Правила на сообраќајот: прашања и одговори, страница 11 од 12

Во магла мора да ги имаш вклучени соборените светла и светлата за магла.
Предните светла за магла светат ниско и широко, под маглата, па го осветлуваат работ на патот, а задното светло за магла те прави видлив за возилото зад тебе. Долгите светла се одбиваат од капките во маглата и пред тебе создаваат бел ѕид, па гледаш уште помалку. Само светлата за означување на возилото се преслаби за да те забележат навреме.

Возилото не смее на предната страна да има светла што даваат светлина во црвена боја.
Црвената светлина на возилото е за задната страна: задните позициони светла, стоп светлата, задното светло за магла. Кога би ја видел напред, другиот возач би помислил дека гледа заден дел на возило и погрешно би ја проценил насоката на движење. Напред светлата се бели или жолти, на пример фаровите и покажувачите на правецот.

Покажувачите на правецот (трепкачите) светат во жолта боја.
Таа боја е иста напред, назад и на страните на возилото, па трепкањето лесно се разликува од белите фарови напред и од црвените стоп светла назад. Така другите веднаш знаат дека го менуваш правецот или насоката на движење.

Пропишаната зимска опрема е задолжителна во периодот од 15 ноември до 15 март.
Во тој период секогаш може да наидеш на снег и мраз, па моторните возила и мобилните машини во сообраќајот мора да ја имаат пропишаната зимска опрема, на пример зимски пневматици. Обврската важи цел период, а не само кога веќе паднал снег. Календарската зима, од 22 декември до 22 март, не е периодот што го пропишува законот.

Приколката што ја влече велосипед, велосипед со мотор или мотоцикл не смее да биде поширока од еден метар.
Овие возила се тесни и возат блиску до десниот раб на коловозот. Широка приколка би зафатила поголем дел од лентата, би ја нарушила нивната рамнотежа и би ги загрозила возилата што ги престигнуваат. Затоа законот ја ограничува на еден метар.

Лицето што ќе наиде на сообраќајна незгода со повредени има обврска да им укаже помош на повредените.
Првите минути по незгодата често се најважни за повредениот. Затоа обврската за помош ја има секој што ќе се затекне таму, а не само учесниците во незгодата. Покрај помошта, повикуваш итна медицинска помош и полиција, но само известувањето на полицијата не е доволно.

Со возачка дозвола од „Б“ категорија смееш да управуваш и со моторните возила од националните категории „Ф“ и „Г“ и од категоријата „АМ“.
Покрај патничките возила, „Б“ категоријата дава право и за мопедите од категоријата „АМ“, за тракторите од националната категорија „Ф“ и за возилата од националната категорија „Г“. Мотоциклите од категориите „А“ и „А1“ не се опфатени: за нив ти треба посебна категорија во возачката дозвола.

Психоактивните лекови означени со црвен триаголник на амбалажата во голема мера ја намалуваат способноста за возење.
Црвениот триаголник е предупредување дека лекот, на пример за смирување, за спиење или против силна болка, може да предизвика поспаност, побавни реакции, слаба концентрација или нејасен вид. Затоа, додека го земаш таквиот лек, не возиш. Тие не ја зголемуваат концентрацијата, туку ја намалуваат.

Стоп светлата на задната страна на возилото се активираат при употреба на работната сопирачка.
Работната (ножната) сопирачка ја користиш секогаш кога ја намалуваш брзината или запираш. Стоп светлата се поврзани со неа, па возачот зад тебе веднаш дознава дека сопираш и има време да реагира.

Организираната колона на пешаци ноќе надвор од населено место се означува со едно бело светло напред лево и едно црвено светло назад лево.
Исто како кај возилата, белата светлина е напред, а црвената назад, па возачот веднаш знае дали ја гледа колоната однапред или одзади. Светлата се на левата страна, онаа свртена кон сообраќајот, за возачите да ја забележат колоната и безбедно да ја заобиколат.

Ноќе, за да ги предупредиш другите учесници, по правило користиш светлосни знаци.
Ноќе светлосниот знак, краткото палење на долгите светла, се гледа оддалеку, а не ги буди и не ги вознемирува луѓето како сирената. Звучниот знак ноќе го користиш само кога е навистина неопходен за да спречиш опасност. Не е точно дека не смееш да даваш никакви знаци: предупредувањето е дозволено кога е потребно.

Недоволниот притисок во пневматиците го зголемува отпорот при движењето, а со тоа и потрошувачката на гориво.
Гумата со малку воздух се сплеснува, поголем дел од неа го допира патот и повеќе се деформира додека се тркала. Моторот мора да совлада поголем отпор, па троши повеќе гориво. Гумата се загрева и побрзо се троши по рабовите, а возилото е понестабилно, особено во кривините и при сопирање.

Од безбедносен аспект подобри и посигурни се пневматиците без внатрешна гума (тубелес).
Кога тубелес пневматикот ќе се продупчи, воздухот излегува полека, па имаш време безбедно да запреш. Внатрешната гума при продупчување може нагло да пукне и брзо да се испразни, а возилото тогаш тешко се контролира. Клинците помагаат само на мраз, а на сув и мокар асфалт го продолжуваат патот на сопирање.

Браниците на деловите од коловозот каде се изведуваат работи ноќе и при намалена видливост се означуваат со трепкави светла во портокалова боја.
Трепкавата портокалова светлина привлекува внимание и значи предупредување, па возачот оддалеку ја забележува препреката и има време да успори и да ја заобиколи. Трепкавите сини светла се ознака на возилата со првенство на минување, како полицијата и брзата помош, а постојаното црвено светло не е пропишаната ознака за браниците.

На автопат не смееш да се движиш со брзина поголема од 130 км/ч.
Тоа е највисоката брзина што законот ја дозволува на нашите патишта. Автопатот ја дозволува, бидејќи има одвоени коловози за двете насоки, нема крстосници во ниво и нема пешаци. Ако знак пропишува помала брзина, важи знакот, а за возачот-почетник со „Б“ категорија границата е 100 км/ч.

На пат резервиран за сообраќај на моторни возила не смееш да се движиш со брзина поголема од 110 км/ч.
Тој пат е наменет само за моторни возила, без пешаци и велосипедисти, но не е изграден како автопат, па границата е пониска од 130 км/ч. Ако знак пропишува помала брзина, важи знакот, а за возачот-почетник со „Б“ категорија границата е 80 км/ч.

Во нормални услови брзината на јавен пат не може со сообраќаен знак да се ограничи под 40 км/ч.
Премногу ниското ограничување би го забавило сообраќајот без потреба, а возачите полесно би го занемариле. Затоа знакот во нормални услови не оди под 40 км/ч; пониско ограничување се поставува само кога тоа го бараат посебни околности на патот. Ова не значи дека секогаш смееш да возиш барем 40 км/ч: брзината ја прилагодуваш на патот, видливоста и сообраќајот.

На автопат не смеат да се движат моторни возила што по конструкција не можат да се движат со брзина од најмалку 60 км/ч.
На автопатот возилата возат брзо, до 130 км/ч. Возило што не може да вози барем 60 км/ч би било подвижна препрека: другите би морале нагло да сопираат или да го заобиколуваат, а големата разлика во брзините лесно води до удар одзади. Затоа мопедите, тракторите и сличните бавни возила не смеат на автопат.

Моторно возило што влече друго неисправно возило смее да се движи најмногу 40 км/ч.
Влеченото возило често нема исправни сопирачки, управувач или светла, а двете возила се поврзани со шипка или јаже. При поголема брзина возачите тешко го усогласуваат сопирањето и свртувањето, па влеченото возило може да удри во влечното или да излезе од патот. Затоа ограничувањето од 40 км/ч важи и кога знакот дозволува повеќе.

Патничко возило што влече лесна приколка смее да се движи најмногу 80 км/ч.
Приколката го продолжува возилото, ја зголемува масата и патот на сопирање, а при поголема брзина може да почне да се ниша и да го повлече возилото. Затоа ограничувањето важи и на автопат: со приколка не возиш побрзо од 80 км/ч, иако знакот дозволува повеќе.

Тракторите на јавен пат смеат да се движат најмногу 30 км/ч.
Тракторот е бавно и тешко возило, често со приклучно возило, со слаба стабилност и сопирачки што не се прилагодени за поголема брзина. Затоа неговата брзина е ограничена на 30 км/ч. Кога ќе наидеш на трактор, сметај дека се движи бавно и престигнувај го само кога е безбедно.

Возач-почетник си 2 години по добивањето на возачката дозвола од определена категорија.
Во тие две години имаш дополнителни ограничувања: не смееш да имаш никаков алкохол во организмот, со „Б“ категорија на автопат возиш најмногу 100 км/ч, а на пат резервиран за сообраќај на моторни возила најмногу 80 км/ч, и не смееш да управуваш со возило чиј мотор е посилен од 77 kW. Така стекнуваш искуство со помал ризик.

Возач-почетник со „Б“ категорија не смее да управува со возило чија сила на моторот е поголема од 77 kW.
77 kW се околу 105 коњски сили. Посилното возило забрзува многу брзо, а неискусниот возач полесно ја губи контролата, особено при престигнување и во кривини. Ограничувањето важи двете години додека си возач-почетник.

На лице постаро од 65 години возачка дозвола му се издава со рок на важење од најмногу 3 години.
Со годините може да ослабат видот, слухот и брзината на реакција. Затоа постарите возачи ја обновуваат дозволата почесто, за почесто да се проверува дали се сè уште способни безбедно да возат.

Забрана за управување од шест до 12 месеци добива возачот што во населено место ја пречекорува дозволената брзина за повеќе од 50 км/ч.
Во населено место има пешаци, деца и велосипедисти, а дозволената брзина е најчесто 50 км/ч. Возач што таму вози за повеќе од 50 км/ч побрзо од дозволеното, на пример над 100 км/ч каде е дозволено 50 км/ч, речиси нема шанса да запре навреме. Затоа покрај глобата добива и долга забрана за управување.