Прашања за Ц категорија: прашања и одговори, страница 5 од 5

Серво уредот на управувачот се вградува за да ја намали силата што ти е потребна за вртење на управувачкото тркало (воланот).
Тешкото возило има голем товар на предната оска, па без помош воланот многу тешко би се вртел, особено при паркирање и бавно возење. Серво уредот, хидрауличен или електричен, му помага на возачот при секое вртење. Тој не го штити уредот за управување од оштетувања, ниту го штити возачот при судир.

Слободниот од на управувачкото тркало (воланот) смее да изнесува најмногу 30 степени.
Слободниот од е делот од вртењето на воланот во кој тркалата уште не реагираат. Кога е преголем, возилото доцна и непрецизно реагира на воланот, а при поголема брзина и во кривина тоа може да доведе до губење на контролата. Ако воланот има поголем слободен од од 30 степени, управувачот мора да се поправи пред да продолжиш со возење.

Кога воланот отежнато се движи и мораш да употребуваш поголема сила при свртување, причината е нефункционирање на серво уредот.
Серво уредот ја намалува силата потребна за вртење на воланот. Кога нема да работи, на пример поради дефект на пумпата, скинат ремен или истечено масло, управувањето е сè уште можно, но многу потешко. Преголемиот зазор во зглобовите на управувачот предизвикува спротивно, лабав волан со голем слободен од. Застани безбедно и дај го возилото на поправка.

Разликата во силата на кочење врз тркалата на иста оска не смее да биде поголема од 20 %.
Кога едното тркало кочи посилно од другото, возилото при сопирање повлекува на страната на тркалото што кочи посилно, а кај тешко возило или група возила тоа може да предизвика занесување. Затоа на техничкиот преглед се мери силата на кочење на секое тркало. Разлика до 20 % е дозволена, а поголемата значи дека сопирачките мора да се поправат.

Ретардерот е уред за долготрајно забавување на возилото.
Тој го успорува возилото без триење на сопирачките, хидраулично или електромагнетно, и затоа може долго да работи без да се прегрее. Го користиш на долги надолнини, за да ја држиш брзината под контрола, а работната кочница да остане ладна и подготвена за запирање. Ретардерот не забрзува и не ги регулира вртежите на тркалата.

Системот за сопирање кај моторните возила го сочинуваат работната, помошната и паркирната кочница.
Работната кочница ја користиш за секојдневно забавување и запирање, со педалото. Помошната служи за запирање на возилото ако откаже работната. Паркирната го држи запреното возило да не се затркала. Ретардерот е дополнителен уред за долготрајно забавување, а не една од овие три кочници.

АБС ја регулира силата на кочење на тркалата во зависност од моменталниот број на вртежи на тркалото.
Сензорите на секое тркало мерат колку брзо се врти. Кога некое тркало почнува да блокира, односно нагло ги губи вртежите, системот за миг ја намалува силата на кочење на тоа тркало, а потоа повторно ја зголемува. Така тркалата не блокираат, а ти можеш да управуваш со возилото и при силно кочење. АБС не ја регулира силата според товарот или според силата на педалото, туку според вртењето на секое тркало.

Помошната кочница треба да овозможи запирање на возилото доколку откаже работната кочница.
Таа е резервен систем: ако работната кочница престане да делува, на пример поради губење на воздух или течност, со помошната кочница сепак можеш да го забавиш и да го запреш возилото. Таа не служи за забавување на надолнина, за тоа се моторниот забавувач и ретардерот, и не ја зголемува ефикасноста на работната кочница.

Прегревањето на сопирачките доведува до продолжување на патот на кочење.
Кога облогите и дисковите, односно добошите, ќе се прегреат, триењето меѓу нив опаѓа и сопирачките слабеат, а кочната течност може да зоврие. Возилото тогаш кочи послабо, иако го притискаш педалото исто или посилно. Тоа најчесто се случува на долги надолнини при постојано кочење. Затоа таму вози во пониска брзина во менувачот и користи го моторниот забавувач или ретардерот.

Работното кочење на приклучното возило мора да започне истовремено со кочењето на влечното моторно возило или пред него.
Ако приклучното возило закочи подоцна, тоа при сопирање го турка влечното возило. Групата возила тогаш може да се превитка, а влечното возило да биде занесено, особено на лизгав пат или во кривина. Кога приклучното возило кочи истовремено или малку порано, тоа ја држи групата исправена. Задоцнување од една до пет секунди би било многу опасно.

Брзината на товарното возило со најголема дозволена маса поголема од 7.500 кг на јавен пат се ограничува на 70 км/ч.
На сликата е таков камион на пат надвор од населено место, со по една лента во секоја насока. Тешкото возило има многу подолг пат на сопирање и потешко се управува во кривини, па неговата брзина е ограничена пониско отколку кај патничките возила. Ако знакот покажува помала брзина, важи знакот. Товарните возила до 7.500 кг тука смеат да возат до 80 км/ч, а на автопат границите се 80 и 90 км/ч.

Брзината на товарното возило чија најголема дозволена маса не е поголема од 7.500 кг на јавен пат се ограничува на 80 км/ч.
На сликата е полесно товарно возило на пат надвор од населено место. Тоа има помала маса од тешките камиони, па неговата граница е повисока од 70 км/ч, која важи за товарните возила над 7.500 кг. Сепак, товарното возило има подолг пат на сопирање од патничкото. Ако знакот покажува помала брзина, важи знакот, а на автопат границата за ова возило е 90 км/ч.

Брзината на товарното возило со најголема дозволена маса поголема од 7.500 кг на автопат се ограничува на 80 км/ч.
На сликата камионот вози по автопат, со одвоени коловози и по две ленти во секоја насока. Автопатот е побезбеден од обичниот пат, па границата е повисока отколку таму, каде што е 70 км/ч. Сепак, тешкото возило има долг пат на сопирање, па не смее да вози побрзо од 80 км/ч. Вози по десната лента, а левата користи ја само за престигнување.

Брзината на товарното возило чија најголема дозволена маса не е поголема од 7.500 кг на автопат се ограничува на 90 км/ч.
На сликата полесно товарно возило вози по автопат. Границата од 90 км/ч е 10 км/ч повисока отколку за товарните возила над 7.500 кг, кои на автопат смеат да возат до 80 км/ч, и 10 км/ч повеќе отколку за истото возило на обичен јавен пат. 100 км/ч е над дозволеното за товарните возила.

Возилото со кое се превезуваат опасни материи на автопат не смее да вози побрзо од 70 км/ч.
На сликата е цистерна со портокалови таблички, што значи дека превезува опасни материи. При незгода таквиот товар може да предизвика пожар, експлозија или загадување, а течноста во цистерната се лула и го прави возилото понестабилно при сопирање и во кривини. Затоа ограничувањето е пониско отколку за другите товарни возила, и тоа и на автопат, а 80 и 100 км/ч се над дозволеното.

Возилото за превоз на опасни материи мора да биде означено со две таблички во облик на правоаголник со рефлектирачка материја во портокалова боја, поставени напред и позади.
На сликата таква табличка се гледа позади, со броевите 30 и 1202: горниот број ја означува опасноста, а долниот материјата што се превезува, за спасувачите веднаш да знаат што е во возилото. Ромбот покрај неа е посебна ознака за видот на опасноста, а не табличката од прашањето. Табличките не се ни триаголни, ни црвени.

Возачот на товарното моторно возило смее да продолжи со движење по патот.
На сликата нема знак што ги забранува товарните возила или што ја ограничува височината или масата на возилата. Триаголникот со пешак те предупредува на пешаците, а кругот под него, со возило над бранови вода, важи само за возилата што превезуваат материи што можат да ја загадат водата. Миксерот за бетон не превезува таков товар, па патот за него е слободен. Дозвола за вонреден превоз му треба само на возило што ги надминува пропишаните димензии, маса или осно оптоварување, а тоа тука не е случај.

Возачот на бавното товарно возило е должен да запре на погодно место од патот и да ги пропушти побрзите возила.
На опасна надолнина товарното возило мора да вози бавно, во низок степен на брзина, па зад него брзо се создава колона, како на сликата. Нетрпеливите возачи во колоната почнуваат да престигнуваат на неподобни места, а тоа е опасно. Затоа запираш на проширување, паркиралиште или друго безбедно место и ја пропушташ колоната. Ти имаш обврска кон колоната зад тебе, а поместувањето налево е погрешно: со тоа им го затвораш патот на оние што престигнуваат.

Возилото што се влече со бесење има неисправен уред за управување и уред за сопирање.
На сликата товарното возило со кран го држи предниот дел на другото возило и така го влече. Кога управувањето и сопирачките не работат, влеченото возило не може да се држи во правец ниту да сопира, па не смее да се влече со јаже или крута врска на сопствените тркала. Со бесење неговиот преден дел е подигнат и цврсто прикачен, па го води влечното возило. Неисправен менувач или систем за ладење не ги попречува управувањето и сопирањето, па такво возило може да се влече на обичен начин.

Брзината на возилата што превезуваат отровни материи се ограничува на 80% од дозволената брзина, но не повеќе од 60 км/час.
На сликата е цистерна со портокалови табли и ознаки за опасност: таа превезува опасни материи. Ако при незгода се истури отровна материја, може да загрози многу луѓе и животната средина. Со помала брзина патот на сопирање е пократок, а течноста во цистерната помалку се бранува при сопирање и во кривините, па возилото е постабилно. Затоа, дури и кога 80% од дозволената брзина е повеќе, не смееш да возиш побрзо од 60 км/час. 70 и 80 км/час се над пропишаната граница.