Правила на сообраќајот: прашања и одговори, страница 8 од 12

Кај патничките моторни возила најчесто се применува хидрауличен уред за работно сопирање.
Кога ќе ја притиснеш педалата на сопирачката, течноста за сопирачки го пренесува притисокот преку цевките до сопирачките на тркалата. Хидрауликата делува брзо и рамномерно и бара мала сила на ногата. Пневматските (воздушни) сопирачки се користат кај тешките товарни возила и автобусите, а механички, преку сајла, обично работи рачната сопирачка.

Пешачкиот остров на средината на пат со сообраќај во двете насоки задолжително го обиколуваш од десната страна во правецот на движење.
Левата страна од островот е наменета за возилата што доаѓаат од спротивна насока. Ако го обиколиш од лево, ќе возиш по нивната лента и може да дојде до челен судир. Затоа островот, како и секоја пречка на средината на таков пат, секогаш го оставаш од својата лева страна.

Обиколување е минување покрај запрено или паркирано возило или друг објект што се наоѓа на сообраќајната лента по која се движиш.
Пречката не се движи, па ја обиколуваш така што привремено ја напушташ својата лента. Минувањето покрај возило што се движи во иста насока е престигнување, а покрај возило што доаѓа од спротивна насока е разминување. Пред обиколувањето провери дали од спротивна насока доаѓа возило и вклучи го покажувачот на правец.

Возилата под придружба ги придружуваат посебни моторни возила на полицијата или воената полиција со уреди за звучни и светлосни знаци во црвена и сина боја.
Црвената и сината светлина заедно се знак дека полицијата обезбедува придружба на возило или колона возила. Само сина светлина имаат возилата со првенство на минување, на пример возилата на противпожарната служба и итната помош, а жолтата светлина ја имаат возилата за одржување на патишта и другите работни возила.

Движењето на пешаци на автопат е забрането.
Автопатот е наменет само за моторни возила што се движат со голема брзина, па пешакот на него нема каде безбедно да оди, а возачите не очекуваат да го сретнат. Забраната важи и за организирана колона. Ако возилото ти се расипе на автопат, облечи го сигурносниот рефлектирачки елек и засолни се надвор од коловозот, а не оди по него.

Кога наидуваш на голомразица и снег на коловозот, не смееш нагло да сопираш, често да менуваш брзини ни остро да свртуваш со управувачкото тркало.
На мраз и снег тркалата едвај се држат за подлогата. Секое нагло дејство може да предизвика лизгање, а тогаш го губиш управувањето со возилото. Возиш бавно и рамномерно, со нежни движења и големо растојание. И на голем надолжен наклон и на земјен пат треба внимание, но опасноста од лизгање е најголема токму на голомразица и снег.

На надолнина, секогаш кога имаш можност, брзината ја намалуваш со сопирање со мотор.
Тоа значи да возиш во понизок степен на пренос, без притисната спојка, па моторот го задржува возилото. Така не ги прегреваш работните сопирачки, кои при долго сопирање на надолнина губат од својата делотворност. Притискањето на спојката го прекинува сопирањето со мотор, а рачната сопирачка е за запрено возило, не за намалување на брзината во возење.

Неисправниот уред за одвод на гасови може кај возачот и патниците да предизвика симптоми на труење со јаглерод моноксид и азотен оксид.
Ако издувниот систем пропушта, издувните гасови може да навлезат во внатрешноста на возилото. Јаглерод моноксидот нема боја ни мирис, па не го забележуваш, а предизвикува главоболка, вртоглавица, поспаност, па и губење на свеста. Затоа веднаш поправи го неисправниот издувен систем, а ако во возење почувствуваш вакви знаци, проветри го возилото и запри.

Ширината на видното поле на возачот се намалува со зголемување на брзината на движење на возилото.
Колку побрзо возиш, толку повеќе погледот ти се насочува далеку напред, а она што е на работ на видното поле го забележуваш сè помалку. Затоа при голема брзина подоцна ги забележуваш пешаците, децата и возилата што доаѓаат од страна. Видот на патот и тоа дали си во населено место не го стеснуваат видното поле: го стеснува брзината.

Со јаже не смее да се влече патничко моторно возило на кое не му се исправни уредите за запирање.
Кога се влече со јаже, влеченото возило мора само да сопира, за да не удри во влечното возило кога тоа ќе запре и за јажето да остане затегнато. Ако сопирачките не работат, возилото не смее да се влече со јаже, туку со крута врска (руда), која го држи на постојано растојание. Затоа пред влечење со јаже секогаш провери дали сопирачките на влеченото возило работат.

Неисправно возило смее да се влече на автопат само ако дефектот настанал при движење по автопатот, и тоа само до првиот приклучен пат.
Автопатот не е место за бавни возила, па влечењето таму е исклучок: возилото што се расипало на автопатот го извлекуваш до првиот излез и не продолжуваш понатаму по автопатот. Не смееш да се вклучиш на автопат со возило што влече друго возило. Ни крутата врска ни брзината до 30 км/ч не го прават влечењето по автопатот дозволено.

Катадиоптери во форма на рамностран триаголник смеат да се вградуваат само на приклучни возила.
Триаголниот катадиоптер на задната страна е знакот по кој ноќе препознаваш дека пред тебе е приклучно возило. Затоа моторните возила, како патничките возила и мотоциклите, не смеат да имаат триаголни катадиоптери, туку катадиоптери со друг облик.

Обврската за врзување со сигурносни појаси важи за сите лица што се наоѓаат во возилото во кое има вградено сигурносни појаси.
При судир или нагло сопирање неврзаниот патник на задното седиште полетува напред со голема сила: тешко се повредува, а може да ги повреди и возачот и сопатникот пред себе. Затоа појасот го врзуваат возачот и сите патници, напред и назад, на секое возење, и во населено место.

Возило со неисправен уред за управување се влече со потпирање или бесење за влечното возило.
Ако тркалата на влеченото возило не можат да се насочуваат, тоа не би го следело влечното возило ни на јаже ни на крута врска, туку би скршнувало настрана. Затоа тркалата со кои се управува се креваат од коловозот, а возилото се потпира на влечното возило или се закачува на него, како што тоа го прави специјалното возило за влечење.

Кога се влече со јаже, растојанието меѓу влечното и влеченото возило изнесува од 3 до 5 метри.
На помало растојание возачот на влеченото возило нема доволно време да сопре и лесно удира во влечното возило. На подолго јаже влеченото возило повеќе се ниша, а јажето наизменично се олабавува и нагло се затегнува. Јажето треба да биде видливо обележано, за да не помисли некој да мине меѓу двете возила.

На автопат и на пат резервиран за сообраќај на моторни возила не смее да се вклучи возило што влече друго возило.
Влечењето е бавно и бара повеќе простор, а на тие патишта сите возат брзо. Исклучок е само возилото што се расипало на самиот автопат: тоа смее да се влече до првиот приклучен пат, но тоа е излегување од автопатот, а не вклучување на него.

Најголемата дозволена должина на патнички автомобил што влече приколка за домување изнесува до 15 метри.
Тоа е должината на автомобилот и приколката заедно. Подолг состав тешко би свртувал на крстосниците и тешко би се престигнувал. Кога влечеш таква приколка, сметај на тоа дека составот е долг: кривините ги земаш пошироко, а при престигнување ти треба многу повеќе простор и време.

Товарот на возилото не смее да ја помине најоддалечената точка на предната страна на возилото повеќе од 1 метар.
Товарот што штрчи напред е опасен за пешаците и другите возила, особено при свртување и запирање, а може да му го попречи и погледот на возачот. Затоа на предната страна е дозволено најмногу 1 метар. Товарот мора да биде добро прицврстен, а тој што штрчи надвор од возилото мора да биде прописно обележан.

Клинестите подлошки не се дел од законски задолжителната опрема за патничките моторни возила.
Во патничкиот автомобил задолжително носиш, меѓу другото, сигурносен рефлектирачки елек, резервни сијалици, сигурносен триаголник и кутија за прва помош. Клинестите подлошки под тркалата се бараат кај потешките возила, кои при запирање на наклон мораат дополнително да се обезбедат од тргнување.

Во магла, на задниот дел од возилото треба да го имаш вклучено задното светло за магла.
Задното светло за магла е силно црвено светло, кое возачот зад тебе го забележува и низ густа магла, па навреме гледа дека пред него има возило. Стоп-светлата светат само кога сопираш, а трепкачките светла не се за возење во магла. Кога маглата ќе се разреди, исклучи го задното светло за магла, за да не ги заслепува возачите зад тебе.

Чеканчето за кршење на стакло не е дел од законски задолжителната опрема за патничките моторни возила.
Сигурносниот триаголник и кутијата за прва помош мораат да бидат во секој патнички автомобил: со триаголникот го обележуваш возилото кога ќе запре на коловозот поради дефект или незгода, а со прибор за прва помош им помагаш на повредените. Чеканче за итно излегување се вградува во автобусите, но за патничкиот автомобил не е пропишано.

Во камп приколка што ја влече патничко моторно возило не смее да се превезуваат лица.
Камп приколката нема сигурносни појаси ни седишта направени за возење, а при нагло сопирање или превртување предметите внатре летаат. Затоа сите се возат во автомобилот, а приколката ја користите само кога е запрена. Не е дозволено ни лежење во неа.

На надворешните делови на моторното возило смеат да се превезуваат само лица што на таков начин ги вршат работите на своето работно место.
Тоа се, на пример, работниците на возилото за собирање отпад, што стојат на задната платформа додека возилото бавно оди од контејнер до контејнер. Сите други лица мораат да се возат внатре во возилото, на седиште. Возењето на надворешните делови не е дозволено ни за деца ни „до првиот приклучен пат“.

Посебната сообраќајна лента за забавување на автопат е наменета за исклучување на моторните возила од сообраќајот на автопатот.
Кога сакаш да го напуштиш автопатот, навреме вклучи го покажувачот на правец, премини во лентата за забавување и дури таму намали ја брзината. Така не ги принудуваш возилата зад тебе нагло да сопираат на главната лента. Таа не е лента за бавни товарни возила ни за возила со приклучно возило.

На пат со сообраќај во двете насоки возилото го запираш или паркираш непосредно покрај десниот раб на коловозот во правецот на движењето.
Така стоиш на својата страна, свртен во иста насока како и сообраќајот во твојата лента, па при тргнување не ја пресекуваш лентата на возилата од спротивната насока. Ако запреш покрај левиот раб, ќе стоиш спроти сообраќајот, а при тргнување ќе мораш да ги пресечеш двете ленти.