Безбедно возење: прашања и одговори, страница 2 од 3

Продолжуваш да се движиш согласно пропишаната брзина.
Тоа што другите возат пребрзо не ти дава право да ги следиш: ограничувањето важи за секој возач, а казната и опасноста ги носиш ти. Не е твоја улога ни да ги опоменуваш со сирена; тоа само ги одвлекува и создава конфликт. Возиш со својата брзина и ги пушташ да поминат.

Свеста во сообраќајот подразбира управување со возилото со јасна, реална и целосна слика за сообраќајните ситуации.
Свесниот возач ги гледа и ги разбира учесниците околу себе, ги предвидува нивните постапки и реално ја проценува опасноста, без да ја потценува. Возењето по лично убедување или по секоја цена, дури и кога возачот брза, е спротивно на тоа: тогаш одлуките ги носи желбата, а не вистинската состојба на патот.

Грижата за оптимална безбедност во патниот сообраќај е грижа кон сите учесници во сообраќајот.
Безбедноста не зависи само од тебе и од твоето возило, туку и од пешаците, велосипедистите и другите возачи. Ако мислиш само на себе или на возилото, лесно ги загрозуваш другите. Безбедниот возач внимава на сите, особено на најранливите.

Семејството има големо и позитивно влијание врз развивањето на сообраќајната свест кај возачот.
Детето учи гледајќи ги родителите: како преминуваат улица, дали врзуваат појас, дали возат брзо и дали пијат пред возење. Навиките стекнати во семејството подоцна се пренесуваат и во возењето, па добриот пример дома трае цел живот.

Воспитно-образовната установа има големо и позитивно влијание врз развивањето на сообраќајната свест кај возачот.
Во градинката и во училиштето децата систематски учат за знаците, за преминувањето на улица, за возењето велосипед и за опасностите во сообраќајот. Тоа знаење, стекнато рано, ги гради навиките и одговорноста што подоцна ги носат и во возењето.

Човечкиот и возачкиот интегритет се зачувуваат со креативно однесување во сообраќајот.
Креативното однесување значи да размислуваш однапред, да ги предвидуваш опасностите и во секоја ситуација да наоѓаш безбедно решение, почитувајќи ги правилата и другите учесници. Своеволното и несовесното однесување, напротив, ги загрозува другите и води кон незгоди и казни, со што го губиш и угледот и сигурноста како возач.

Концентрираното возење е внимателно и практично управување со возилото.
Концентрираниот возач е насочен кон возењето: го следи патот, знаците и другите учесници и не се занимава со телефонот или со други работи. Така навреме ги забележува опасностите и правилно реагира. Невнимателното и штетното управување се спротивност на концентрираното возење.

Демонстрација на „сила“ во патниот сообраќај не е дозволена во никој случај.
Агресивното возење, наглото забрзување, притискањето на другите одзади или „казнувањето“ на друг возач предизвикуваат конфликти и незгоди. Ни густиот сообраќај ни брзањето да стигнеш некаде не се оправдување. Возењето бара смиреност и толеранција, а не надмоќ.

Во состојба на поднапиеност управувањето со возилото е небезбедно и опасно.
Веќе мала количина алкохол ги забавува реакциите, го стеснува видното поле и ја ослабува проценката на брзината и растојанието, а возачот истовремено се чувствува посигурен отколку што е. Затоа возењето не е ни полесно ни побезбедно, туку обратно.

Правилото „кога пиеш не вози, додека возиш не пиј“ важи за сите учесници во патниот сообраќај.
Алкохолот ги намалува способностите на секого, без оглед на возраста и искуството. И пијаниот пешак или велосипедист е опасен за себе и за другите. Затоа правилото не важи само за возачите-почетници или за постарите, иако возачите-почетници не смеат да имаат никаков алкохол во организмот.

Сообраќајниот морал е рационално, достоинствено и разумно постапување во сообраќајот.
Тоа значи да ги почитуваш правилата и другите учесници и кога никој не те гледа, и да постапуваш промислено и одговорно. Неетичкото управување и возењето по своеволна проценка се токму спротивното на моралот во сообраќајот.

Психоактивните лекови ја намалуваат способноста за управување со возилото.
Таквите лекови, на пример за смирување, за спиење или против силна болка, делуваат на нервниот систем: предизвикуваат поспаност, побавни реакции и слаба концентрација. Затоа не ја зголемуваат способноста и не се безопасни за возењето. Ако мораш да ги земаш, прашај го лекарот дали смееш да возиш.

Сообраќајното образование и воспитание започнува да се применува од најрана возраст.
Детето е учесник во сообраќајот многу пред да стане возач: како пешак, патник и велосипедист. Затоа уште од мали нозе, во семејството и во градинката, учи како да премине улица и како да се однесува покрај патот. Автошколата само го надградува тоа знаење.

Вербалната комуникација меѓу возачите додека управуваат со моторно возило не е дозволена.
Разговорот со друг возач низ отворен прозорец ти го одвлекува вниманието од патот и ги задржува другите во сообраќајот. Редоследот на минување на крстосница не се договара: го определуваат светлосните сигнали, сообраќајните знаци и правилата за првенство на минување. Со другите возачи комуницираш само со пропишаните знаци: трепкачите, светлосните и звучните знаци.

Човечката личност е битен фактор за безбедноста во сообраќајот.
Возачот го гледа патот, ги проценува ситуациите и одлучува како ќе реагира, а повеќето сообраќајни незгоди се последица на човечка грешка: пребрзо возење, невнимание, замор или алкохол. Затоа знаењето, внимателноста и одговорноста на возачот се клучни. Тврдењата дека човекот е безначаен фактор или дека нема никакво влијание се спротивни на тоа: ни најбезбедното возило ни најдобриот пат не помагаат ако возачот не вози одговорно.

Ќе почекаш старото и изнемоштено лице да го премине пешачкиот премин.
На пешачкиот премин пешакот има првенство, а постарите лица одат побавно и потешко реагираат. Запри пред преминот и продолжи откако пешакот целосно ќе го помине. Да минеш пред него затоа што бавно се движи е опасно и забрането. Звучниот знак не му помага да оди побрзо: може да го исплаши и збуни, па дури и да падне.

Вербалниот конфликт меѓу возачите не е дозволен во никој случај.
Караницата со друг возач ти го одзема вниманието од патот, ја зголемува нервозата и ризикот од непромислена реакција, а со тоа и од нова опасна ситуација. Ни брзањето ни убедувањето кој правилно ги применува прописите не се оправдување. Ако некој погрешил, остани смирен и продолжи да возиш безбедно.

Размислувањето однапред е корисно дејствие, бидејќи со него правилно ги проценуваш ситуациите што влијаат на безбедноста на сообраќајот.
Кога однапред размислуваш што може да се случи, на пример дека пешакот ќе стапи на коловозот или дека возилото пред тебе ќе запре, имаш повеќе време да реагираш и опасноста не те изненадува. Тоа е основата на дефанзивното возење. Не е ни штетно ни непрактично: возачот што само реагира на она што веќе се случило често реагира доцна.

Хуманите односи во сообраќајот ги применуваш секогаш и секаде.
Почитта, трпеливоста и грижата за другите учесници, особено за пешаците, децата, старите лица и велосипедистите, не зависат од местото каде возиш. Во градот и на селскиот пат, на автопатот и на тесната улица, сите имаат исто право на безбедност. Затоа тие односи не се ограничени само на урбаната или само на руралната средина.

Правилното растојание меѓу возилата важи секаде, без разлика на патот.
Растојанието ти дава време да реагираш и простор да запреш ако возилото пред тебе нагло сопре. Тоа ти треба на секој пат: на автопатот, на магистралниот пат, на локалниот пат и во населено место. Колку е поголема брзината и полош коловозот, на пример при дожд или мраз, толку растојанието мора да биде поголемо.

Кога сообраќајната полиција ти дава знак да запреш, ја намалуваш брзината и застануваш.
Знакот на полицискиот службеник мораш да го почитуваш: намали брзина навреме, вклучи го покажувачот на правецот и запри на безбедно место, онаму каде што ти покажува службеникот. Потоа постапи според неговите упатства. Сирената и светлата не служат за поздравување: со нив само ги збунуваш полицајците и другите учесници во сообраќајот, а знакот за запирање не го исполнуваш.

Во населено место каде брзината е ограничена на 50 км/ч смееш да се движиш само согласно пропишаната брзина.
Ограничувањето е најголемата дозволена брзина и важи без исклучок: не зависи од тоа колку е густ сообраќајот ни колку брзаш. Во населено место има пешаци, деца, велосипедисти и крстосници, а и мало зголемување на брзината значително го продолжува патот на запирање. Итната работа не е оправдување да возиш 80 км/ч. Кога условите се лоши, вози и побавно од 50 км/ч.

Сообраќајната полиција во прв ред е задолжена за контрола и регулирање на сообраќајот на патиштата.
Таа надгледува дали се почитуваат прописите, со знаци го регулира сообраќајот на крстосниците и при застои, го обезбедува местото на незгодата и го пренасочува сообраќајот кога е потребно. Глобите се само една од мерките кога некој ги прекршува прописите, а не нејзината главна задача. Давањето правни совети не е нејзина работа.

Гласната музика ја намалува сетилната перцепција, па реагираш задоцнето и несоодветно.
Со гласна музика не ги слушаш звучните знаци, сирените на возилата со право на првенство и звуците од своето возило и од околината, а дел од вниманието ти оди на музиката. Затоа не се концентрираш подобро, туку полошо. Другите учесници не те забележуваат полесно поради музиката: тие го гледаат твоето возило и неговите светла, а музиката само тебе ти го одзема вниманието.

На црвено светло на семафорот не смееш да поминеш во никој случај.
Црвеното светло значи забрането минување: мораш да запреш пред стоп-линијата, односно пред семафорот, и да чекаш зелено. Тоа важи и кога на крстосницата нема возила и пешаци, бидејќи некој може ненадејно да се појави, а другите сметаат дека ти ќе запреш. Ни брзата и неодложна потреба да стигнеш некаде не е оправдување за минување на црвено.