Правила на сообраќајот: прашања и одговори, страница 6 од 12

Велосипедистот се движи непрописно, бидејќи е должен да се движи покрај десниот раб на коловозот во правецот на движење.
Велосипедистот на сликата вози по тротоарот. Тротоарот е наменет за пешаците и по него не смее да се вози велосипед. Кога нема велосипедска патека, велосипедистот мора да се движи по коловозот, што поблиску до десниот раб. Покрај левиот раб не смее, бидејќи тоа значи возење спроти возилата.

Возилото се вклучува непрописно, бидејќи влегува на пат забранет за сообраќај во двете насоки.
Од двете страни на улицата стојат бели кругови со црвен раб, знакот „Забрана за сообраќај во двете насоки“. Тој забранува влегување на сите возила, без разлика дали некое доаѓа од спротивниот правец. Тоа што на коловозот нема хоризонтална сигнализација не го менува значењето на знакот. Синиот автомобил на сликата сепак влегува во улицата, што е забрането.

На прегледноста пред возилото најмногу влијае димензијата (габаритот) и видот на возилото пред возачот.
Голем камион или автобус пред тебе ти го затвора погледот кон патот, знаците и возилата што доаѓаат од спротивната насока, како камионот на сликата. Затоа зад големо возило држи поголемо растојание: гледаш подалеку и имаш повеќе време да реагираш. Огледалата служат за поглед назад и настрана, а пневматиците влијаат на држењето на патот, а не на прегледноста напред.

Лице кое наполнило 14 години го исполнува условот за стекнување право на управување со велосипед со помошен мотор и мопед во национална категорија „М“.
Категоријата „М“ е за најлесните и најбавните моторни возила, па за неа е пропишана најниската возраст. За мотоцикл од поткатегорија „А1“ и за трактор од категорија „Ф“ се бара повисока возраст. На сликата младо лице вози мопед, со заштитен шлем на главата.

Возилото со број 1 се вклучува на пат со првенство на минување.
Пред возилото со број 1 на коловозот се исцртани попречна линија и бел триаголник со врвот свртен кон него. Тоа е ознаката што го придружува знакот „Крстосување со пат со првенство на минување“: возилото мора да ги пропушти возилата на патот на кој се вклучува и, ако е потребно, да запре пред линијата. Затоа тоа не е ни споредан пат ни пат со иста важност, туку пат со првенство.

Возачот на патничкиот автомобил, при излегување од возилото, должен е да внимава на мотоциклистот.
Пред да ја отвориш вратата, мораш да провериш дали со тоа ќе загрозиш некого што минува покрај возилото. На сликата возачот ја отвора вратата токму кога покрај неа наидува мотоциклист, кој може да удри во неа или да падне обидувајќи се да ја избегне. Мотоциклистот не е должен да запре: оној што ја отвора вратата мора да почека да помине.

За возилата што се движат кон знакот, сообраќајот е забранет во една насока.
Црвениот круг со бела хоризонтална лента е знакот „Забрана за сообраќај во една насока“. Тој им забранува влегување во улицата само на возилата што се движат кон него. Од другата страна улицата е отворена, па возилата, како камионот и црвениот автомобил на сликата, по неа доаѓаат кон тебе. Забраната во двете насоки би била бел круг со црвен раб.

Возилата на сликата доаѓаат од пат со еднонасочен сообраќај.
На улицата од која излегуваат возилата со број 1 и 2 стојат знаци „Забрана за сообраќај во една насока“, црвени кругови со бела хоризонтална лента. Тие им забрануваат влегување само на возилата од крстосницата, а по самата улица возилата смеат да се движат кон крстосницата, па таа е еднонасочна. Пат забранет за сообраќај во двете насоки би имал бели кругови со црвен раб, а на двонасочен пат такви знаци не би стоеле.

Полукружното свртување за време на движење во тунел не е дозволено.
Во тунелот нема простор за безбедно свртување, а прегледноста е ограничена: возилата што наидуваат би те забележале доцна. Полукружното свртување бара пресекување на другите ленти и движење спроти сообраќајот, што во тунел може да предизвика тежок судир. Вклучувањето на сите трепкачи не го прави дозволено. Ако мораш да се вратиш, продолжи до излезот од тунелот и сврти на место каде тоа е дозволено.

Должен си да ги пропуштиш пешаците кои минуваат на пешачкиот премин.
На семафорот свети црвено, а покрај него дополнителната зелена стрелка надесно. Таа ти дозволува да свртиш надесно, но не ти дава првенство пред пешаците што го минуваат преминот на кој наидуваш. На сликата маж и дете веќе се на преминот пред тебе, па мораш да запреш и да почекаш да поминат. Звучниот знак не ти дава право да продолжиш.

Лизгавиот слој вода на коловозот неповолно влијае врз стабилноста на возилото.
На сликата коловозот е мокар, а од тркалата на автомобилот прска вода. Водата меѓу пневматиците и асфалтот го намалува триењето, па тркалата полесно лизгаат: возилото потешко го држи правецот, во кривина може да те занесе, а сопирниот пат е подолг. При поголема брзина пневматиците може сосема да го изгубат допирот со подлогата (воден клин). Затоа на дожд намали брзина, држи поголемо растојание и избегнувај нагли движења. Потрошувачката на гориво не е проблемот тука, а тврдењето дека нема никакво влијание е погрешно.

Во приклучно возило што го влече мотокултиватор смеат да се превезуваат до три лица што вршат земјоделски работи.
На сликата мотокултиватор влече мала приколка, а во неа седат лица. Мотокултиваторот е бавно и лесно возило, а неговата приколка нема седишта ни заштита, па бројот на лицата е строго ограничен: најмногу три, и тоа само лица што одат на земјоделски работи или се враќаат од нив. Четири или пет лица се повеќе од дозволеното и ја загрозуваат стабилноста на ваквото возило.

Возилата 1, 2 и 3 можат да продолжат со движењето во насока право.
Службеничката ја испружила раката хоризонтално, а возилата 1, 2 и 3 доаѓаат од нејзината бочна страна. Хоризонтално испружената рака значи: возилата што доаѓаат од насока на градите и грбот на службеникот мораат да запрат, а возилата од бочните страни смеат да минат. Затоа не е точно дека не смеат да продолжат право. Знакот не ги задолжува ни да свртат во насока на испружената рака: раката покажува од кои страни се минува, а не каде мора да се сврти.

По снег или голомразица треба да ја одржуваш брзината константна и да избегнуваш нагли реагирања и движења со командите и управувачкото тркало.
На сликата патот е покриен со снег и мраз, а на таква подлога тркалата многу слабо се држат за коловозот. Секое нагло сопирање, забрзување, менување брзини или остро вртење на управувачкото тркало може да предизвика лизгање и занесување. Затоа возиш бавно и рамномерно, со поголемо растојание, а со педалите и управувачкото тркало ракуваш нежно. Најголемиот степен на пренос не одговара на малата брзина што ја бара снегот, а честото и долго притискање на спојката ја прекинува врската меѓу моторот и тркалата, па полесно го губиш управувањето.

Редоследот на минување на оваа крстосница е регулиран според правилото за првенство на возилото што наидува од десна страна.
На крстосницата на сликата нема сообраќаен знак, семафор ни полициски службеник, па ниеден од патиштата не е главен. Тогаш важи правилото на десна рака: го пропушташ возилото што доаѓа од твојата десна страна. Возилото што свртува налево ги пропушта и возилата од спротивната насока што одат право или свртуваат надесно. Главен пат постои само кога е обележан со знак, а поголемата брзина никогаш не дава првенство на минување.

Возачот на патничкото возило не смее да продолжи со движењето во насока право.
Службеникот ја испружил раката хоризонтално настрана. Тој знак ги запира возилата што доаѓаат од насока на неговите гради и грб, а дозволува минување само на возилата од неговите бочни страни. Патничкото возило на сликата не е од бочната страна: тоа доаѓа од насока на грбот на службеникот, па мора да запре. Не е точно ни дека мора да продолжи во правецот на испружената рака: раката не покажува каде да се сврти, туку од кои страни смее да се минува.

Возачите на мопедите се движат непрописно, бидејќи мораат да се движат еден по друг и задолжително да носат заштитен шлем на главата.
На сликата двата мопеди возат еден покрај друг, а ниту еден возач нема шлем. Возачите на мопеди и мотоцикли не смеат да возат еден покрај друг, туку во колона, еден зад друг, блиску до десниот раб на коловозот. Заштитниот шлем е задолжителен секаде, и во населено место и надвор од него. Тоа што не ја преминале двојната надолжна полна линија не го прави нивното движење прописно.

Редоследот на минување е: 2, 3, 1.
На крстосницата нема знаци, па важи правилото на десна рака. Возилото 3 свртува налево, возилото 2 доаѓа од спротивна насока и свртува надесно, а возилото 1 доаѓа од левата страна на возилото 3 и минува преку крстосницата.

• Возилото 2 минува прво: свртува надесно, по најкраткиот пат, и неговата патека не се вкрстува со патеките на другите две возила.
• Возилото 3 минува второ: како возило што свртува налево, го пропушта возилото 2 од спротивна насока, а за возилото 1 тоа доаѓа од десна страна.
• Возилото 1 минува последно, бидејќи мора да го пропушти возилото 3, што му доаѓа од десно.

Можеш внимателно да продолжиш со движењето право.
На семафорот свети црвено светло, но покрај него свети и дополнителна зелена стрелка нагоре. Зелената стрелка ти дозволува да минеш во насоката што таа ја покажува, и покрај црвеното светло, со должно внимание кон пешаците и другите возила на крстосницата. Бидејќи ти возиш право, а стрелката покажува право, не мораш да запреш пред стоп-линијата ни да чекаш да се смени црвеното светло.

Контрола и регулација на сообраќајот на патиштата врши Министерството за внатрешни работи.
Тоа ја врши преку полицијата: униформираните полициски службеници го контролираат сообраќајот, го регулираат со знаци на крстосниците и ги откриваат прекршоците. Министерството за транспорт и врски е надлежно за транспортот и патната инфраструктура, а Агенцијата за државни патишта ги гради и одржува државните патишта. Ниедно од нив не го регулира сообраќајот на самиот пат.

Во категорија „Б“ спаѓаат моторни возила чија вкупна маса не надминува 3500 кг.
Со возачка дозвола „Б“ управуваш патнички автомобили и други лесни моторни возила до 3500 кг, со најмногу осум седишта покрај седиштето на возачот. За потешките товарни возила ти треба категорија „Ц1“ или „Ц“. Бројките 1500 и 2500 кг се премали за границата на „Б“ категоријата, а 4500 кг е над неа.

Во категорија „А1“ спаѓаат мотоцикли со работна зафатнина на моторот до 125 cm3.
Тоа се лесните мотоцикли: работна зафатнина до 125 cm3, сила на моторот до 11 kW и сооднос меѓу јачината на моторот и масата на возилото до 0,1 kW/kg. Трите услови мора да важат истовремено. 50 cm3 е граница за мопедите, а мотоцикл од 150 cm3 веќе бара повисока категорија.

Возило на две тркала, кога ќе се расипе на јавен пат, не смее да се влече со друго моторно возило.
Мотоцикл, мопед или велосипед што се влече нема стабилност: не може да се држи исправено и безбедно да сопира зад влечното возило, ниту на јаже ниту на крута врска. Затоа неисправното возило на две тркала го туркаш до безбедно место или го превезуваш на друго возило, на пример на товарно возило или на приколка.

Црвениот и зелениот светлосен сигнал на семафорот не смеат да бидат вклучени истовремено.
Црвеното светло значи забрана за минување, а зеленото дозволува минување. Ако светат заедно, возачите и пешаците би добиле две спротивни наредби и не би знаеле што да направат, а тоа може да доведе до судир. Тоа важи и кога зеленото светло трепка: трепкачкото зелено најавува крај на зеленото, а не дозвола што важи заедно со црвеното.

Возачката дозвола ја издава Министерството за внатрешни работи.
Откако ќе го положиш возачкиот испит, дозволата ја добиваш од МВР, кое ги издава и води возачките дозволи. Овластениот испитен центар само го спроведува испитот. Министерството за транспорт и врски и Министерството за образование и наука не издаваат возачки дозволи.