Правила на сообраќајот: прашања и одговори, страница 9 од 12

Кога се влече неисправно возило, сигурносниот триаголник се поставува на предната страна на влечното возило, а на задната страна на возилото што се влече.
Така составот е обележан од двете страни: возачите што доаѓаат во пресрет и возачите што возат зад вас веднаш гледаат дека станува збор за влечење и дека составот се движи бавно. Еден триаголник само напред или само назад не е доволен.

Лицата што се превезуваат во приклучно возило што го влече трактор треба да седат на подот од товарниот сандак или на товарот, ако тој не ја преминува висината на страниците на сандакот.
Така се ниско, а страниците ги штитат да не паднат при друсање, сопирање или свртување. Седењето на страниците е опасно: при првиот удар лицето може да падне надвор. Стоењето не е дозволено, бидејќи при нагло запирање лицето лесно ја губи рамнотежата.

Со трактор што влече приклучно возило во кое се превезуваат лица може да управува само возач што има најмалку три години возачка дозвола што дава право за управување со трактор.
Превозот на лица во приклучно возило е ризичен, па законот бара искусен возач, кој веќе знае како тракторот и приколката се однесуваат на патот. Полнолетството или наполнетите 25 години сами по себе не го докажуваат тоа искуство.

Моторните возила пошироки од 1,3 метри на задната страна мораат да имаат два катадиоптери во црвена боја, кои не смеат да имаат облик на триаголник.
Триаголниот катадиоптер е резервиран за приклучните возила: по него ноќе знаеш дека пред тебе е приколка. Затоа моторното возило има катадиоптери со друг облик, на пример правоаголни или тркалезни, за да не се мешаат.

Да, во населено место смееш да возиш побрзо од 50 км/ч ако тоа е дозволено со сообраќаен знак.
Општото ограничување во населено место е 50 км/ч. На некои широки и прегледни улици со знак може да биде дозволена поголема брзина, на пример 60 или 70 км/ч. Без таков знак правилото важи во секој град, без оглед на густината на сообраќајот, а техничката исправност на возилото не дава право за побрзо возење.

Патнички автомобил со пет или повеќе седишта треба да има најмалку две возачки огледала.
Со огледалата гледаш што се случува зад тебе и покрај тебе пред да ја смениш лентата, да престигнуваш или да тргнеш. Едно огледало не покрива доволно простор, особено кај возило со повеќе седишта, каде што погледот низ задното стакло може да го попречат патниците. Затоа едно огледало е премалку, а три не се пропишаниот најмал број.

Во населено место намалена видливост постои ако возачот не може јасно да ги воочи другите учесници во сообраќајот на оддалеченост од најмалку 100 метри.
Видливоста ја намалуваат магла, дожд, снег, прашина или чад. Тогаш мораш да ги вклучиш соодветните светла, да ја прилагодиш брзината и да држиш поголемо растојание. Надвор од населено место границата е 200 метри, бидејќи таму се вози побрзо и ти треба подолг пат за запирање.

Надвор од населено место намалена видливост постои ако возачот не може јасно да ги воочи другите учесници во сообраќајот на оддалеченост од најмалку 200 метри.
Надвор од населено место се вози побрзо, па ти треба подолг пат да забележиш опасност и да запреш. Затоа границата е повисока отколку во населено место, каде што е 100 метри. Кога видливоста е намалена, на пример поради магла, дожд или снег, вклучи ги соодветните светла, намали брзина и држи поголемо растојание.

Слободниот простор над коловозот мора да биде висок најмалку 4,5 метри.
Тоа е висината до која над коловозот не смее да има мостови, кабли, гранки или натписи. Бидејќи возилата смеат да бидат високи најмногу 4 метри, оваа висина остава доволна сигурносна резерва. Ако на некое место висината е помала, тоа мора да биде означено со сообраќаен знак.

Најголемата дозволена должина на патничко возило изнесува 6 метри.
Ограничувањата на димензиите обезбедуваат возилата безбедно да минуваат низ кривини, крстосници и паркинг места. Подолго возило веќе не би можело да се движи и паркира како обичен патнички автомобил. Затоа 4 метри не е пропишаната граница, а 8 метри се повеќе од дозволеното.

Најголемата дозволена височина на сите возила изнесува 4 метри.
Тоа важи заедно со товарот. Повисоко возило не би можело безбедно да минува под мостови, надвозници, во тунели и под кабли. Затоа, кога превезуваш висок товар, провери ја вкупната височина пред да тргнеш.

Патничкиот автомобил, не сметајќи го седиштето на возачот, има најмногу 8 седишта.
Тоа е границата меѓу патничкиот автомобил и автобусот: возило со повеќе од 8 седишта покрај возачкото е автобус, а за него ти треба категорија „Д1“ или „Д“. Затоа и комбето со 8 седишта за патници го возиш со „Б“ категорија. Четири или пет седишта имаат повеќето обични автомобили, но тоа не е горната граница.

Најголемата дозволена маса на возилата на моторен погон или група возила изнесува до 40 тони.
Тоа е масата на возилото, или на влечното и приклучното возило заедно, со товарот. Потешките возила би ги оштетувале коловозот и мостовите, а би имале и подолг сопирен пат. Затоа 45 тони се над границата, а 35 тони не е најголемата дозволена маса.

Зимски услови на патот постојат ако на патот има снег и голомразица.
Тогаш подлогата е лизгава и тркалата слабо се држат за коловозот, па мораш да имаш зимска опрема, на пример зимски пневматици или синџири за снег, и да возиш многу внимателно. Водата на коловозот и опасноста од воден клин се опасности при дожд, но не се зимски услови.

Соборените светла треба да го осветлуваат патот пред возилото на најмалку 40 метри.
Соборените светла се насочени надолу, за да не ги заслепуваат возачите од спротивна насока, па осветлуваат на пократко растојание од долгите светла. Сепак, мораат да ти покажат доволно далеку за навреме да ги забележиш пречките. Затоа ноќе, кога возиш со соборени светла, брзината ја прилагодуваш така што можеш да запреш на делот од патот што го гледаш.

Во возачката книшка се запишуваат негативните бодови и забраната за управување за прекршоци од областа на сообраќајот на патиштата.
Возачката книшка е јавна исправа што надлежниот орган ти ја издава заедно со возачката дозвола. Ако собереш премногу негативни бодови, може да ти биде изречена забрана за управување со моторно возило. Изминатите километри и сервисирањето на возилото не се запишуваат во возачката книшка.

За регистрираното возило се издава сообраќајна дозвола со рок на важење од една година.
Возилото се регистрира секоја година: пред тоа мора да помине технички преглед и да има важечко задолжително осигурување. Ако по истекот на рокот не го регистрираш возилото повторно, не смееш да возиш со него.

Возачка дозвола за категорија „А1“ може да стекне лице што наполнило 16 години.
„А1“ се лесните мотоцикли, до 125 cm3 и 11 kW, па за нив е пропишана помала возраст отколку за посилните мотоцикли. Со 15 години уште не можеш да ја стекнеш оваа дозвола, а 17 години не е пропишаната граница.

За непочитување на правните норми во сообраќајот возачот подлежи на санкција определена од надлежен државен орган.
Прекршоците се казнуваат според законот, на пример со глоба, негативни бодови или забрана за управување со моторно возило. Санкцијата ја определува надлежен државен орган, а не другите учесници во сообраќајот. Моралната осуда, презирот и осудата на другите луѓе не се правни санкции.

Должината на сопирниот пат на возилото зависи од брзината на движењето на возилото.
Сопирниот пат расте многу побрзо од брзината: кога брзината ќе се зголеми двојно, сопирниот пат е околу четири пати подолг. Тој зависи и од состојбата на коловозот, пневматиците и сопирачките. Страната по која се движиш и тежината на возачот немаат значајно влијание врз него.

Сопирниот пат на возилото се зголемува кога сопираш на влажен коловоз.
Водата го намалува триењето меѓу пневматиците и коловозот, па сопирачките не можат толку брзо да го запрат возилото, а тркалата полесно лизгаат. Затоа на мокар пат возиш побавно и држиш поголемо растојание. На сув и рапав коловоз пневматиците најдобро се држат за подлогата, па таму сопирниот пат е најкраток.

Работната сопирачка кај патничките автомобили делува на сите четири тркала.
Кога ќе ја притиснеш педалата, сопирачките сопираат истовремено на предните и на задните тркала. Така силата на сопирањето е распоредена на сите тркала, возилото запира на пократок пат и останува стабилно. Само на две тркала делува помошната (рачна) сопирачка, а не работната.

Помошната (рачна) сопирачка кај патничките автомобили сопира по механички принцип и делува на две тркала.
Кога ќе ја повлечеш рачката, сајлите механички ги стегаат сопирачките на две тркала, најчесто задните. Бидејќи не зависи од течноста за сопирачки, рачната сопирачка може да го задржи возилото и кога хидрауликата ќе откаже. Хидрауличниот принцип е кај работната сопирачка, која делува на сите четири тркала, а ниту една сопирачка не делува само на левите или само на десните тркала.

На местата предвидени за движење на лица со посебни потреби не смееш ни да запреш ни да паркираш.
Тоа се, на пример, спуштените рабници и рампите на тротоарот и кај пешачкиот премин, преку кои минуваат лица во инвалидска количка. Ако возилото стои на нив, макар и кратко, ги принудуваш да излезат на коловозот или да се вратат. Затоа таму е забрането и кратко запирање, а не само паркирање.

Возачот смее да користи мобилен телефон само ако употребува направа што овозможува користење без употреба на раце.
Држењето на телефонот во рака ти ја одзема едната рака од управувачкото тркало и вниманието од патот. Со уред „слободни раце“, на пример слушалка или систем во возилото, рацете остануваат на управувачкото тркало. Сепак, и разговорот го одвлекува вниманието, па разговарај кратко, а пораки не пишувај додека возиш.