojnë. Ata nuk e frenojnë më lëkundjen e sustave, prandaj mjeti lëkundet gjatë pas çdo gunge. Rrotat kërcejnë dhe e kapin më pak rrugën: frenimi zgjatet, mjeti anon më shumë në kthesa dhe mbahet më keq në drejtim. Një mjet që duket „më i butë“ në këtë mënyrë nuk është më i rehatshëm, por më i rrezikshëm.

Pohimi është i saktë: amortizatorët e shkarkuar mund të shkaktojnë lëkundje anormale të automjetit. Amortizatorët e shuajnë shpejt lëkundjen e sustave pas çdo gunge. Kur janë të konsumuar, karroceria vazhdon të ngrihet e të ulet disa herë, anon shumë në kthesa dhe ulet përpara gjatë frenimit. Kjo e bën mjetin të paqëndrueshëm dhe e zgjat distancën e frenimit.