Прашања за Д категорија: прашања и одговори, страница 3 од 8

Каде што престигнувањето е забрането, возачите на товарните возила се должни да се движат на безбедна оддалеченост едно зад друго.
На сликата двата камиони доаѓаат од спротивната насока, а од нивната страна на средината на коловозот е непрекината линија: за нив престигнувањето е забрането. Пропишаното најмало растојание меѓу тешките возила постои за возилата што ги престигнуваат да имаат место безбедно да се вратат во својата лента. Каде што никој не смее да престигнува, тоа правило нема цел, па 50 или 100 метри не се бараат. Возачите држат безбедна оддалеченост, доволна за навреме да запрат ако возилото напред нагло закочи.

Возачот на товарно моторно возило над 3.500 кг, во населено место на пат со најмалку две ленти во иста насока, е должен да се движи по лентата покрај десниот раб на коловозот.
Тешкото возило е бавно и тешко ги менува лентите, па кога вози по десната лента, левата останува слободна за побрзите возила и за престигнување. Така и другите возачи знаат каде да го очекуваат. Затоа тој нема слободен избор на лента и не смее да ја користи левата лента, освен кога тоа го бара сообраќајната ситуација, на пример кога се престројува за свртување налево.

При престигнувањето возачот на товарното возило е должен своето возило да го држи на потребната оддалеченост од возилото што го престигнува.
На сликата линијата на средината на коловозот е испрекината, па престигнувањето на тој дел е дозволено и камионот во левата лента не престигнува непрописно. Додека минува покрај другото возило, мора да остави доволно бочно растојание: тешките возила при брзина се нишаат, а воздушната струја меѓу нив може да ги повлече едно кон друго. Откако ќе го помине, се враќа во десната лента дури кога ќе има доволно растојание пред престигнатото возило.

На надворешните делови на возилото смеат да се превезуваат само лица кои работите на своето работно место ги вршат на таков начин со возилото.
На сликата е возило за собирање отпад: работниците на комуналната служба се возат на задниот дел, бидејќи на секои неколку метри слегуваат и ги празнат кантите. Тоа е дозволено само поради природата на нивната работа. Никој друг не смее да се вози надвор од кабината, ниту на кратка релација ниту на пат со слаб сообраќај: при сопирање, свртување или удар лесно ќе падне.

Возачот правилно го означил товарот со табла во квадратна форма, обоена наизменично со коси ленти со рефлектирачка портокалова и бела боја.
На сликата трупците штрчат повеќе од еден метар зад возилото, а на нивниот крај е поставена токму квадратната табла со коси ленти. Таа е добро видлива и ја рефлектира светлината, па возачите зад тебе навреме забележуваат колку далеку штрчи товарот. Сигурносниот триаголник се поставува на коловозот кога возилото е запрено поради дефект или незгода, а црвената ткаенина не е пропишаната ознака.

Возачот на товарното моторно возило е запрен непрописно.
Десно до патот е кругот со црвен раб и црвено Х на сина подлога: тоа е „Забрана за запирање и паркирање“. Знакот важи за сите возила, не само за патничките, па на тој дел не смееш ни кратко да запреш, дури ни покрај десниот раб на коловозот. Запрениот камион ја затвора десната лента и ги тера возилата зад него да ја менуваат лентата. Ако забраната важеше само за одредени возила, тоа ќе беше покажано на дополнителна табла под знакот.

Товарот што штрчи повеќе од еден метар зад возилото се означува со табла со димензии 50х50 см.
На сликата трупците штрчат зад камионот, а на нивниот крај е квадратната табла со коси ленти. Таа мора да биде доволно голема за да се забележи од далеку, затоа е пропишана квадратна табла со страна од 50 см. 50х40 см не е квадрат, а 40х40 см е помала од пропишаното.

Возачот на товарното возило е должен да го помести своето возило кон десниот раб на коловозот.
На сликата патничкото возило е во левата лента и со вклучениот лев покажувач на правецот дава знак дека го престигнува камионот. Со поместувањето надесно камионот му остава повеќе простор, па престигнувањето е побезбедно. Прописот не бара од него да ја намалува брзината или да запира, туку да се помести надесно и да не ја зголемува брзината додека трае престигнувањето.

Паркирната кочница мора да ја држи неподвижна целата група возила, без друго кочење, на наклон на патот од 8%.
На сликата товарното возило со приколка е на пат со наклон. Кога составот ќе го запреш, паркирната кочница сама мора да го задржи, за да не тргне надолу ако приколката не е закочена на друг начин. 10% и 12% не се пропишаниот наклон. На поголем наклон не се потпирај само на паркирната кочница: стави ги и клинестите подлошки под тркалата.

Возачот на товарното моторно возило неправилно преминал од левата страна на патот во правецот на движење за да го паркира возилото.
На сликата камионот е свртен кон тебе, а стои надвор од коловозот од твојата десна страна, што за него е левата страна на патот. На пат за сообраќај во двете насоки возилото се запира и паркира само на десната страна во правецот на движење. За да стигне таму, тој ја пресекол спротивната лента, а при тргнување повторно ќе мора да ја пресече. Тоа што стои надвор од коловозот не го прави паркирањето правилно.

Вграден тахограф мора да имаат сите моторни возила чија најголема дозволена маса е поголема од 3.500 кг.
Тахографот ги запишува брзината и времињата на возење и одмор на возачот, за да може да се провери дали се почитуваат. Тешките возила возат долги релации, а уморниот возач на тешко возило е голема опасност на патот. Границата е иста како онаа меѓу „Б“ и „Ц“ категорија. 5.000 и 7.500 кг се повисоки од пропишаната граница.

Неделниот одмор на возачот трае 45 часа непрекинато.
Покрај дневниот одмор, возачот еднаш неделно мора да има подолг непрекинат одмор, за целосно да се одмори од долгите возења. Тогаш не вози и не врши друга работа. 35 часа е помалку од пропишаното, а 55 часа не е пропишаната бројка. Одморите ги запишува тахографот, па при контрола се проверува дали се почитуваат.

По четири и пол часа непрекинато возење, возачот мора да направи прекин од најмалку 45 минути.
По толку време возење вниманието опаѓа, реакциите се побавни и расте опасноста да задремеш. Паузата од 45 минути му овозможува на возачот да се одмори и да се раздвижи пред да продолжи. 15 и 30 минути се помалку од пропишаното: толку краток прекин не е доволен за одмор по четири и пол часа возење.

Тахографите што се вградуваат во возилата можат да бидат аналогни и дигитални.
Аналогниот тахограф ги запишува брзината, времето на возење и одморот на тркалезен тахографски лист, кој возачот го става во уредот. Дигиталниот ги чува податоците во својата меморија и на мемориската картичка на возачот. „Мануелни“ и „автоматски“ не се видови тахографи: и двата вида запишуваат сами, додека возилото се движи.

Дигиталните тахографи користат мемориска картичка.
Возачот ја става својата мемориска картичка во тахографот пред да тргне, а уредот на неа ги запишува времињата на возење, работа и одмор. Податоците се чуваат и во меморијата на самиот тахограф, па при контрола може да се прочитаат. Тахографските ленти, односно листови, ги користат аналогните тахографи, а хартијата во ролна кај дигиталниот служи само за печатење извадок од податоците, не за нивно запишување.

Контрола и калибрирање (баждарење) на тахографите се врши најмалку еднаш на 24 месеци.
Тахографот мора точно да ги мери брзината и изминатиот пат, за неговите записи да важат при контрола. Со текот на времето точноста може да се промени, на пример со замена на гумите, па уредот редовно се проверува и подесува во овластена работилница. Пропишаниот рок е најмалку еднаш на две години; 6 и 12 месеци не се пропишаниот рок.

Возачката мемориска картичка за дигитален тахограф се издава со важност од пет години.
На картичката се запишуваат времињата на возење и одмор на возачот. Таа е лична: секој возач има своја и ја носи со себе кога менува возило. По пет години се обновува. Една и три години се пократко од пропишаната важност.

Прекинот од 45 минути може да се замени со повеќе прекини од најмалку 15 минути, чие вкупно времетраење не смее да биде помало од 45 минути.
По четири и пол часа возење вниманието на возачот опаѓа, а возачот на автобус е одговорен за многу патници. Прекин пократок од 15 минути не одморува доволно, затоа секој дел мора да трае најмалку толку, а вкупниот одмор и понатаму мора да изнесува најмалку 45 минути. Прекините од 10 минути се пократки од дозволеното, а вкупно 30 или 40 минути се помалку од пропишаното.

Возачот на автобус во период од 24 часа не смее да управува подолго од четири и пол часа непрекинато возење.
Возењето автобус бара постојано внимание, а уморот се натрупува и возачот често не го чувствува навреме. Затоа по четири и пол часа мора да направи прекин од најмалку 45 минути, а дури потоа да продолжи. Четири и пет часа не се пропишаната граница.

Возачот на автобус во јавниот градски превоз, со прекини од најмалку пет минути на појдовните станици, може непрекинато да управува најдолго седум часа.
Во градскиот превоз возачот на крајот од секоја линија има кратка пауза, во која се одмора. Затоа може да вози подолго од четири и пол часа, но сепак најмногу седум часа, бидејќи возењето во град е напорно: многу станици, пешаци, крстосници и густ сообраќај. Осум и девет часа се подолго од дозволеното.

Одобрението за групен превоз на патници со товарно моторно возило го издава Министерството за внатрешни работи.
Товарното возило не е изградено за превоз на луѓе: нема седишта, појаси ниту заштита за патниците. Затоа таков превоз е дозволен само исклучително и со одобрение, со кое се проверува дали возилото е соодветно опремено и дали возачот ги исполнува условите. Станицата за технички преглед и Министерството за транспорт и врски не издаваат такво одобрение.

Групен превоз на патници со товарно возило над 3.500 кг смее да врши возач на кого управувањето со моторно возило му е основно занимање и кој најмалку три години управувал со возило од таа категорија.
Луѓето во товарниот простор се многу ранливи: тешко се држат, а при нагло сопирање или во кривина можат да паднат. Затоа таков превоз му се доверува само на искусен професионален возач. Две години со „Ц“ категорија не се доволни, а пет години со „Б“ категорија не даваат искуство со тешко товарно возило.

Товарните возила и автобусите во својата задолжителна опрема треба да имаат еден сигурносен триаголник.
Кога возилото ќе запре на коловозот поради дефект или незгода, триаголникот го поставуваш на доволно растојание зад него, за возачите што доаѓаат навреме да те забележат. Два триаголници се бараат дури кога товарното возило или автобусот влече приклучно возило. Квадратната табла за запрено возило не го заменува триаголникот.

Проверката, контролата и калибрирањето на тахографите ги врши правно лице (работилница) овластено од Министерството за транспорт и врски.
Само овластената работилница има опрема и обучени луѓе за да го провери и подеси тахографот, а потоа го пломбира, за никој да не може да ги менува неговите записи. Министерството за внатрешни работи ги контролира записите на патот, но не ги калибрира уредите, а машинскиот факултет не е надлежен за тоа.

Најголемата дозволена должина на товарно моторно возило изнесува 12 метри.
Должината се ограничува за возилото безбедно да минува низ кривини и крстосници и да не ја зафаќа соседната лента при свртување. 12 метри важи за самото товарно моторно возило, без приклучно возило; со приколка составот смее да биде долг најмногу 18,75 метри. 6 и 10 метри се пократко од пропишаната граница.