Defektet e sistemit të drejtimit dhe të amortizimit: pyetje dhe përgjigje, faqja 3 nga 5

Pohimi është i saktë: amortizatorët jo efikasë e rritin rrezikun e rrëshqitjes në kthesë. Në kthesë forca qendërikëse e shtyn mjetin nga jashtë dhe gomat duhet ta mbajnë atë në trajektore. Kur amortizatorët janë të dobët, karroceria lëkundet dhe rrotat kërcejnë mbi parregullsitë; për çaste ato e humbasin kapjen dhe mjeti mund të rrëshqasë jashtë kthesës.

Pohimi është i saktë: amortizatorët jo efikasë e rritin lodhjen e drejtuesit. Mjeti lëkundet vazhdimisht, goditjet ndihen më shumë dhe drejtuesi duhet ta korrigjojë më shpesh timonin që mjeti të mbetet në korsi. Ky përqendrim dhe këto dridhje e lodhin trupin dhe mendjen më shpejt, dhe lodhja e ul vëmendjen dhe e zgjat kohën e reagimit.

Pohimi është i saktë: amortizatorët jo efikasë e përkeqësojnë shikimin natën. Kur mjeti lëkundet tepër, rrezja e fenerëve ngrihet dhe ulet bashkë me hundën e tij. Kur ulet, ndriçon rrugën vetëm afër dhe nuk i sheh pengesat më larg; kur ngrihet, i verbon drejtuesit që vijnë përballë. Prandaj natën amortizatorët e mirë janë edhe më të rëndësishëm.

Pohimi është i gabuar: amortizatorët jo efikasë e bëjnë drejtimin e mjetit të pasigurt, jo të sigurt. Me ta mjeti lëkundet, rrotat e humbasin kapjen për çaste, distanca e frenimit zgjatet, rreziku i rrëshqitjes në kthesë dhe i akuaplanimit rritet, dhe drita e fenerëve lëkundet. Amortizatorët e konsumuar duhen ndërruar.

Pohimi është i gabuar: amortizatorët nuk shërbejnë për të shuar zhurmën e djegies së karburantit. Ata janë pjesë e pezullimit dhe shuajnë lëkundjet e mjetit pas gungave dhe gropave. Zhurmën e motorit e zvogëlojnë sistemi i shkarkimit, me marmitën, dhe izolimi i motorit dhe i kabinës.

Pohimi është i saktë: pezullimi me ajër lejon një korrigjim të lehtë të qëndrimit të mjetit me anë të valvulave të nivelimit. Këto valvula e ndjekin lartësinë e shasisë: kur mjeti ngarkohet dhe ulet, fusin ajër në jastëkë; kur shkarkohet dhe ngrihet, nxjerrin ajër. Kështu mjeti mbetet në të njëjtën lartësi dhe i drejtë, pavarësisht nga ngarkesa, dhe qëndrueshmëria, frenimi dhe drejtimi i fenerëve nuk ndryshojnë shumë.

Pohimi është i gabuar: pezullimi me ajër mund të komandohet edhe me dorë. Zakonisht valvulat e nivelimit e mbajnë lartësinë vetë, por drejtuesi ka një komandë me të cilën e ngre ose e ul shasinë, p.sh. për ta vendosur kamionin në lartësinë e rampës, për të ndërruar kontejnerët ose për ta ulur autobusin te stacioni. Para nisjes mjeti kthehet në lartësinë normale.

Pohimi është i gabuar: pezullimi me ajër përdoret edhe te automjetet e artikuluara. Tërheqësit dhe gjysmërimorkiot e tyre, si edhe autobusët e artikuluar, shpesh kanë jastëkë ajri. Ajri merret nga i njëjti sistem i ajrit të kompresuar që ushqen frenat, dhe pezullimi e mban shasinë në lartësinë e duhur pavarësisht nga ngarkesa.

Pohimi është i gabuar: pezullimi me ajër përdoret edhe te automjetet me peshë mbi 3,5 tonë. Përkundrazi, ai është shumë i përhapur te kamionët, tërheqësit, rimorkiot dhe autobusët, që kanë gjithsesi sistem ajri të kompresuar për frenat. Pezullimi me ajër e mban shasinë në lartësinë e duhur me çdo ngarkesë, e zbut udhëtimin dhe e mbron ngarkesën.

Pohimi është i gabuar: presioni i ajrit në amortizatorët me ajër nuk është një vlerë që drejtuesi e kontrollon periodikisht, si te gomat. Ai ndryshon vazhdimisht sipas ngarkesës dhe e rregullojnë vetë valvulat e nivelimit, duke futur ose nxjerrë ajër nga sistemi i ajrit të kompresuar. Drejtuesi shikon që mjeti të jetë në lartësinë normale dhe të mos anojë, që jastëkët të mos jenë të dëmtuar dhe që manometri i ajrit në panel të tregojë presion të mjaftueshëm.

Pohimi është i gabuar: kufizuesi i shpejtësisë nuk ka lidhje me defektet e sistemit të drejtimit. Kufizuesi e pengon mjetin të kalojë një shpejtësi të caktuar, duke kufizuar furnizimin e motorit; ai nuk vepron mbi timonin dhe rrotat. Defektet e drejtimit vijnë p.sh. nga loja në kokat sferike ose në paralel, nga ingranazhet e konsumuara të grupit të timonit, nga mungesa e vajit ose nga konvergjenca e parregulluar.

Pohimi është i saktë: defektet e drejtimit mund të vijnë nga ingranazhet e grupit të timonit të bashkuara gabim. Grupi i timonit e kthen rrotullimin e timonit në lëvizjen që kthen rrotat. Nëse ingranazhet e tij nuk puthiten si duhet, timoni ka lojë të tepërt, rëndohet ose ngec në disa pika, dhe mjeti nuk e ndjek saktë komandën. Një defekt i tillë duhet ndrequr menjëherë në servis.

Pohimi është i saktë: defektet e drejtimit mund të vijnë nga humbja e lubrifikantit në kutinë e drejtimit. Ingranazhet e grupit të timonit punojnë në vaj ose në grasso. Kur lubrifikanti rrjedh, ato fërkohen më shumë: timoni rëndohet, bëhet i zhurmshëm, pjesët konsumohen shpejt dhe drejtimi merr lojë. Nëse sheh rrjedhje vaji pranë kutisë së drejtimit, ndreqe sa më parë.

Pohimi është i gabuar: gomat e dimrit në verë nuk shkaktojnë defekte në elementët e sistemit të drejtimit. Gomat nuk janë pjesë e sistemit të drejtimit. Në vapë gomat e dimrit konsumohen më shpejt, kapin më keq dhe e zgjatin distancën e frenimit, por nuk e dëmtojnë grupin e timonit, paralelin apo kokat sferike. Defektet e drejtimit vijnë nga konsumi, loja dhe mungesa e lubrifikimit në këto pjesë.

Pohimi është i saktë: sistemi i drejtimit e mban mjetin në trajektoren që zgjedh drejtuesi dhe i mundëson kthimet. Kur rrotullon timonin, lëvizja kalon nëpër grupin e timonit dhe shufrat e lidhjes (paralelin) te rrotat drejtuese, që kthehen në anën e duhur. Kështu e mban mjetin në korsi, e kalon kthesën dhe kryen manovrat, si kthimet dhe parkimin.

Pohimi është i saktë: paraleli dhe kokat sferike janë pjesë të sistemit të drejtimit. Paraleli është shufra që lidh rrotat drejtuese dhe e çon lëvizjen nga grupi i timonit te to. Kokat sferike janë nyjat në skajet e shufrave, që i lejojnë pjesët të lëvizin në kënde të ndryshme kur rrotat kthehen dhe kur pezullimi ngrihet e ulet. Kokat me lojë e bëjnë drejtimin të pasaktë, ndaj kontrollohen shpesh.

Pohimi është i saktë: sistemi i drejtimit mund të ketë përforcues hidraulik ose me ajër (pneumatik). Përforcuesi e ndihmon drejtuesin ta kthejë timonin me më pak forcë, sidomos te mjetet e rënda dhe kur mjeti ecën ngadalë. Te ai hidraulik forcën e jep vaji nën presion nga një pompë, te ai pneumatik ajri i kompresuar. Sot shumë autovetura kanë edhe përforcues elektrik.

Pohimi është i gabuar: sistemi i drejtimit nuk është vetëm mekanik. Pjesa bazë, me timonin, grupin e timonit, paralelin dhe kokat sferike, është mekanike, por shumica e mjeteve kanë edhe një përforcues që e lehtëson kthimin e timonit: hidraulik, me ajër ose elektrik. Edhe kur përforcuesi nuk punon, lidhja mekanike mbetet dhe mjeti mund të drejtohet, por me më shumë forcë.

Pohimi është i gabuar: sistemi i drejtimit nuk përbëhet vetëm nga grupi i timonit. Përveç tij ka timonin dhe boshtin e timonit, shufrat e lidhjes dhe paralelin, kokat sferike, grushtet e kthimit të rrotave dhe, shpesh, një përforcues hidraulik, me ajër ose elektrik. Të gjitha këto duhet të jenë në gjendje të mirë që mjeti të drejtohet saktë.

Pohimi është i gabuar: sistemi i drejtimit ndikon drejtpërdrejt në sigurinë e lëvizjes. Me të e mban mjetin në korsi, i kalon kthesat dhe i shmang pengesat. Loja e tepërt e timonit, kokat sferike të konsumuara, mungesa e vajit ose një konvergjencë e parregulluar e bëjnë mjetin të pasaktë ose e tërheqin në njërën anë; një defekt i rëndë mund të shkaktojë humbjen e kontrollit.

Pohimi është i saktë: zakonisht sistemi i drejtimit kthen rrotat e para. Rrotat e para e udhëheqin mjetin: kur kthehen, mjeti ndjek drejtimin e tyre, ndërsa rrotat e pasme e ndjekin pas. Te disa mjete të rënda kthehen edhe rrotat e një aksi të dytë ose të pasëm, që mjeti të manovrojë më lehtë, por rregulli i përgjithshëm janë rrotat e para.

Pohimi është i saktë: grupi i timonit mund të jetë me burmë pa fund dhe rrotë shoqe. Boshti i timonit përfundon në një vidë (burmë pa fund) që, kur rrotullohet, kthen një rrotë të dhëmbëzuar ose një sektor. Kjo lëvizje kalon nëpër leva dhe shufra te rrotat. Ky lloj përdoret shpesh te mjetet e rënda; te autoveturat përdoret më shumë grupi me ingranazh dhe kremalierë.

Pohimi është i saktë: sistemi i drejtimit është një nga sistemet kryesore për sigurinë rrugore. Bashkë me frenat dhe gomat, ai vendos nëse mjeti shkon aty ku do drejtuesi. Çdo defekt, si loja e tepërt e timonit, kokat sferike të konsumuara ose rrjedhja e vajit të përforcuesit, e bën drejtimin të pasaktë dhe mund të çojë në humbje kontrolli. Prandaj sistemi kontrollohet rregullisht.

Pohimi është i saktë: në disa raste sistemi i drejtimit komandon edhe rrotat e pasme. Te disa mjete të rënda me shumë akse kthehen edhe rrotat e aksit të pasëm, që mjeti të kalojë kthesat e ngushta dhe gomat të konsumohen më pak; edhe disa autovetura kanë drejtim në të katër rrotat. Megjithatë, si rregull i përgjithshëm kthehen rrotat e para.

Pohimi është i gabuar: grupi i timonit nuk është në të gjitha mjetet me ingranazh dhe kremalierë. Ky lloj është i zakonshëm te autoveturat, ku një ingranazh i vogël në fund të boshtit të timonit lëviz një shufër të dhëmbëzuar (kremalierën). Te mjetet e rënda përdoret shpesh grupi me burmë pa fund dhe rrotë shoqe ose ai me sfera qarkulluese. Prandaj ka disa lloje grupesh timoni.