Defektet e sistemit të drejtimit dhe të amortizimit: pyetje dhe përgjigje, faqja 2 nga 5

Pohimi është i saktë: amortizatori lidhet në njërin skaj me shasinë dhe në tjetrin me aksin e rrotave. Kështu ai ndodhet midis pjesës që mban rrotat dhe pjesës që mban karrocerinë. Kur rrota ngrihet ose ulet, amortizatori shtypet ose zgjatet dhe e frenon lëvizjen, duke i shuar lëkundjet e sustave ose të balestrave.

Pohimi është i gabuar: amortizatorët i shuajnë lëkundjet e balestrave edhe kur mjeti shkarkohet, pra kur është pa ngarkesë. Ata punojnë sa herë që ura lëviz ndaj shasisë: vaji ose gazi brenda tyre e frenon lëvizjen, me ngarkesë ose pa të. Mjeti bosh madje lëkundet më lehtë, sepse balestrat janë llogaritur për ngarkesën e plotë, ndaj edhe atëherë amortizatorët janë të domosdoshëm.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk kanë nevojë të rregullohen („regjistrohen“) para çdo udhëtimi të gjatë. Sustat, balestrat dhe amortizatorët punojnë pa ndonjë rregullim nga drejtuesi; ato kontrollohen gjatë mirëmbajtjes dhe ndërrohen kur konsumohen. Para një udhëtimi të gjatë mjafton t'i shikosh: rrjedhje vaji nga amortizatorët, fletë të çara te balestrat, jastëkë ajri të dëmtuar, mjet që anon nga njëra anë.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit punojnë gjatë gjithë kohës, jo vetëm mbi 50 km/orë. Sustat, balestrat dhe amortizatorët veprojnë sa herë që rrota lëviz lart ose poshtë, edhe kur mjeti ecën ngadalë mbi një gungë ose kur hipin njerëz dhe vendoset ngarkesë. Ata nuk kanë ndonjë prag shpejtësie mbi të cilin aktivizohen.

Pohimi është i saktë: elementët e amortizimit nuk duhen mbingarkuar. Sustat, balestrat dhe amortizatorët janë llogaritur për masën maksimale të lejuar të mjetit dhe për ngarkesën e lejuar mbi çdo aks. Kur i kalon këto, balestrat përkulen deri në fund, amortizatorët godasin në kufi dhe pjesët mund të çahen; mjeti bëhet më i paqëndrueshëm dhe frenon më keq. Respekto masat e lejuara dhe shpërndaje ngarkesën njëtrajtësisht.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit kanë nevojë për mirëmbajtje, sepse konsumohen. Amortizatorët humbin me kohën vajin ose gazin dhe dobësohen, balestrat lodhen dhe mund të çahen, gominat e lidhjeve konsumohen, jastëkët e ajrit plasariten. Prandaj ato kontrollohen rregullisht dhe ndërrohen sipas gjendjes. Shenja të konsumit janë lëkundja e tepërt, rrjedhjet e vajit dhe konsumi i parregullt i gomave.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk shërbejnë për të penguar bllokimin e rrotave të pasme në frenim. Këtë e bëjnë sistemi kundër bllokimit (ABS) dhe rregullatori i forcës së frenimit, që e përshtat frenimin sipas ngarkesës. Amortizimi i zbut goditjet nga rruga dhe i shuan lëkundjet; duke i mbajtur rrotat në kontakt me rrugën ai e ndihmon frenimin, por nuk e kontrollon bllokimin.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk shërbejnë për të penguar mbinxehjen e gomave. Ata i zbusin goditjet nga rruga dhe i shuajnë lëkundjet, që rrotat të qëndrojnë në kontakt me rrugën dhe udhëtimi të jetë i qetë. Gomat mbinxehen kryesisht kur presioni është i ulët, kur mjeti është i mbingarkuar ose kur ecën shumë shpejt për një kohë të gjatë: prandaj kontrollo rregullisht presionin e gomave.

Pohimi është i saktë: elementët e amortizimit e mbajnë kapjen e secilës rrotë sa më të qëndrueshme. Kur rruga ka parregullsi, sustat e lënë rrotën të ndjekë sipërfaqen dhe amortizatorët e pengojnë të kërcejë. Kështu goma mbetet e shtypur mbi rrugë me një forcë pothuajse të njëjtë, dhe mjeti mund të frenojë, të përshpejtojë dhe të kthehet me siguri.

Pohimi është i saktë: elementët e amortizimit i zvogëlojnë goditjet që parregullsitë e rrugës i çojnë te mjeti. Gungat, gropat dhe ndryshimet e sipërfaqes e ngrenë ose e ulin rrotën papritur. Sustat ose balestrat e thithin këtë goditje duke u përkulur, ndërsa amortizatorët i shuajnë lëkundjet që mbeten. Kështu mbrohen shasia, ngarkesa dhe njerëzit, dhe mjeti ruan kontaktin me rrugën.

Pohimi është i saktë: elementët e amortizimit shërbejnë edhe për ta zvogëluar rrotullimin në vend të rrotave. Kur rrota kërcen mbi parregullsitë e rrugës, ajo për një çast e humbet kontaktin ose e shtyp rrugën më pak. Nëse është rrotë tërheqëse, në atë çast ajo rrotullohet bosh. Duke e mbajtur rrotën të shtypur mbi rrugë, sustat dhe amortizatorët e pakësojnë këtë rrotullim pa kapje dhe e ruajnë tërheqjen.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk e rritin këndin e kthimit të mjetit. Sa shumë mund të kthehen rrotat varet nga sistemi i drejtimit dhe nga ndërtimi i mjetit, si gjatësia e tij dhe largësia midis akseve. Amortizimi i zbut goditjet dhe i shuan lëkundjet; kështu ndihmon që mjeti të mbetet i qëndrueshëm në kthesë, por këndin e kthimit nuk e ndryshon.

Pohimi është i saktë: elementët e amortizimit dëmtohen më lehtë kur ngarkesa nuk është vendosur siç duhet. Nëse ngarkesa rëndon më shumë nga njëra anë ose mbi njërin aks, sustat, balestrat dhe amortizatorët e asaj pjese mbajnë më shumë se sa janë llogaritur: përkulen tepër, godasin në kufi dhe konsumohen ose çahen. Shpërndaje ngarkesën njëtrajtësisht, sa më poshtë, dhe siguroje që të mos lëvizë.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk mund të çaktivizohen nga drejtuesi. Sustat, balestrat dhe amortizatorët janë pjesë e përhershme e pezullimit dhe punojnë gjatë gjithë kohës që mjeti lëviz. Te pezullimi me ajër drejtuesi mund ta ngrejë ose ta ulë shasinë, p.sh. për ngarkim në rampë, por kjo nuk e çaktivizon shuarjen e lëkundjeve; para nisjes mjeti kthehet në lartësinë normale.

Pohimi është i gabuar: elementët e amortizimit nuk duhen mbingarkuar fare, as me 20%. Ata janë llogaritur për masën maksimale të lejuar të mjetit dhe për ngarkesën e lejuar mbi çdo aks, dhe mbi këto vlera nuk ka ndonjë tepricë të lejuar. Çdo mbingarkesë i lodh balestrat dhe amortizatorët dhe mund t'i çajë, ndërsa mjeti bëhet më i paqëndrueshëm dhe frenon më keq.

Pohimi është i gabuar: drejtuesi nuk shton lëng te amortizatorët hidraulikë, as çdo tre mijë kilometra. Amortizatorët janë pjesë të mbyllura, që e kanë vajin brenda tyre për gjithë jetën e tyre. Kur vaji rrjedh ose amortizatori dobësohet, ai nuk mbushet, por ndërrohet. Ti kontrollo herë pas here nëse ka rrjedhje vaji dhe nëse mjeti lëkundet tepër.

Pohimi është i gabuar: defekti i valvolës së nivelimit të amortizatorëve me ajër nuk e prish punën e motorit. Kjo valvol e përshtat presionin në jastëkët e ajrit sipas ngarkesës, që shasia të mbetet në lartësinë e duhur. Kur nuk punon, mjeti mund të mbetet shumë i ulët ose shumë i lartë, ose të anojë nga njëra anë; kjo ndikon te pezullimi dhe te qëndrueshmëria, jo te motori.

Pohimi është i saktë: kur valvola e nivelimit nuk punon, presioni në amortizatorët me ajër nuk ndryshon sipas ngarkesës. Normalisht kjo valvol fut ajër në jastëkë kur ngarkesa rritet dhe nxjerr ajër kur ajo pakësohet, që shasia të mbetet në të njëjtën lartësi. Me valvolën e prishur, mjeti i ngarkuar ulet tepër ose ai bosh mbetet shumë lart, dhe pezullimi nuk punon si duhet. Defekti duhet ndrequr sa më shpejt.

Pohimi është i saktë: në përgjithësi amortizatorët janë hidraulikë ose me gaz. Te amortizatori hidraulik një piston lëviz në vaj dhe e shtyn atë nëpër vrima të vogla: kjo rezistencë e frenon lëkundjen. Te ai me gaz vaji punon bashkë me një gaz nën presion (zakonisht azot), që pengon formimin e flluskave dhe e mban efektin më të qëndrueshëm kur amortizatori nxehet.

Pohimi është i saktë: amortizatorët jo efikasë e zgjatin distancën e frenimit. Kur frenon, pesha kalon përpara dhe rrotat duhet të mbeten të shtypura mbi rrugë. Me amortizatorë të dobët mjeti lëkundet dhe rrotat kërcejnë: për çaste ato e shtypin rrugën më pak ose e humbasin kontaktin, ndaj kapja bie dhe mjeti ndalon më vonë. Në rrugë me gropa ky efekt është edhe më i madh.

Pohimi është i saktë: amortizatorët efikasë e përmirësojnë sigurinë gjatë lëvizjes. Ata i shuajnë lëkundjet dhe i mbajnë rrotat të shtypura mbi rrugë, kështu mjeti frenon në distancë më të shkurtër, i bindet më mirë timonit dhe është më i qëndrueshëm në kthesa dhe në rrugë të lagur. Edhe drita e fenerëve nuk lëkundet dhe nuk i verbon të tjerët.

Pohimi është i saktë: gjendja e elementëve të amortizimit ndikon në rehatinë e pasagjerëve. Kur sustat dhe amortizatorët punojnë mirë, goditjet nga gungat dhe gropat zbuten dhe mjeti nuk vazhdon të lëkundet pas tyre. Me elementë të konsumuar, pasagjerët ndiejnë çdo parregullsi, tronditen dhe lodhen më shpejt; te mjetet e transportit të udhëtarëve kjo ka rëndësi të veçantë.

Pohimi është i saktë: pezullimi me ajër i lejon drejtuesit ta ndryshojë lartësinë e shasisë nga toka. Me një komandë, ajri futet ose nxirret nga jastëkët dhe shasia ngrihet ose ulet. Kjo përdoret p.sh. për ta vendosur kamionin në lartësinë e rampës së ngarkimit, për të ndërruar kontejnerët ose, te autobusët, për ta ulur anën e derës që hyrja të jetë më e lehtë. Para nisjes mjeti kthehet në lartësinë normale.

Pohimi është i saktë: amortizatorët me defekt e rritin rrezikun e verbimit të drejtuesve që vijnë përballë. Kur amortizatorët nuk i shuajnë lëkundjet, pjesa e përparme e mjetit ngrihet dhe ulet pas çdo gunge. Bashkë me të lëviz edhe rrezja e dritës së fenerëve: kur hunda e mjetit ngrihet, edhe dritat e shkurtra drejtohen lart, në sytë e atyre që vijnë nga drejtimi i kundërt.

Pohimi është i saktë: amortizatorët jo efikasë e rritin rrezikun e akuaplanimit. Akuaplanimi ndodh kur një shtresë uji futet midis gomës dhe rrugës dhe goma e humbet kontaktin. Kur amortizatorët nuk e mbajnë rrotën të shtypur mbi rrugë, ajo kërcen dhe e shtyp rrugën më pak, kështu uji futet më lehtë poshtë saj. Në rrugë me ujë ul shpejtësinë, sidomos me amortizatorë dhe goma të konsumuara.