Signalizacija: pitanja i odgovori, stranica 17 od 20

Na prilazima raskrsnici sa više traka semafori sa istim signalnim pojmovima postavljaju se i sa desne i sa leve strane puta (ponavljač), a po potrebi i na konzolnom nosaču.

Kada postoji više traka, vozač u levoj traci ili iza kamiona ili autobusa teško bi video semafor postavljen samo desno. Zato se sa leve strane postavlja ponavljač, a po potrebi i semafor iznad kolovoza, na konzolnom nosaču. Svi pokazuju isto svetlo. Netačno je da se semafor postavlja samo desno, kao i da se uvek postavlja na portalnom nosaču iznad traka.

Napomena: prema važećem pravilniku o saobraćajnoj signalizaciji, ponavljač se postavlja sa leve strane puta ili iznad saobraćajnih traka.

Uređaji za regulisanje kretanja tramvaja važe i za vozila javnog prevoza putnika, ali samo kada se ona kreću saobraćajnom trakom kojom se kreću i tramvaji.

Autobus ili trolejbus koji vozi tramvajskom trakom ide istom putanjom kao tramvaj, pa ga reguliše isti uređaj sa belim crtama. Ako se vozilo javnog prevoza kreće posebnom trakom za javni prevoz kojom tramvaji ne voze, tramvajski uređaj se na njega ne odnosi. Zato nije tačno ni da ovi uređaji služe isključivo za tramvaje.

Vodoravna crta na uređaju za regulisanje kretanja tramvaja, prikazana na slici, označava zabranu prolaska tramvaja.

Tramvajski svetlosni znakovi umesto boja koriste bele crte. Položena, vodoravna crta znači da tramvaj mora da se zaustavi, kao kod crvenog svetla. Slobodan prolaz označava uspravna ili kosa crta, koja pokazuje smer u kome tramvaj sme da nastavi. Pravac pružanja šina na raskrsnici ovaj uređaj ne prikazuje.

Uspravna ili kosa crta, odnosno njihova kombinacija, na tramvajskom uređaju označava slobodan prolaz u odgovarajućem smeru.

Tramvajski svetlosni znakovi umesto boja koriste bele crte. Uspravna crta znači da tramvaj sme da nastavi pravo, a kosa da sme da skrene na stranu na koju je nagnuta; kada svetle obe, prolaz je slobodan u oba smera. Zabranu saobraćaja tramvaja označava položena, vodoravna crta. Crte ne prikazuju pravac pružanja šina na raskrsnici, nego smer u kome je prolaz dozvoljen.

Uspravna ili kosa crta na tramvajskom uređaju, kao na slici, označava slobodan prolaz u odgovarajućem smeru.

Na slici uređaj pored šina pokazuje bele crte: uspravna crta dozvoljava tramvaju da nastavi pravo, a kosa da skrene na stranu na koju je nagnuta. Crte ne prikazuju pravac pružanja šina na raskrsnici, nego smer u kome je prolaz slobodan. Zabranu prolaska tramvaja označava položena, vodoravna crta.

Semafori sa samo crvenim i zelenim svetlom, kao na slici, služe za regulisanje pristupa vozila.

Takvi dvobojni semafori, sa svetlima jedno ispod drugog ili jedno pored drugog, postavljaju se na mestima gde se kontroliše ulazak vozila, na primer na ulazu u garažu ili parkiralište ili na naplatnoj stanici. Crveno znači da ne smeš da uđeš, a zeleno da smeš. Nemaju žuto svetlo i ne regulišu kretanje bicikala, a tramvaji imaju posebne uređaje sa belim crtama.

Svetlosne znakove za tvoje kretanje daju sva tri semafora: na levoj i na desnoj strani puta i na konzolnom nosaču.

Na slici je jedan semafor na desnoj strani puta, jedan na levoj, a jedan visi iznad kolovoza na konzolnom nosaču. Semafori se ponavljaju da bi ih video iz svake trake i kada ti vozilo ispred zaklanja pogled. Svi pokazuju isto svetlo, ovde žuto, pa postupaš po bilo kom od njih koji vidiš.

Svetlosne oznake van naselja koje označavaju levu ivicu kolovoza i imaju bela reflektujuća tela su smerokazi.

Smerokazi su beli stubići sa crnim poljem na vrhu, postavljeni pored puta. Noću njihova reflektujuća tela odbijaju svetlost farova i pokazuju gde je ivica kolovoza i kuda put vodi. Na levoj ivici reflektujuća tela su bela, a na desnoj crvena. Značke za obeležavanje ivice kolovoza su štapovi sa crvenim i žutim poljima, a smerokazi nisu saobraćajni znakovi, nego svetlosne oznake na putu.

Svetlosne oznake van naselja koje označavaju desnu ivicu kolovoza i imaju crvena reflektujuća tela su smerokazi.

Smerokazi su beli stubići sa crnim poljem na vrhu, postavljeni pored puta. Noću njihova reflektujuća tela odbijaju svetlost farova i pokazuju ivicu kolovoza i pravac puta. Boja reflektujućeg tela govori sa koje su strane: crvena je na desnoj ivici, a bela na levoj. Značke za obeležavanje ivice kolovoza su štapovi obojeni crvenim i žutim poljima, a smerokazi nisu saobraćajni znakovi.

Svetlosne oznake na putu van naselja označavaju ivicu kolovoza.

To su smerokazi, beli stubići sa crnim poljem i reflektujućim telima, i značke za obeležavanje ivice kolovoza, štapovi sa crvenim i žutim poljima. Noću, po magli ili snegu pokazuju gde se završava kolovoz i kuda put vodi. Mesto gde put prelazi preko tramvajske pruge i slobodan profil puta ne označavaju se ovim oznakama.

Crveno-žuti štap pored puta na slici je značka za obeležavanje ivice kolovoza.

Značke su štapovi obojeni naizmenično crvenim i žutim poljima. Postavljaju se uz ivicu kolovoza, naročito na putevima gde zimi pada mnogo snega, jer i kada sneg prekrije kolovoz i smerokaze, pokazuju gde je ivica puta. Smerokaz je beli stubić sa crnim poljem i reflektujućim telom, a stub saobraćajnog znaka samo nosi znak.

Napomena: važeći pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ovu oznaku naziva štap za označavanje puta u zimskim uslovima.

Beli stubić sa crvenim reflektujućim telom na slici je smerokaz za označavanje desne ivice kolovoza.

Smerokazi se postavljaju pored puta van naselja i noću, kada ih osvetle farovi, pokazuju ivicu kolovoza i pravac puta. Po boji reflektujućeg tela znaš na kojoj su strani: crveno telo je na desnoj ivici, a belo na levoj. Smerokaz nije saobraćajni znak, nego svetlosna oznaka na putu.

Beli stubić na slici, bez crvenog reflektujućeg tela, je smerokaz za obeležavanje leve ivice kolovoza.

Smerokazi su beli stubići sa crnim poljem na vrhu, postavljeni pored puta van naselja. Smerokaz leve ivice ima bela reflektujuća tela, a smerokaz desne ivice crveno. Na slici nema crvenog polja, pa je to smerokaz leve ivice. Značka za obeležavanje ivice kolovoza je štap obojen crvenim i žutim poljima.

Štapovi obojeni naizmenično crvenim i žutim poljima su značke za obeležavanje ivice kolovoza.

Postavljaju se uz ivicu kolovoza van naselja, naročito na putevima gde zimi pada mnogo snega, jer su visoki i vide se i kada sneg prekrije kolovoz. Smerokazi su beli stubići sa crnim poljem i reflektujućim telima, a ne crveno-žuti štapovi. Značke nisu saobraćajni znakovi, nego svetlosne oznake na putu.

Napomena: važeći pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ovu oznaku naziva štap za označavanje puta u zimskim uslovima.

Tabla obojena naizmenično crnim i žutim poljima je tabla za označavanje vrha razdelnog ostrva.

Postavlja se na početku ostrva koje razdvaja saobraćajne tokove, na primer na prilazu raskrsnici ili na mestu gde se kolovoz deli, da bi vozač na vreme video ostrvo na kolovozu. Na njenom vrhu postavlja se znak koji pokazuje kojim delom kolovoza obilaziš ostrvo. Značka za obeležavanje ivice kolovoza je crveno-žuti štap, a smerokaz beli stubić sa crnim poljem.

Tabla na slici, sa naizmeničnim crnim i žutim poljima, je tabla za označavanje vrha razdelnog ostrva.

Postavlja se na početak ostrva koje razdvaja saobraćajne tokove, da bi ga vozač na vreme uočio, i danju i noću. Na njenom vrhu se postavlja znak koji pokazuje kojim delom kolovoza obilaziš ostrvo. Smerokaz je beli stubić sa crnim poljem i reflektujućim telom, a značka za obeležavanje ivice kolovoza štap sa crvenim i žutim poljima.

Na vrhu table postavljaju se znakovi koji pokazuju kojim delom kolovoza se vozila moraju, odnosno mogu kretati kada obilaze pešačka ostrva, ostrva za usmeravanje saobraćaja i druge objekte na kolovozu.

To su okrugli plavi znakovi obaveznog obilaženja, na primer znak sa strelicom ukoso naniže udesno, koji znači da ostrvo obilaziš s desne strane. Tabla upozorava na ostrvo, a znak na njoj kaže kuda ga obilaziš. Znakovi koji zabranjuju saobraćaj u oba smera i znakovi za prepreke ili radove na putu ne postavljaju se na ovu tablu.

Na vrh table za označavanje vrha razdelnog ostrva postavljaju se znakovi 1 i 2.

Na tablu se postavljaju znakovi koji pokazuju kako vozila obilaze ostrvo. Znak 1, sa strelicom ukoso naniže udesno, označava obavezno obilaženje s desne strane. Znak 2 označava kružni tok saobraćaja: pokazuje da se oko ostrva u raskrsnici krećeš u smeru strelica, pa i on određuje kako se ostrvo obilazi. Znakovi 3 i 4 određuju obavezan smer, odnosno skretanje udesno, a ne način obilaženja ostrva.

Naizmenično paljenje dva crvena svetla na ovom semaforu znači da se približava voz, da se branik ili polubranik spušta ili da je već spušten.

Na slici je, sa desne strane puta, semafor sa dva okrugla crvena svetla u crvenom trouglu, postavljen ispred prelaza puta preko železničke pruge. Dok se crvena svetla naizmenično pale, moraš da zaustaviš vozilo ispred prelaza i ne smeš da ulaziš na prugu, čak i ako branik još nije potpuno spušten.

Ovaj signal je vezan za železnički prelaz i dolazak voza. Ne označava raskrsnicu, ni opasnu ni onu sa semaforom, niti prelaz preko tramvajske pruge.

Na ovom prelazu preko železničke pruge prelazak vozila zabranjuju i sprečavaju branici.

Branik zatvara celu širinu kolovoza, kao na slici, gde spušteni crveno-beli branik preprečuje ceo put ispred pruge. Polubranik bi zatvorio samo polovinu kolovoza, onu kojom vozila prilaze pruzi. Zaprečne trake ne služe za obezbeđenje železničkog prelaza, nego za označavanje radilišta i privremenih prepreka na putu. Dok je branik spušten ili se spušta, ne smeš da pređeš prugu.

Na ovom prelazu preko železničke pruge prelazak vozila zabranjuju i sprečavaju polubranici.

Polubranik zatvara samo polovinu kolovoza, desnu stranu kojom vozila prilaze pruzi, kao na slici. Leva polovina ostaje slobodna da bi vozila koja su se već našla na pruzi mogla da je napuste. Branik bi zatvorio celu širinu kolovoza, a zaprečne trake se koriste za radilišta, ne za železnički prelaz. Kada je polubranik spušten ili se spušta, ne smeš da ga obilaziš levom stranom kolovoza.

Privremena saobraćajna signalizacija služi za obeležavanje prepreka na putu i mesta na kojima se izvode radovi.

Postavlja se samo dok prepreka ili radovi traju, a zatim se uklanja. Tu spadaju znakovi sa žutom podlogom, branici, zapreke, saobraćajne kupe i slična oprema koja vozače bezbedno vodi pored radilišta. Obaveštavanje i upućivanje do turističkih odredišta je zadatak turističke signalizacije, a bliže značenje saobraćajnog znaka određuje dopunska tabla postavljena uz njega.

„Čeoni branik“ obeležava prepreku na putu ili mesto gde se izvode radovi i služi za zatvaranje puta, odnosno saobraćajne trake.

To je vodoravna tabla sa kosim crveno-belim trakama, postavljena poprečno na smer kretanja, ispred radilišta ili prepreke. Kada je vidiš, put ili traka iza nje su zatvoreni, pa usporavaš i postupaš po ostaloj signalizaciji: obilaziš radilište ili se zaustavljaš. Zabranu prelaska preko železničke pruge označavaju branik i polubranik na samom prelazu, a ivicu kolovoza van naselja smerokazni stubići, ne ova oprema.

Napomena: važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ovu opremu naziva „čeona zapreka“.

„Usmeravajući branik“ obeležava prepreku na putu ili mesto gde se izvode radovi i služi za zatvaranje puta, odnosno saobraćajne trake.

To je tabla sa crveno-belim strelicama koje pokazuju na koju stranu se zatvoreni deo puta obilazi; na slici strelice pokazuju ulevo. Postavlja se poprečno na smer kretanja, pa istovremeno zatvara traku i usmerava vozila u slobodni deo kolovoza. Oštru krivinu označavaju stalne table za obeležavanje krivine, a ne oprema radilišta, a put sa jednosmernim saobraćajem ima svoj poseban znak.

Napomena: naziv „usmeravajući branik“ potiče iz ranijih propisa; važeći Pravilnik o saobraćajnoj signalizaciji ga ne koristi.

Na delu puta sa preprekom, oštećenjem ili radovima koji se ne mogu odmah ukloniti, učesnici u saobraćaju moraju biti obezbeđeni postavljanjem branika.

Branici, zajedno sa ostalom privremenom signalizacijom, jasno zatvaraju i obeležavaju opasno mesto i ostaju na putu dok prepreka ili radovi traju. Sigurnosni trougao služi da se označi vozilo zaustavljeno na kolovozu zbog kvara ili nezgode, a ne prepreka ili radilište. Priručna sredstva, kao što su stare gume ili grane, nisu propisana signalizacija: vozači ih ne prepoznaju na vreme, a i sama mogu da budu opasna prepreka.