Signalizacija: pitanja i odgovori, stranica 18 od 20

„Čeoni branik“ obeležava prepreku na putu ili mesto gde se izvode radovi i služi za zatvaranje puta, odnosno saobraćajne trake.

Na slici je vodoravna tabla sa kosim crveno-belim trakama, na dva stuba, koja se postavlja poprečno na smer kretanja. Kada je vidiš, put ili traka iza nje su zatvoreni, pa usporavaš i obilaziš radilište onako kako pokazuje ostala signalizacija, ili se zaustavljaš. Ova oprema ne označava ivicu kolovoza van naselja, ni levu ni desnu, a prelazak preko železničke pruge zabranjuju i sprečavaju branik i polubranik na samom prelazu.

Napomena: važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ovu opremu naziva „čeona zapreka“.

„Usmeravajući branik“ obeležava prepreku na putu ili mesto gde se izvode radovi i služi za zatvaranje puta, odnosno saobraćajne trake.

Crveno-bele strelice na tabli pokazuju na koju stranu se zatvoreni deo puta obilazi; na slici pokazuju udesno. Tabla se postavlja poprečno na smer kretanja, pa istovremeno zatvara traku i usmerava vozila u slobodni deo kolovoza. Oštru krivinu označavaju stalne table za obeležavanje krivine, a ne oprema radilišta, a put sa jednosmernim saobraćajem ima svoj poseban znak.

Napomena: naziv „usmeravajući branik“ potiče iz ranijih propisa; važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ga ne koristi.

Postavljena oprema označava radilište, odnosno prepreku na putu, koje se obilazi sa desne strane.

Na slici su znak „Radovi na putu“, okrugli plavi znak sa strelicom usmerenom koso nadole udesno, koji naređuje obilaženje sa desne strane, tabla sa crveno-belim strelicama okrenutim udesno i niz vertikalnih zapreka koje odvajaju zatvoreni deo kolovoza. Sve zajedno govori da je deo puta zatvoren i da ga obilaziš desno, smanjenom brzinom. Ovo nije oznaka puta sa jednosmernim saobraćajem ni oštre krivine, nego privremena signalizacija radilišta.

Postavljena oprema označava radilište, odnosno prepreku na putu, koje se obilazi sa leve strane.

Na slici su znak „Radovi na putu“, okrugli plavi znak sa strelicom usmerenom koso nadole ulevo, koji naređuje obilaženje sa leve strane, i tabla sa crveno-belim strelicama okrenutim ulevo. Desni deo kolovoza je zatvoren, pa radilište obilaziš levo, smanjenom brzinom, i poštuješ privremeni semafor postavljen uz radilište. Ovo nije oznaka puta sa jednosmernim saobraćajem ni oštre krivine, nego privremena signalizacija radilišta.

„Zapreka“ označava bočne strane radilišta ili privremenih prepreka na putu, na mestima gde je saobraćaj potpuno zatvoren.

Na slici je ograda sa naizmeničnim crvenim i belim poljima, koja se postavlja uz ivicu radilišta i ograđuje ga sa strane. Ona pokazuje dokle se prostiru radovi ili prepreka i da u taj prostor vozila ne smeju da ulaze. Ivicu kolovoza van naselja označavaju smerokazni stubići, a prelazak preko železničke pruge zabranjuju i sprečavaju branici i polubranici na samom prelazu.

„Zapreka“ označava bočne strane radilišta ili privremenih prepreka na putu, na mestima gde je saobraćaj potpuno zatvoren.

Na slici je zapreka sa dve table sa naizmeničnim crvenim i belim poljima, koja se postavlja uz ivicu radilišta i ograđuje ga sa strane. Ona pokazuje dokle se prostiru radovi ili prepreka i da u taj prostor vozila ne smeju da ulaze. Nije oprema železničkog prelaza, gde prelazak zabranjuju branici i polubranici, niti označava ivicu kolovoza van naselja, za šta služe smerokazni stubići.

„Vertikalna zapreka“ prikazana na slici označava bočnu stranu radilišta koje se obilazi sa leve strane.

Vertikalne zapreke se postavljaju u nizu duž ivice radilišta i vode vozila pored njega. Kose crveno-bele trake na njima spuštaju se prema strani na kojoj se radilište obilazi: ovde se spuštaju ulevo, pa prolaziš levo od zapreke. Kada se trake spuštaju udesno, radilište se obilazi sa desne strane. Ivicu kolovoza van naselja označavaju smerokazni stubići, a ova oprema ne označava ni vrh razdelnog ostrva.

Postavljena oprema označava bočnu stranu radilišta koje se obilazi sa leve strane.

Na slici je niz vertikalnih zapreka u desnoj traci i okrugli plavi znakovi sa strelicom usmerenom koso nadole ulevo, koji naređuju obilaženje sa leve strane. Kose trake na zaprekama spuštaju se ulevo, prema strani na kojoj se prolazi. Desna traka je zatvorena radovima, pa nastavljaš levom trakom, pored zapreka. Ova oprema ne označava ivicu kolovoza van naselja, za šta služe smerokazni stubići, niti granice razdelnog ostrva.

„Vertikalna zapreka“ prikazana na slici označava bočnu stranu radilišta koje se obilazi sa desne strane.

Vertikalne zapreke se postavljaju u nizu duž ivice radilišta. Kose crveno-bele trake na njima spuštaju se prema strani na kojoj se radilište obilazi: ovde se spuštaju udesno, pa prolaziš desno od zapreke. Ista zapreka sa trakama koje se spuštaju ulevo značila bi obilaženje sa leve strane. Ova oprema ne označava ivicu kolovoza van naselja, za šta služe smerokazni stubići, niti vrh razdelnog ostrva.

„Zaprečno uže“ označava ivicu radilišta, odnosno prostora sa privremenim preprekama na putu.

To je uže sa okačenim crvenim i belim tablicama, koje se razvlači duž granice radilišta, kao na slici. Pokazuje dokle se prostire zona radova u koju vozila ne smeju da ulaze. Nema veze sa železničkim prelazom, gde prelazak zabranjuju branici i polubranici, niti označava mesto gde je parkirano „teško vozilo“.

Napomena: važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji više ne predviđa zaprečno uže.

Postavljena oprema označava bočnu stranu radilišta koje se obilazi sa desne strane.

Na slici je niz vertikalnih zapreka sa žutim svetlima, postavljenih duž leve strane tvoje trake, iza kojih se izvode radovi. Kose crveno-bele trake na njima spuštaju se udesno, prema strani na kojoj se radilište obilazi, pa nastavljaš desno od zapreka, smanjenom brzinom. Ova oprema ne označava ivicu kolovoza van naselja, za šta služe smerokazni stubići, niti granice razdelnog ostrva, nego je privremena oprema radilišta.

„Zaprečna traka“ označava ivicu radilišta, odnosno prostora sa privremenim preprekama na putu.

To je traka sa kosim crveno-belim poljima, koja se razvlači duž granice prostora u koji vozila ne smeju da ulaze. Kada je vidiš, znaš dokle se prostire radilište ili prepreka. Ne koristi se na železničkom prelazu, gde prelazak zabranjuju branici i polubranici, i ne označava mesto gde je parkirano „teško vozilo“.

Napomena: prema važećem Pravilniku o saobraćajnoj signalizaciji zaprečna traka se koristi za obeležavanje mesta saobraćajne nezgode i radova na trotoaru ili u pešačkoj zoni.

„Saobraćajna kupa“ označava mesto na putu gde se izvode kratkotrajni radovi.

Kupe se brzo postavljaju i uklanjaju, pa su pogodne za radove koji kratko traju, na primer za manje popravke ili održavanje puta. Postavljene u nizu, pokazuju koji deo kolovoza je zatvoren i kuda treba da obiđeš mesto radova. Vrh razdelnog ostrva označava se stalnom signalizacijom, a kupa ne označava ni mesto gde je parkirano „teško vozilo“.

Napomena: važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ovu opremu naziva „saobraćajni čunj“.

„Montažni ivičnjak“ označava površinu kolovoza namenjenu kretanju vozila u zoni radova na putu.

Na slici je žuti ivičnjak postavljen uzduž kolovoza, sa delineatorima na sebi, koji jasno odvaja traku kojom vozila treba da se kreću. Postavlja se privremeno, dok traju radovi. Ne označava ivicu kolovoza u naselju, a elementi za usporavanje saobraćaja postavljaju se poprečno na kolovoz i imaju drugu namenu.

Napomena: prema važećem Pravilniku o saobraćajnoj signalizaciji montažni ivičnjak služi za vođenje saobraćajnih tokova.

„Montažni ivičnjak“ označava površinu kolovoza namenjenu kretanju vozila u zoni radova na putu.

To je žuti element zaobljenog oblika, kao na slici, koji se privremeno postavlja uzduž kolovoza i odvaja deo kojim se vozila kreću od ostatka puta. Na njega se često postavljaju delineatori, pa vozač jasno vidi granicu svoje trake. Ne označava ivicu kolovoza u naselju, a elementi za usporavanje saobraćaja postavljaju se poprečno na kolovoz i imaju drugu namenu.

Napomena: prema važećem Pravilniku o saobraćajnoj signalizaciji montažni ivičnjak služi za vođenje saobraćajnih tokova.

„Razdvajajuća ograda“ se postavlja tamo gde treba razdvojiti suprotne smerove, skrenuti saobraćaj ili odvojiti deo kolovoza kojim se vozila kreću od dela na kome kretanje vozila nije dozvoljeno.

Na slici je niz crvenih i belih elemenata ograde, postavljenih po kolovozu uz znakove za radove, koji fizički sprečavaju da vozilo pređe u zatvoreni deo puta. Zato se koristi u zonama radova, na primer kada se saobraćaj preusmerava na drugi deo kolovoza. Ne označava elemente za usporavanje saobraćaja, a ni granicu između parkirališta i zaustavne trake.

„Delineator“ se koristi za razdvajanje smerova kretanja ili za vođenje tokova kada se saobraćaj skreće.

To je uspravna tabla sa kosim crveno-belim trakama, koja se postavlja u nizu, često na montažni ivičnjak, i tako vidljivo odvaja trake ili smerove. Vozač na taj način jasno vidi kuda treba da se kreće. Delineator ne označava vrh razdelnog ostrva, a mesto kratkotrajnih radova se obeležava saobraćajnim kupama.

Na signalnu tablu za kratkotrajna pokretna radilišta postavljaju se žuta svetlosna strelica (broj 1) i znak „Radovi na putu“ (broj 4).

Ova tabla se postavlja na zadnji deo vozila ili prikolice na kratkotrajnom pokretnom radilištu. Znak „Radovi na putu“ upozorava na radilište, a žuta strelica pokazuje na koju stranu treba da ga obiđeš. Crveni krst (broj 3) i zelena strelica nadole (broj 5) su svetla kojima se pokazuje da li je saobraćajna traka zatvorena ili otvorena, i ne postavljaju se na ovu tablu. Ni znak „Opasnost na putu“ (broj 2) ne spada u znakove ove table.

„Delineator“ se koristi za razdvajanje smerova kretanja ili za vođenje tokova kada se saobraćaj skreće.

Na slici je niz delineatora, uspravnih tabli sa kosim crveno-belim trakama, postavljenih na žuti montažni ivičnjak. Oni jasno odvajaju traku kojom se krećeš od susednih traka, pa vidiš kuda treba da voziš. Ne označavaju vrh razdelnog ostrva, a mesto kratkotrajnih radova se obeležava saobraćajnim kupama.

Prikazana signalna tabla označava kratkotrajno pokretno radilište na putu.

Takva tabla se postavlja na zadnji deo vozila ili prikolice dok se izvode kratkotrajni radovi, na primer održavanje puta. Na njoj su znak „Radovi na putu“, znak obaveznog obilaženja sa desne strane i trepćuća žuta svetla. Tabla ne zabranjuje saobraćaj svim vozilima: radilište obilaziš onako kako pokazuje znak, ovde sa desne strane. Ne označava ni prepreku u susednoj traci, nego radilište u traci u kojoj se tabla nalazi.

Prikazana signalna tabla označava kratkotrajno pokretno radilište na putu.

Na slici je tabla na zadnjem delu vozila, sa žutim svetlima i znakom obaveznog obilaženja sa leve strane. Vozilo sa tablom stoji u traci u kojoj se izvode radovi, pa ga obilaziš sa leve strane, smanjenom brzinom. Tabla ne zabranjuje saobraćaj svim vozilima, a ne označava ni prepreku u susednoj, levoj traci: radilište je u traci u kojoj se tabla nalazi.

Ova signalna tabla se postavlja na zadnji deo motornog vozila ili prikolice kada je vozilo zaustavljeno.

Na slici je tabla sa trepćućim žutim svetlima i znakom obaveznog obilaženja sa leve strane, na zadnjem delu vozila koje stoji na putu. Ona označava kratkotrajno pokretno radilište i upozorava vozače iza da vozilo obiđu sa strane koju pokazuje znak. Ne postavlja se na razdvajajuću ogradu ni na čeoni branik: to je posebna oprema radilišta, a ova tabla ide na vozilo.

Na signalnu tablu za kratkotrajna pokretna radilišta postavljaju se znakovi obaveznog obilaženja sa desne strane (broj 1) i sa leve strane (broj 3) i znak „Radovi na putu“ (broj 5).

Znak „Radovi na putu“ upozorava na radilište, a znak obaveznog obilaženja, sa strelicom usmerenom koso nadole, pokazuje sa koje strane se vozilo sa tablom obilazi. Znakovi sa vodoravnom strelicom udesno ili ulevo (brojevi 4 i 6) su znakovi obaveznog smera i naređuju skretanje, pa ne odgovaraju ovoj tabli. Ni znak „Opasnost na putu“ (broj 2) se ne postavlja na nju.

Radnici koji regulišu saobraćaj na mestu radova daju znake crvenom i zelenom zastavicom: podignuta crvena znači da je prolaz zabranjen, a podignuta zelena da je prolaz dozvoljen.

Saobraćaj na takvom delu puta regulišu najmanje dva radnika koje odredi izvođač radova, obično po jedan na svakom kraju radilišta, pa naizmenično propuštaju vozila iz jednog i drugog smera. Svaki radnik drži obe zastavice, a značenje ima ona koja je podignuta. Znak se ne daje samo jednom zastavicom, crvenom ili zelenom, koja se podiže i spušta.

Radnik je podigao zelenu zastavicu, što znači slobodan prolaz, i taj znak je za tebe obavezujući.

Na mestu gde se izvode radovi saobraćaj mogu da regulišu radnici koje je odredio izvođač radova. Podignuta zelena zastavica dozvoljava prolaz, a podignuta crvena ga zabranjuje; ovde je crvena spuštena. Znake koje daju ovi radnici moraš da poštuješ kao i druge znake za regulisanje saobraćaja, pa nastavljaš kretanje pažljivo, pored radilišta. Ovo nije znak da se zaustaviš.