Defektet e sistemit të drejtimit dhe të amortizimit: pyetje dhe përgjigje, faqja 4 nga 5

Pohimi është i gabuar: zakonisht sistemi i drejtimit kthen vetëm rrotat e para, jo të parat dhe të pasmet njëkohësisht. Te shumica e mjeteve rrotat e pasme nuk kthehen; ato i ndjekin rrotat e para. Vetëm disa mjete, sidomos mjete të rënda me shumë akse, kanë edhe një aks të pasëm drejtues, që e ndihmon manovrimin në kthesa të ngushta.

Pohimi është i gabuar: sistemi i drejtimit ka lidhje të drejtpërdrejtë me sigurinë gjatë lëvizjes. Me të e mban mjetin në korsi, i kalon kthesat dhe i shmang pengesat. Një timon me lojë të tepërt, kokat sferike të konsumuara ose një përforcues që nuk punon e bëjnë mjetin të pasaktë dhe mund të çojnë në humbje kontrolli. Prandaj sistemi kontrollohet rregullisht dhe çdo defekt ndreqet menjëherë.

Pohimi është i saktë: grushtet e kthimit, çernierat kardanike dhe spinotat e muzove janë pjesë të sistemit të drejtimit. Grushtet e kthimit mbajnë rrotat drejtuese dhe rrotullohen bashkë me to rreth spinotave (kunjave) që i lidhin me urën. Çernierat kardanike lidhin pjesët e boshtit të timonit kur ato nuk janë në një vijë të drejtë. Kur këto pjesë kanë lojë, drejtimi bëhet i pasaktë.

Pohimi është i saktë: kokat e paralelit duhen kontrolluar shpesh. Këto nyja sferike lidhin paralelin dhe shufrat e drejtimit me rrotat dhe lëvizin pa pushim kur kthen timonin dhe kur pezullimi punon. Me kohën konsumohen ose u çahet mbrojtja prej gome dhe marrin lojë: timoni bëhet i pasaktë, gomat konsumohen në mënyrë të parregullt dhe, në rastin më të keq, nyja mund të shkëputet.

Pohimi është i saktë: këndi i rrotullimit bosh të timonit duhet kontrolluar. Rrotullimi bosh, ose loja e timonit, është sa mund ta kthesh timonin para se të fillojnë të kthehen rrotat. Pak lojë është normale, por kur ajo rritet, mjeti reagon me vonesë dhe në mënyrë të pasaktë. Shkaku zakonisht janë kokat sferike, ingranazhet e grupit të timonit ose lidhjet e konsumuara, që duhen ndrequr.

Pohimi është i gabuar: stabilizatori është pjesë e pezullimit, jo e sistemit të drejtimit. Ai lidh anën e majtë dhe të djathtë të pezullimit dhe e kundërshton animin e karrocerisë në kthesë ose kur ngarkesa nuk është e barabartë. Sistemi i drejtimit përbëhet nga timoni, grupi i timonit, paraleli dhe shufrat, kokat sferike, grushtet e kthimit dhe përforcuesi.

Pohimi është i gabuar: amortizatorët e rrotave të para janë pjesë e pezullimit, jo e sistemit të drejtimit. Ata i shuajnë lëkundjet e sustave dhe i mbajnë rrotat në kontakt me rrugën; kështu e ndihmojnë drejtimin, por nuk e çojnë lëvizjen e timonit te rrotat. Këtë e bëjnë grupi i timonit, paraleli, shufrat, kokat sferike dhe grushtet e kthimit.

Pohimi është i saktë: grupi i timonit është pjesë përbërëse e sistemit të drejtimit. Ai ndodhet në fund të boshtit të timonit dhe e kthen rrotullimin e timonit në një lëvizje që, nëpërmjet shufrave dhe paralelit, i kthen rrotat. Në të njëjtën kohë e zvogëlon forcën që duhet të ushtrosh: timoni rrotullohet shumë më tepër se rrotat.

Pohimi është i saktë: grupi i timonit fiksohet në shasinë e automjetit. Kështu ai mbetet i palëvizshëm ndaj kabinës dhe timonit, ndërsa rrotat lëvizin lart e poshtë me pezullimin. Lëvizjen e tij te rrotat e çojnë shufrat dhe kokat sferike, që i ndjekin lëvizjet e pezullimit. Bulonat e fiksimit duhet të jenë të shtrënguar mirë, përndryshe drejtimi merr lojë.

Pohimi është i saktë: elementët e grupit të timonit punojnë në vaj. Ingranazhet e tij janë nën ngarkesë të madhe, prandaj ndodhen në një kuti të mbyllur me vaj ose me grasso, që e zvogëlon fërkimin, konsumin dhe zhurmën. Kur vaji rrjedh, timoni rëndohet dhe merr lojë, ndaj kontrollohen rrjedhjet dhe niveli.

Pohimi është i gabuar: grupi i timonit fiksohet në shasi, jo në urën e parë. Ura lëviz lart e poshtë bashkë me rrotat, ndërsa grupi i timonit duhet të mbetet i palëvizshëm ndaj kabinës dhe boshtit të timonit. Lëvizjen e tij te rrotat e çojnë shufrat e drejtimit dhe paraleli, me koka sferike që i ndjekin lëvizjet e pezullimit.

Pohimi është i gabuar: grupi i timonit nuk lubrifikohet me vajin e motorit. Ai ka kutinë e vet të mbyllur, me vaj të veçantë për ingranazhe ose me grasso, që nuk lidhet me motorin. Te drejtimi me përforcues hidraulik përdoret një vaj hidraulik i caktuar, me depozitën e vet. Kontrollo herë pas here nivelin dhe rrjedhjet, dhe përdor vetëm lubrifikantin që kërkon prodhuesi.

Pohimi është i saktë: pas ndërrimit të një pjese të drejtimit kontrollohet konvergjenca e rrotave drejtuese. Konvergjenca është këndi me të cilin rrotat e para janë kthyer pak nga brenda ose nga jashtë, kur shikohen nga sipër. Kur ndërrohen paraleli, kokat sferike ose shufrat, ky kënd ndryshon lehtë. Nëse nuk rregullohet, mjeti tërheq në njërën anë dhe gomat konsumohen shpejt e në mënyrë të parregullt.

Pohimi është i gabuar: konvergjenca e rrotave nuk rregullohet pas çdo udhëtimi. Ajo kontrollohet dhe rregullohet në servis kur ndërrohen pjesë të drejtimit ose të pezullimit, pas një goditjeje të fortë (p.sh. në bordurë ose në gropë) dhe kur vë re shenja: mjeti tërheq në njërën anë, timoni nuk qëndron drejt kur ecën drejt ose gomat konsumohen në mënyrë të parregullt.

Pohimi është i gabuar: konvergjenca e rrotave drejtuese ndikon në drejtimin e mjetit. Ajo është këndi me të cilin rrotat e para janë kthyer pak nga brenda ose nga jashtë. Kur është e rregullt, mjeti ecën drejt dhe i qëndrueshëm. Kur nuk është, mjeti tërheq në njërën anë, bëhet i paqëndrueshëm dhe gomat konsumohen shpejt e në mënyrë të parregullt.

Pohimi është i saktë: përforcuesi i drejtimit e lehtëson manovrimin e mjetit. Ai shton një forcë ndihmëse kur kthen timonin, prandaj e kthen më lehtë, sidomos kur mjeti ecën ngadalë, në parkim dhe te mjetet e rënda. Kështu drejtuesi lodhet më pak dhe reagon më shpejt. Nëse përforcuesi nuk punon, mjeti drejtohet përsëri, por timoni bëhet shumë më i rëndë.

Pohimi është i saktë: përforcuesi i drejtimit mund të jetë hidraulik ose me ajër (pneumatik). Te ai hidraulik një pompë e shtyn vajin nën presion te një cilindër që ndihmon kthimin e rrotave; te ai pneumatik forcën e jep ajri i kompresuar i mjetit. Sot shumë mjete kanë edhe përforcues elektrik, me një motor elektrik.

Pohimi është i saktë: përforcuesi e zvogëlon forcën që drejtuesi duhet të ushtrojë në timon. Kur kthen timonin, sistemi e ndien këtë komandë dhe shton një forcë ndihmëse, hidraulike, pneumatike ose elektrike, që i kthen rrotat. Kështu edhe një mjet i rëndë mund të drejtohet pa shumë mundim. Nëse ndihma mungon, mjeti drejtohet përsëri, por me shumë më tepër forcë.

Pohimi është i gabuar: përforcuesi i drejtimit nuk përdoret vetëm te kamionët dhe autobusët. Sot pothuajse të gjitha autoveturat kanë përforcues, hidraulik ose elektrik, që e bën timonin të lehtë, sidomos në parkim. Te mjetet e rënda ai është i domosdoshëm, sepse pa të timoni do të ishte shumë i rëndë.

Pohimi është i gabuar: përforcuesi shërben për të zvogëluar forcën që drejtuesi ushtron në timon, jo forcën mbi kokat sferike. Ai shton një forcë ndihmëse që i kthen rrotat, kështu drejtuesi lodhet më pak. Forcat që kalojnë nëpër paralel dhe kokat sferike mbeten ato që nevojiten për t'i kthyer rrotat; përforcuesi ndryshon vetëm se kush e jep pjesën më të madhe të tyre.

Pohimi është i gabuar: përforcuesi i drejtimit përdoret edhe te autoveturat. Shumica e autoveturave sot kanë drejtim me përforcues, hidraulik ose elektrik, që e bën timonin të lehtë, sidomos kur mjeti ecën ngadalë dhe kur parkon. Ai përdoret gjerësisht edhe te kamionët dhe autobusët, ku pa të timoni do të ishte shumë i rëndë.

Pohimi është i saktë: drejtimi me përforcues hidraulik ka shpërndarësin (servomekanizmin), pompën dhe depozitën e vajit. Pompa, e lëvizur nga motori, e merr vajin nga depozita dhe e shtyn nën presion. Kur kthen timonin, shpërndarësi e çon vajin në anën e duhur të cilindrit, që ndihmon kthimin e rrotave. Prandaj nivelin e vajit në depozitë e kontrollon rregullisht.

Pohimi është i saktë: drejtimi me përforcues hidraulik punon me një vaj hidraulik të veçantë vetëm për të. Ky vaj ka qarkun e vet, me depozitë, pompë dhe tuba, dhe nuk përzihet me vajin e motorit apo të kambios. Kur shton vaj, përdor llojin që kërkon prodhuesi: një vaj tjetër mund t'i dëmtojë guarnicionet dhe pompën.

Pohimi është i saktë: drejtuesi kontrollon nivelin e vajit në depozitën e përforcuesit hidraulik. Depozita ka shenja për nivelin minimum dhe maksimum. Kur vaji pakësohet, pompa thith ajër, timoni rëndohet, bëhet i zhurmshëm dhe sistemi mund të dëmtohet. Nëse niveli bie shpesh, ka një rrjedhje që duhet ndrequr; shto vetëm vajin që kërkon prodhuesi.

Pohimi është i gabuar: përforcuesi hidraulik i drejtimit nuk përdoret vetëm te kamionët. Për shumë vite ai ka qenë zgjidhja më e zakonshme edhe te autoveturat dhe autobusët. Sot te autoveturat përdoret shpesh edhe përforcuesi elektrik, ndërsa te mjetet e rënda mbizotëron ai hidraulik.